Ad Valvas 1994-1995 - pagina 375

PAGINA 7

AD VALVAS 16 FEBRUARI 1995

Een potje kaarten tijdens een college privaatrecht Een collegezaal vol kletsende studenten. De schrik van iedere docent. Hoe kan hij een einde maken aan het gebabbel en geroezemoes? En waarom komen studenten naar de universiteit als ze een potje gaan zitten kaarten in de collegebanken? Een verhaal over ordeproblemen aan de VU.

Aad Meijer

Doen van Basten Maandagmiddag tien over half twee. In collegezaal 14A 00 zitten al wat eerstejaars rechtenstudenten in de collegebanken. Over vi)f minuten begint het college privaatrecht. Langzaam druppelt iedereen binnen. Fluitend, pratend, rondkijkend naar een goede plek. Achteraan is alles reeds bezet. Eenmaal gezeten op de klapstoel, het dictaattafeltje voor zich uitgeklapt, wordt de krant te voorschijn getoverd. Of men begint een goed gesprek met buurman of buurvrouw. "Wat ga jij vanavond eten?" "Weet ik nog niet. Misschien haal ik wel wat. Patatje of zo." Iemand deelt kaarten uit voor een studentenfeest. D e tekst op deze kaarten correspondeert met die op het schoolbord. 'Studentenfeest Odeon', pnjkt er in grote letters. Twee jongens en een meisje bovenaan in de collegezaal, op de achterste rij, hebben het over een discotheek voor boeren. "In Hoorn?" vraagt de een. "Weet ik niet precies", zegt de ander. "Maar het is ergens op het platteland." Twee studenten in de rij voor hen lezen Ad Valvas. 'Ritzen vvdl basisbeurs afschaffen', zo luidt een kop boven een bericht. "Zullen we hém eens afschaffen", wordt er cynisch opgemerkt. "Ja, dat IS hoog tijd." De docent loopt de collegezaal binnen. Begint het bord schoon te vegen. (Studentenfeest Odeon mag blijven staan.) Vervolgens haalt hij een microfoon te voorschijn, doet die om z'n nek en neemt nog een slok koffie. En dan is het tijd om het college te beginnen. "Dames en heren, goedemorgen", klinkt het door de zaal. Maar op de achterste rij is het nauwelijks te verstaan. Niet zo verwonderlijk. D e twee heren die het zojuist nog over een discotheek voor boeren hadden, halen een spel kaarten uit h u n tas. Even schudden en - ja hoor - ze beginnen warempel doodgemoedereerd een kaartje te leggen. Niks niet stiekem. Gewoon open en bloot. Ondertussen babbelen Ze er lustig op los. Niet op fluistertoon of met gedempte stem. Nee, op gewone spreektoon.

Laatkomers Met licht geroezemoes op de achtergrond kondigt de docent aan dat het college vandaag over het Nederlandse kooprecht gaat. "Geweldig", zucht een van de twee kaartspelers. Ondertussen onverstoorbaar bezig het potje een-entwintigen te winnen. "Schudden. Je bent toch met dood, ofwel?" Af en toe komt er nog een verlate student de zaal inlopen. Vanaf het hoogste

niveau, op de vijftiende verdieping. Want dat merkt de docent, die beneden op de veertiende verdieping staat, amper. "Jezus, het is stampvol", merkt een laatkomer op. Bij gebrek aan ruimte, gaat zij maar op de trap langs de zijkant zitten. Iemand anders blijft gewoon achteraan staan. Grote weekendtas naast zich, alsof hij elk moment kan vertrekken. Rumoer in de collegezaal lijkt een steeds groter en structureel probleem te worden. Vooral in de propaedeuse. "Maar soms kunnen studenten in h u n derde jaar zich nog steeds niet concentreren", stelt J. Aimard, onderwijscoórdmator bij de rechtenfaculteit. Hij concludeert dat de 'ellende' tijdens colleges toeneemt. "De klachten worden breder. Meer docenten hebben er last van." Volgens Annard komt dat omdat de collegezaal als ontmoetingsplaats wordt gezien. Een 'social-get-together'. "Ik heb de indruk dat studenten langer thuis blijven wonen. Als gevolg van de tempo- en prestatiebeurs hebben ze voor en na colleges weinig tijd over voor sociale contacten. Soms hebben ze maar twaalf uur college per week. D a n zijn ze blij hun studiegenoten te zien. Tijdens zo'n college kletsen ze even bi,." Een andere reden voor de onrust in de collegezaal is dat de huidige 'videoclipgeneratie' zich niet lang kan concentreren, meent Annard. "Alles gaat tegenwoordig snel, snel, snel. Een jaar of tien geleden hoorden studenten braaf de saaiste colleges aan. Tegenwoordig wordt het voor hen steeds moeilijker om drie kwartier of langer naar iemand te luisteren."

Deur op slot Annard wijst op andere problemen die tegeUjkertijd met het geroezemoes hun intrede hebben gedaan. "Studenten komen rustig een kwartier te laat de zaal binnen. Of ze vertrekken voortijdig. O m h u n trein te halen bijvoorbeeld. Dat is hinderlijk voor zowel de docent als de student. Geluiden van tafeltjes die worden ingeklapt en zo." Sommige docenten hebben daar iets op gevonden. Zij doen gewoon de deur op slot. Drie jaar geleden al stond over deze 'methode' een artikel in Quod Novum, het weekblad van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. De daar docerende professor, H.J.P. Ophof, liet de zaal waar hij college gaf beveiligen door drie bewakers. Laatkomers kwamen er niet meer m. De faculteit werd door de deurwachten op extra kosten gejaagd, wat leidde tot een stevige discussie. Eerder was Ophof boos weggelopen

van zijn college aan eerstejaars studenten bedrijfskunde. D e studenten zaten maar te kletsen, hij pikte dat niet langer. Hij was toch geen kleuterleider. In de Volkskrant zei hij destijds: "Ik werk met overhead sheets. Als ik die laat zien is het stil, want die kalken ze allemaal over. Als ik erop zou zetten 'sodemieter allemaal op', zouden ze dat nog overschrijven, denk ik." Ondertussen laat de docent privaatrecht in de inmiddels rumoerig geworden collegezaal ook sheets zien. Over de koop van zaken. Roerende zaken, onroerende zaken, stoffelijke objecten. Iemand zit uitgebreid in zijn neus te peuteren. Alsof hij zijn hersenen eruit wil pulken. Een ander ligt met zijn hoofd op zijn armen een tukkie te doen. Het is maandag, dus wellicht heeft hij een zwaar weekend gehad. Weer een ander leest de krant. Maar

Ordeproblemen nemen toe in het onderwijs

Karina ten Rouwelaar en Leontine Berkei balen van al dat kabaal in de zaal. "Je moet je beter concentreren om alles te verstaan. Het beste kun je vooraan zitten, achteraan hoor je mets." D e onrust vandaag heeft te maken met de leerstof. "Wat nu behandeld wordt m het hoorcollege, staat letterlijk in het boek. Het is leuker om voorbeelden uit de praktijk te behandelen. Uitspraken van de Hoge Raad bijvoorbeeld." Overhead sheets, dat vinden zij geen goede onderwijsvorm. "Die schrijf je over en verder hoef je niet op te letten." Verder menen zij dat een hoogleraar respect moet afdwingen. "Sommigen worden nerveus van al die drukte tijdens een hoorcollege. Een van onze professoren gaat dan nerveus zitten lachen. D a n liggen wij in een deuk. Maar eigenlijk is het wel zielig." Prof.mr drs F . Michiels geeft bestuursrechtelijke vakken. Ook hij vindt dat de ordeproblemen tijdens colleges in vergelijking met een paar jaar geleden toenemen. "Interactie tijdens een college is belangnjk", verklaart hij. "Met elkaar bezig zijn. Als docent moet je letten op de mensen in de zaal. Zie je dat er onrust ontstaat, dat studenten bij elkaar op het papier gaan kijken, dan weet je dat de stof niet duidelijk is."

Ratel dat ontgaat de docent niet. "Kan dat stoffelijke object even onder de bank", gebiedt hij. Een van de twee kaartspelende jongens reageert onrustig tegen zijn maatje: "Wat lult 'ie nou? Hij heeft het tegen ons. Hij zegt 'stop je kaarten onder de bank'." Zijn maat negeert hem en schudt wederom de kaarten. Alsof er niets aan de hand is. Het college is nauwelijks een half uur aan de gang, maar het geroezemoes zwelt aan alsof iedereen al drie uur aan het luisteren is. De docent lijkt het geklets te negeren. Hij wandelt onverstoorbaar - althans zo lijkt het - door de zaal. Totdat een van de studenten het lawaai zat is. " S T I L T E " , brult hij door de zaal. "Je neemt me de woorden uit de m o n d " , reageert de docent laconiek. Er worden topdropjes uitgedeeld. Papiertjes de zaal ingeschoten. Gesprekken gevoerd. ("Er is een nieuwe jongen bij mij in huis komen wonen. Lekker ding joh".) Een van de twee kaartspelers laat zijn pen vallen. "Verdomme." Hij bukt zich om het ding op te rapen. Tenminste dat zou je denken. Maar er is nog iets anders aan de hand. "Shit, volgens mij ben ik een kaart kwijt." En dan is het pauze.

"Als studenten tijdens mijn hoorcollege zitten te kletsen, zeg ik: ' H o u je mond eens dicht. Ik sta hier niet voor joker.' Dat snappen ze niet. 'Wat maakt die man zich druk', zie je ze denken. 'Laat hem z'n verhaal nou maar afmaken. Maar verwacht niets van ons'. Ze vertellen dat het geklets bij andere docenten veel erger is dan bij mij." , Maar dat kan Michiels niets schelen. Hij treedt keihard op tegen mensen die zijn college verstoren. "Ik erger me kapot dat ik als een politieman de orde moet handhaven. Ik eis dat het geruisloos stil is. Rumoer pik ik niet. Het is geen gezelligheidsbijeenkomst." Michiels kan zich best voorstellen dat het vermoeiend is om twee keer drie kwartier te luisteren. Daarom houdt hij halverwege de drie kwartier een kletspauze van twee minuten. "Als ze zo nodig willen vertellen wat ze gisteravond op de televisie hebben gezien, kunnen ze dat dan doen." Onrust in de collegezaal komt vooral voor bij de grote faculteiten zoals rechten, economie en geneeskunde. Uiteraard IS dit niet alleen een probleem van de Vrije Universiteit. Volgens het Nijmeegse universiteitsblad KU-Nieuws grijpt beleidswetenschapper dr H . Doorewaard naar onorthodoxe middelen wanneer studenten aan het kletsen

zijn. Zo krijgt hij met een scheidsrechterfluitje een zaal met eerstejaars beleidswetenschappers stil. Maar hij heeft ook nog een fietsbel en een ratel achter de hand om de aandacht te krijgen in de grootste zaal van het collegezalencomplex. Studenten blijken dit vermakelijk te vinden. Eentje vergeleek het met een conference. Het blijft gissen naar de oorzaak van de onrust. Sommigen menen dat het komt doordat de gemiddelde student jonger is geworden. Niet alleen in leeftijd maar ook in geestelijke ontwikkeling. Daarnaast gaat het studenten niet zozeer om de inhoud van het vak, maar eerder om het halen van het diploma. Anderen leggen de schuld bij de docenten en de manier waarop het onderwijs vorm krijgt. Alles moet langzamer, met veel sheets en m hapklare brokken. Dan vraag je om kletsende studenten. Dr R. Vis geeft natuurkunde aan geologen. Hij heeft nooit problemen met studenten. "Als je de leerstof op een enthousiaste manier weet over te brengen, heb je geen centje pijn", zegt hij. "Als ze de stof niet interessant vmden, dan worden ze onrustig." Kathleen Nieuwenhuisen, aio kunstgeschiedenis, probeert ongeïnteresseerde kijkende studenten in werkgroepen te stimuleren door ze vragen te stellen om te kijken of ze de stof begrepen hebben. "Meestal helpt dat", weet ze uit ervaring. "Door deze aanpak ontdek je ook dat sommige studenten gewoon verlegen zijn en daarom geen of de verkeerde antwoorden geven." Nieuwenhuisen heeft een hekel aan 'grappenmakers' die te laat binnenkomen en vervolgens de aandacht op zichzelf vestigen door zogenaamd geestige opmerkingen te maken. Met hen kent ze geen medelijden. En zegt ze snerpend : "Je mag dan een feestje gehad hebben gisteravond, zo te zien aan die wallen onder je ogen, en je mag dan twintig minuten te laat binnenkomen, maar dat geeft je niet het recht ook nog eens mijn les te verstoren. Zou je in ieder geval stil kunnen zijn." Het is maar goed dat Nieuwenhuisen geen college geeft aan de twee kaartspelers. Voor hen zou ze geen enkele genade kennen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen