Ad Valvas 1994-1995 - pagina 556

ADVALVAS 18 MEI'1995''

PAGINA-8- •

LSVb: laat studenten lengte van studie zelf bepalen Studentenbond komt met plan om onderscheid universiteit en hogeschool af te schaffen

"Studenten wete

IVIarcel Wiegman/HOP Taboedoorbrekend, noemt Hekster de bijdrage van de LSVb aan de discussie over de toekomst van universiteiten en hogescholen. Een beetje laat, nu half Nederland zijn zegje heeft gedaan over het ideale stelsel voor hoger onderwijs, maar eindelijk staat dan toch de lang geleden aangekondigde visie van de studentenbond op papier. Hogescholen en universiteiten moeten opgaan in één systeem, vindt de LSvb. Dat is geen nieuwe gedachte. Veel opvallender is het pleidooi om studenten zelf de lengte, het niveau en de inhoud van hun studie te laten bepalen. Het 'open eindonderwijs', zoals de studentenbond het noemt, krijgt twee propaedeuses. Een makkelijke voor havisten en een moeilijke voor studenten met een vwo-diploma. Ook degenen die de makkehjke propaedeuse hebben afgerond mogen de moeilijke variant volgen. Na de propaedeuse kiezen studenten uit een groot aantal 'programmastromen', die variëren van puur wetenschappelijk tot puur beroepsgericht. De stromen lijken op de huidige opleidingen, met het grote verschil dat ze slechts een zeer beperkte aantal verplichte vakken kennen. Alle vakken worden bovendien op twee verschillende niveaus aangeboden.

Op die manier ontstaat een haast eindeloze variatie in studies. Lengte, niveau en inhoud zijn immers op allerlei manieren te combineren. Voordeel van zo'n systeem is volgens de LSVb dat niet langer de titel bepalend is voor de waarde van een opleiding, maar de inhoud van het gevolgde programma. Hekster: "Al die modieuze studies kunnen worden afgeschaft. Het enige dat nog telt, IS wat een student heeft gedaan. Heeft iemand onderzoek gedaan en op welk niveau? Hoeveel theorie zit er in de studie? En hoeveel praktijk? Al dat soort zaken moet op het diploma komen te staan."

Snackbar Ooit werden dergelijke ideeën afgedaan met de badinerende term 'snackbarmodel'. De LSVb-voorzitter is er niet van onder de indruk. Aan het samenstellen van een programma blijven wel degelijk restricties verbonden. De studie-adviseur heeft er een grote stem in en het uiteindelijke pakket moet worden goedgekeurd door een nieuw soort examencommissie. Hekster: "Het voordeel van ons plan is dat studenten de mogelijkheid krijgen te kiezen, waar nu de instellingen de keuze voor ze maken. Natuurlijk vereist dat een goede voorlichting. Maar die moet sowieso verbeteren. Het is op dit moment ook volstrekt

LSVb-voorzitster Kysia Hekster: 'Het moet afgelopen zijn met al die vage opleidingen waar niemand wat aan heeft'

Bram de Hollander

onduidelijk voor welke vakken je kunt kiezen." Universiteiten en hogescholen houden een kunstmatige scheiding in stand, vindt de LSVb. De maatschappij zit daar niet op te wachten en studenten al helemaal niet. Eén stelsel moet er komen, waarin zowel wetenschappelijke als beroepsopleidingen zijn vertegenwoordigd. Inclusief alle mogelijke combinaties daartussen. "Het gaat ons er gewoon om dat studenten meer te vertel-

Vertroetelde dieren Met een zwierig gebaar zet Rick van der Ploeg (PvdA) een dikke streep door de letters LSVb en vervangt ze door de naam van zijn eigen partij. Het Tweede-Kamerlid is enthousiast over het advies van de studentenbond over de toekomst van het hoger onderwijs. "Meer vrijheid voor studenten om te shoppen in het hoger onderwijs betekent een grotere druk voor docenten om iets te verbeteren aan hun onderwijs", zegt hij n a afloop van het Lsvb-onderwijsfestival

'Studie en Werk', vorige week vrijdag in Amsterdam. Er is nogal wat mis met het hoger onderwijs, weet Van der Ploeg uit eigen ervaring als hoogleraar economie. "Docenten in Nederland zijn de meest vertroetelde dieren ter wereld. Ze staan hooguit acht uur per week voor de klas. Toch weigeren ze opstellen van studenten na te kijken. In plaats daarvan geven ze multiple-choicetentamen n a multiple-choicetentamen. Op je zeventiende is je creativiteit op

een hoogtepunt. In Nederland wordt die dan juist volledig doodgemaakt." Van der Ploeg is groot voorstander van een knipkaart voor studenten. Daarmee is het mogelijk een gevarieerd programma samen te stellen, waarbij verschillende vakken aan andere instellingen worden gevolgd. Ook kunnen studenten de knipkaart op verschillende m o menten tijdens hun leven gebruiken. (MW/HOP)

len krijgen", zegt Hekster. "Instellingen worden dan gedwongen heel kritisch te kijken naar het onderwijs dat ze aanbieden. Want als het studenten niet bevalt, gaan ze ergens anders heen. Dat levert tenminste gezonde concurrentie op." Toch lijkt het Lsvb-plan vooral vragen om moeilijkheden. Studenten hebben immers de neiging om massaal te kiezen VQor de langste en hoogste opleiding. In het stelsel van de LSvb wordt het in principe mogelijk om desnoods twintig jaar te studeren. "Dat is slechts een theoretisch probleem", vindt medeauteur Felipe Salve. "Werkgevers zitten niet te wachten op iemand die twdntig jaar heeft gestudeerd." Bovendien wil de LSvb nog steeds het beurzensysteem wijzigen, benadrukt Salve. De bond wil dat afgestudeerden na afloop van hun studie belasting gaan betalen naarmate van het aantal jaren hoger onderwijs dat ze hebben gevolgd. Hoe langer ze studeren, hoe hoger de studieschuld dus wordt. Salve: "In ons stelsel bepalen studenten zelf hoeveel tijd en geld ze willen mvesteren in hun onderwijs. Dat wegen ze aftegen de voordelen van persoonlijke vorming en de kansen op een baan." Het profijtbeginsel in zijn meest pure vorm. Vraag is natuurlijk wel of het van jongeren niet te veel gevraagd is om al zo

vroeg in hun leven dergelijke ingrijpende afwegingen te maken. "Op dit moment worden ze juist gedwongen om op him zeventiende of achttiende jaar definitieve keuzes te maken", reageert Salve verontwaardigd. "In ons plan wordt het keuzemoment verschoven tot na de propaedeuse. Dan weten studenten wat de studie gaat inhouden en zijn ze ook wat ouder. Bovendien is er tussentijds ruimte om bij te sturen." Calculeren, investeren, differentiatie naar inhoud, niveau en lengte. Zit er eigenlijk wel iemand te wachten op zo'n revolutie in het hoger onderwijs? "Ach", relativeert Hekster het vergaande plan van haar bond, "wij willen heus niet God en de hele wereld veranderen. Zo slecht is de kwaliteit van het onderwijs ook weer niet. Veel studies kunnen blijven zoals ze nu zijn. Alleen: het moet afgelopen zijn met al die vage opleidingen waar niemand wat aan heeft. Ons rapport is een voorzet, een soort ideaal dat het nastreven waard is. Maar ik ben al tevreden als studenten straks wat meer over hun eigen onderwijs te zeggen hebben."

NWO richt zich op 'maatschappelijk' onderzoek Landelijke onderzoekfïnancier maakt zich zorgen over universitaire subtop Frank Steenkamp/HOP "Er zal steeds meer een beroep worden gedaan op de kwaliteit en het creatief vermogen van onderzoekers." Zo schetst NWO in zijn deze week afgeronde beleidsplan voor de komende jaren het maatschappelijk belang van wetenschappelijk onderzoek. De inzet van onderzoekers en in het onderzoek opgeleiden is volgens de organisatie nodig voor het 'irmovatieve vermogen' van de samenlevmg. Uit het plan - met de titel Kennis verrijkt - blijkt dat de tijd van Nwo's voorganger, de organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek, nu zes jaar echt voltooid verleden is. De regen van honderden individuele projectjes die ZWO op de universiteiten liet neerdalen maakt steeds meer plaats voor omvangrijker steun aan geselecteerde groepen en thema's. Ook de aloude afkeer van maatschappelijk geïnspireerde vragen lijkt geheel verdwenen. Bij de voorbereiding van dit tweede zesjarenplan heeft NWO een reeks inhoudelijke trends in en om de wetenschap verkend. Ze variëren van

Landelijke onderzoekfïnancier NWO, broodheer van bijna drieduizend universitaire medewerkers, gaat meer aandacht besteden aan onderzoek op maatschappelijke probleemgebieden. Verder wil men zich vooral richten op individuele toptalenten en op forse subsidies om 'pieken' in het onderzoeklandschap te scheppen. Minister Ritzen bleek dinsdag in een eerste reactie enthousiast over het plan. de digitale revolutie en de pluriforme samenleving tot niet-lineaire dynamica en mesoscopische fysica. Uit deze thema's wal men er enkele extra aandacht geven in de vorm van interdisciplinaire onderzoekprogramma's. NWO vwl de komende jaren uit eigen zak vijftig miljoen gulden extra steken in de realisering van deze en andere

ambities. Dat geld heeft men weten vrij te maken door een vermmdering van het eigen vermogen. Met deze eenmalige stap wil NWO de overheid verleiden om ook met extra geld over de brug te komen. Want NWO vindt het "teleurstellend" dat de regenng nog niets heeft gedaan om de groeiende achterstand van ons land wat betreft onder-

zoekuitgaven ongedaan te maken. In een eerste reactie toonde minister Ritzen zich dinsdag enthousiast over de aandacht in het plan voor de innovatiecapaciteit van ons land. Hij was niet bang dat er door het nieuwe beleid bij NWO te weinig ruimte overblijft voor vrije wetenschap. En de "brugfunctie" die NWO tussen fundamentele wetenschap en samenleving wil vervullen noemde hij "belangrijk en noodzakelijk". Maar extra overheidsgeld beloven deed Ritzen nog niet.

Ingrepen Aan de universiteiten vdjdt NWO in zijn beleidsnota een aantal sombere woorden. Men noemt de inkrimpingen wegens dalende studentenaantallen, vergrijzing van de staf, oplopende wachtgelduitgaven voor ontslagen personeel en de nieuwe bezuinigingen van de overheid. Volgens NWO worden 'harde mgrepen' bovendien belemmerd door de bestuursstructuur en de arbeidsvoorwaarden. Voor NWO is er reden tot "grote zorg" over het concurrerend vermogen van het tmiversitaire onderzoek. Want nu

wordt er onderzoek beschermd dat het niet verdient, ten koste van werk dat wel bescherming zou verdienen. Omdat de echte top meestal nog wel wordt ontzien, "is het vooral de noodzakelijke humuslaag net onder de top die schade lijdt", aldus de nota. De nieuwe NWO-voorzitter, dr R.J. Van Duinen, heeft inmiddels laten weten dat zijn organisatie - ondanks alle sympathie en begrip - zich niet geroepen acht de universitaire subtop te komen redden. De onderzoekfïnancier wil de aandacht richten op versterkmg van 'pieken' in het universitaire landschap. Het behoud van de subtop ziet men als een taak van de universiteiten zelf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen