Ad Valvas 1994-1995 - pagina 557

AD VALVAS 18 MEI 1995

PAGINA- 9

Emotie lijkt Icleine rol te spelen bij ontstaan borstkanker Vrouwen die zich nooit "door hun gevoel laten leiden" hebben 1,2 keer zoveel kans op borstkanker kanker voor. In het onderzoek van Bieiker bleken voor een aantal in de literatuur genoemde risicofactoren geen significante verschillen te bestaan. Dat zijn menstruatie voor het twaalfde jaar, het gebruik van 'de pil' en overgewicht. Volgens ander onderzoek is er geen aantoonbare relatie tussen roken en borstkanker. Wel zijn er aanwijzingen dat voedingsfactoren van invloed zijn bij het ontstaan van de ziekte. Maar volgens Bieiker is de relatie met eetgewoonten moeilijk onderzoekbaar. "Dat zal je toch over een hele lange periode moeten meten."

Oorzaken Dirk de Hoog

De vraag of persoonlijkheidskenmerken een rol spelen bij het ontstaan van ziekten is al zo oud als de mensheid. De grondlegger van de moderne geneeskunde Hippocrates veronderstelde al dat kanker bij zwaarmoedige vrouwen vaker voorkomt dan bij opgewekte vrouwen. De afgelopen decennia is deze vraag weer regelmatig opgedoken in wetenschappelijke debatten. Volgens sommige wetenschappers bestaat er een zogenaamde kankerpersoonlijkheid. Mensen die passief en verzoenend zijn, negatieve emoties als boosheid onderdrukken en de neiging hebben tot hulpeloosheid of hopeloosheid, zouden meer kans hebben de ziekte te krijgen dan mensen met een andere persoonlijkheidsstructuur. Maar bij sommige onderzoeken zijn twijfels gerezen over de betrouwbaarheid van de onderzoeksgegevens. Met name de uit voormalig Joegoslavië afkomstige onderzoeker GrossharthMaticek moest het ontgelden. Hij kreeg onder andere van de vu hoogleraar prof.dr H.M. van der Ploeg het verwijt aan de broek met onderzoeksgegevens geknoeid te hebben. Daarmee kwam ook het werk onder vuur van de bekende Engelse psycholoog H.J. Eysenck, die zich op de gegevens van Grossharth baseerde voor de bewering dat het geven van psychotherapie aan kankerpatiënten levensverlengend werkt. Deze omstreden onderzoeken dedeji de vu-professor besluiten dan zelf maar eens onderzoek te doen naar het al of niet bestaan een relatie tussen persoonlijkheidskenmerken en het krijgen van kanker. Eveline Bieiker voerde het onderzoek uit en promoveert vrijdag 19 mei op het proefschrift Personality fac-

tors and breast cancer. Ze legde aan dertigduizend vrouwen van 43 jaar en ouder die in Nijmegen deel namen aan een algemeen bevolkingsonderzoek naar borstkanker een vragenlijst voor met persoonlijkheidskenmerken. Bijna tienduizend vragenlijsten kwamen volledig en betrouwbaar ingevuld terug. Tijdens de duur van het onderzoek, zo'n zes jaar, is bij 131 vrouwen die de lijst invulden borstkanker geconstateerd. Na uitgebreid statistisch onderzoek bleek dat voor tien schalen uit de persoonlijkheidstest geen verschillen bestaan tussen vrouwen die wel en geen kanker kregen. Dat geldt voor de eigenschappen angst, boosheid, depressie, ra'tionaliteit, begrip, optimisme, sociale steun en de expressie en controle van emoties. Maar de vrouwen die zeiden zich bijna nooit door hun gevoel te laten leiden blijken net iets vaker borstkanker te krijgen dan vrouwen die zeggen bijna altijd op hun gevoel af te gaan. Statistisch hebben de 'anti-emotionele vrouwen 1,2 keer zoveel kans op borstkanker.

Niet relevant "Het valt niet te ontkennen dat er £en statistisch significant verschil is gevonden", zegt Bieiker, maar het is wel een heel Hcht effect. Bovendien bestaat er geen mhoudelijke verklaring voor. Theoretisch is het gevonden verband dus van belang, maar medisch lijkt het me momenteel niet relevant. En vrouwen moeten vooral niet gaan denken dat hun onderdrukte gevoelens direct de kans op borstkanker beïnvloeden. Ik vind het vooral van belang dat we juist op tien van de elf persoonlijkheidskenmerken geen verband hebben gevon-

Dr E.M.A. Bieiker: 'Vrouwen moeten voorai niet gaan denken dat hun onderdrukte gevoeiens direct de kans op borstkanker beïnvloeden' Sidney Vervuurt - AVCAU

den. Dat lijkt er toch op te wijzen dat er niet zoiets als een kankerpersoonlijkheid bestaat." Uit het onderzoek van Bieiker blijkt ook dat andere dan persoonlijkheidsfactoren een belangrijkere verklaring bieden voor het ontstaan van borstkanker. Zo hebben vrouwen een vier keer zo hoge kans op borstkanker als het in de

eerste-lijnsfamilie, dus bi) moeder of zussen, voorkomt. Ook is het niet of pas na het dertigste levensjaar krijgen van kinderen een van de belangrijke risicofactoren. Wetenschappers menen een genetisch kenmerk te hebben gevonden, maar het betreffende gen komt slechts bij vijf a tien procent van de vrouwen met borst-

Volgens de onderzoekster is eigenlijk nog niet zoveel bekend over de oorzaken van borstkanker. De nu aangetoonde risicofactoren tezamen verklaren maar een kwart van het aantal gevallen van borstkanker. Er moeten dus nog niet ontdekte factoren in het spel zijn. Het nu gevonden lichte effect van de 'anti-emotieschaal' is in ieder geval veel te klein om wezenlijk een grotere voorspellingskans op borstkanker te hebben dan tot nu toe. Borstkanker is in Nederland onder vrouwen de meest voorkomende vorm van kanker. Volgens de laatste inzichten krijgt één op de tien vrouwen borstkanker. De kans neemt toe naarmate vrouwen ouder worden. Onder de dertig jaar is borstkanker een vnj zeldzaam voorkomende aandoening. Daarna neemt de kans geleidelijk toe. Borstkanker kan zich nog op zeer hoge leeftijd openbaren. Wereldwijd zijn er grote verschillen in de kans op het krijgen van borstkanker. In de westerse landen komt het vrij veel voor, in Japan bijvoorbeeld vrij weinig. Bij niet of niet tijdig behandelen van borstkanker kan de ziekte de dood tot gevolg hebben. Maar genezen is ook mogelijk. Als na behandeling van borstkanker de ziekte binnen 19 jaar niet terug komt, is de vrouw medisch gesproken beter geworden. Hun sterftekans is dan net zo hoog als die van leeftijdsgenotes die geen borstkanker hebben gehad. Eveline M.A. Bleijker: Personality Factors and Breast Cancer, a Prospective Study of the Relationship between Psychological Factors and the Development of Breast Cancer Amsterdam, uitgave in eigen beheer, 1995, ISBN 9a9008243 3

Nexös wint podiumprijs met gesprongen snaren Vier keer gerepeteerd en dan al je eigen CD mogen opnemen. Dat overkwam Nexös, de band van vijf geneeskundestudenten die vorige week in de Melkweg de Studenten Podium Prijs in de wacht sleepte. Peter Boerman

Sound-check gemist, nog nooit eerder op een podium gestaan, gebroken snaren; niet echt de ideale omstandigheden voor een beginnend popbandje. Toch vond de jury vorige week donderdag in de Amsterdamse Melkweg de band Nexös beter dan alle andere. "Of we dat verwacht hadden?" Saxofonist en eerstejaars geneeskunde David Kopsky moet hard lachen. "Niet echt, nee." Kopsky, lid van de feestcommissie van de medische faculteitsvereniging MFVU,

kreeg enkele maanden geleden een telefoontje van de collega's van wiskundevereniging Storm of de MFVU zin had om op 11 mei mee een feest te organiseren in de Melkweg. De bedoeling was om van allerlei faculteiten bands te regelen die dan mee zouden dingen naar de Studenten Podium Pnjs. "Ja, leuk", riep Kopsky direct. Spelen op het podi-

gekondigd als de 'David Kopsky band, een band waar we eigenlijk helemaal niets van weten'. En dat was ook zo. We waren een soort surprise-act." Toen Valentijn Hollander, geneeskundestudent aan de UVA en goede vriend van Kopsky, en 'aankomend student' Joost Verhoeff bereid bleken basgitaar en drumstokken te hanteren, begon het balletje echter te rollen. Boorsma toonde zich bereid de nummers, waarvoor hl) de tekst geschreven had, zelf te zingen. "Ik had hiervoor nog nooit opgetreden", legt hij lachend uit. "Kan je nagaan: je eerste optreden, gelijk in de Melkweg. Als je dan je eigen teksten staat te zingen en mensen beginnen te schreeuwen, dat geeft wel een ontzettende kick."

Rampspoed Op de generale repetitie, woensdag 10 mei, dreigde het nog bijna mis te gaan met het optreden van de inmiddels tot Zo'n vijfhonderd studenten zagen vorige week een strijd tussen vijf Nexös omgedoopte band. De drummer faculteitbands in de IVIelkweg Bram de Hollander was de avond ervoor tot in de kleine uurtjes uit geweest en was doodop. de Studenten Podium Prijs een half uur Bijna had hij het bijltje erbij neergeum van een van de belangrijkste popgooid, maar de andere bandleden wismoest vol spelen. En met één nummer tempels van Nederland leek hem wel ten hem te overtuigen nog één dag op zou dat een beetje moeilijk worden. wat. "Jammer alleen dat ik geen band de been te blijven, hoewel de generale "Toen zijn we dus als een gek met zijn heb." pas de vierde bijeenkomst van de band drieën nummers gaan schrijven", verEen dag later trof Kopsky op zijn facul- volgens eigen zeggen erbarmelijk telt Kopsky daags nadien. teit gitaristen Wiebe Boorsma en Frank slecht ging. Hoewel in betrekkelijk korte tijd acht van de Veerdonk. Die twee hadden elnummers op papier kwamen, duidde kaar tijdens de introductie ontmoet en Maar zelfs toen was nog niet alle rampdrie weken voor het optreden nog niets hadden net samen één nummer gespoed voor de band voorbij. Op de dag erop dat de band een serieuze gooi zou schreven. Ze zagen het wel zitten dat zelf misten ze de sound-check, omdat ze doen naar de titel. Er was nog geen voor een groter publiek ten gehore te zaten te eten en brak net voordat ze het naam, nog geen drummer en nog geen brengen. Enige probleem was toen nog podium op moesten een snaar van de bassist. "We stonden op de folder aandat iedere band die zich mschreef voor gitaar van Van de Veerdonk. Iets wat

hem tijdens het spelen van een solo in het één na laatste nummer nog twee keer gebeurde. "Toen heb ik mijn solo op één snaar verder gedaan", vertelt de gitarist lachend. "Gelukkig hadden we nog een extra gitaar achter het podium staan. Al was die zo vals als wat." Dat de overwinning onverwacht kwam, mag dan ook gerust een understatement genoemd worden. "Van tevoren hadden we niets gedronken", hennnert Boorsma zich. "Maar toen we eenmaal klaar waren, liepen we gelijk naar de bar. Wisten wij veel dat we later nog een keer terug moesten?" De medici in spe hadden gedacht het af te moeten leggen tegen de hardrock van de Wetrd Doughnuts of het professioneel klinkende Maze. "Maar die komen er zonder onze hulp ook wel", oordeelde de jury. "Nexös is naar ons oordeel de enige band die het complete publiek van begin tot eind heeft weten te boeien." Wat betekent dat de geneeskundestudenten in augustus een demo-CD mogen opnemen in een professionele studio. Een prijs ter waarde van zo'n duizend gulden. Hoe snel het kan gaan. "We kunnen gewoon niet van de instrumenten afblijven", besluit Van de Veerdonk. "ledere minuut kriebelt het. Als we hier onze instrumenten zouden hebben, zouden we gelijk gaan spelen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen