Ad Valvas 1994-1995 - pagina 222

AD VALVAS 1 DECEMBER 1994

PAGINA 8

Studeren tussen

Liesbeth Klumper Het is nog niet zo lang geleden gebeurd: professor Tanenbaum had tijdens een voorlichtingsdag over de studie informatica een wervend verhaal gehouden. N a zijn praatje stond er een vader op, stak zijn hand omhoog en vroeg: "Mogen meisjes het ook studeren?" Volgens Frencis Brazier, docente bij Artificiële Intelligentie (AI) is zo'n reactie symptomatisch voor de houding van de buitenwereld ten opzichte van meisjes met belangstelling voor informatica en verwante vakken. De matige belangstelling van meisjes voor wiskundige studies is met te wijten aan de sfeer binnen de faculteit, denkt Frencis Brazier, docente bij Artificiële Intelligentie. "Wij doen er alles aan om ze binnen te halen. Maar het gaat al mis op de middelbare scholen. Ik geef daar wel eens studievoorlichting en er zitten altijd heel weinig meisjes in de zaal. Het frustrerende is dat ik zeker weet dat Al ook voor meisjes een aantrekkelijke studie is, maar ik krijg ze gewoon niet te pakken." Artificiële intelligentie is een opleiding waarin geprobeerd wordt de processen die zich afspelen in het menselijk brein

ook leuk kan zijn en dat het geen boze mannenwereld is. Maar er kwamen alleen jongens af op de cursus. Brazier kwam in dienst toen de studie AI het eerste jaar nog moest ingaan. Als universitair docent heeft ze op het ogenblik vooral management- en onderzoekstaken. Toch geeft zij nog graag college aan eerstejaars. "Dat wil ik zelf Ik ben de enige vrouwelijke docent hier en het is voor eerstejaars belangrijk dat ik duidelijk zichtbaar ben." Haar ervaring is dat studentes in een mannenomgeving zich in het begin van hun studie gedeisd houden. Ze trekken zich terug. Maar na een paar jaar verandert die houding. "In de doctoraalfase zie je dat die meisjes zich niet meer op hun kop laten zitten. Ze komen dan duidelijk voor hun mening uit. Ik denk dat het een kwestie van zelfvertrouwen is en dat is ook logisch als je ziet hoe jongens die meer op techniek gericht zijn de eerste jaren de programmeervakken overheersen. Zij denken er alles van af te weten, maar zijn niet per definitie beter dan de meisjes, al denken ze zelf van wel. Na een tijdje zien die meisjes in dat die computerfreaks misschien wel veel weten, maar dat zij vaak bezig zijn met dingen die niet relevant zijn voor een goede uitoefening van je vak. Op het moment dat zij zich dat realiseren, komt de omslag en zie je ze opbloeien."

Verlegen

hebben

een hoog nurd' gehalte te vertalen naar de computer. Zo zou een computer door intelligent gedrag menselijke beslissingen kunnen ondersteunen. In de studie wordt behalve aan informaticavakken ook veel aandacht besteed aan taalwetenschappen en psychologie. De meeste meisjes op middelbare scholen haken af zodra zij horen dat de studie met computers te maken heeft. Dat is een ervaring die ook Christine Bel, vierdejaars AI, heeft. "Dan sta ik in zo'n stand tijdens een voorlichtingsdag en dan komen de meisjes op me af. Aanvankelijk zijn ze geïnteresseerd, maar ze vragen meteen: 'Is het met computers?' en dan haken ze af." Om leerlingen kennis te laten maken met het vak, werd er een cursus georganiseerd voor middelbare scholieren uit de regio. Brazier hoopte dat meisjes dan met eigen ogen zouden zien dat Al

De docente is voor de vrouwelijke studenten die tegen problemen aanlopen het logische aanspreekpunt. Het blijkt dat de vrouwelijke studenten aan ongewenste intimiteiten weinig te duchten hebben van hun mannelijke collega's. Slechts twee keer bereikte Brazier een klacht, en één daarvan heeft eigenlijk niets te maken met het feit dat de vrouwelijke studenten zo in de minderheid zijn. Op het zogenaamde after darkscherm van sommige pc's verschenen dames in weinig verhullende kledij. Dit fenomeen kan echter ook in andere contreien binnen de universiteit worden waargenomen. Het is niet meer dan een digitale variant van de platen die bij garages de muren sieren. "Dat is misschien wel zo," geeft Brazier toe, "maar als ik zo'n garage binnenstap, storen die foto's me ook. En ik kan me goed voorstellen dat studentes het niet plezierig vinden om met die beelden geconfronteerd te worden. Binnen de faculteit is onmiddellijk actie ondernomen en al die blote dames zijn van de schermen verdwenen." De andere klacht ging over de houding van sommige student-assistenten tegenover studentes. Die voelden zich niet serieus genomen doordat de assistenten hen niet aankeken en zich vooral richtten op de mannelijke studenten. Volgens docente Brazier speelde kwade opzet hier geen rol. "Wij hebben hier niet van die vervelende types. Ik denk dat zo'n houding veel meer te maken heeft met verlegenheid. Maar hoe dan ook, wij benadrukken nu in de opleiding voor de student-assistenten dat zij iedereen gelijkwaardig moeten behandelen, ook al vinden ze het misschien eng om rechtstreeks contact te hebben met meisjes." "De studentes hebben het over het

Jongens die Frans of psychologie studeren, hebben voornamelijk vrouwelijke medestudenten. Bij Informatica daarentegen is slechts tien procent van de studenten van het vrouwelijk geslacht. "Zij zijn meer dan welkom", benadrukt professor A. Tanenbaum vaïï Informatica. "Wij hebben veel moeite gedaan om meer vrouwen binnen te krijgen, maar zij komen niet." Hij heft zijn handen ten hemel en verzucht: "Ze gaan allemaal psychologie studeren." Een overzicht van zogenaamde mannen- en vrouwenstudies. ^ï«^^ hoge wMrd-gehalte van de mannen hier. Anderen noemen het misschien 'wereldvreemd' of 'contactgestoord'. De jongens die hier studeren zijn over het algemeen communicatief niet zo sterk. Bij een studie als psychologie ligt dat anders." Brazier kan het weten. Zij studeerde wiskunde en werkte een tijdlang bij Psychologie. "Het is een ander slag mensen bij Psychologie. Zij zijn over het algemeen kritischer en mondiger." Christine Bel is het met haar eens. Bel studeert psychologie en artificiële intelligentie. "Ik denk dat die verschillen niets met sekse te maken hebben. Volgens mij hebben psychologiestudenten onderling meer met elkaar gemeen dan de jongens bij Psychologie met die van

dat de jongens heel behulpzaam waren. Zij stonden altijd voor me klaar als we in de terminalzaal bezig waren. Ik denk dat het wat dat betreft wel geholpen heeft dat ik een meisje ben. Maar ja, je valt natuurlijk ook wel op als je als enige meisje met een flink aantal nurds in één zaal bezig bent." "Die zaak met die blote vrouwen op het scherm heeft me wel gestoord. Gedeeltelijk omdat ik dat ongevraagd ineens onder ogen kreeg, maar ook doordat zij het zomaar op het systeem hadden gezet. Dat programma nam een deel van het geheugen van de computer in beslag en dat kan dus gewoon niet binnen een universiteit."

AI."

"Overdreven", noemt Dunja Sampimom de heisa die ontstond over de blote dames op het after dar^-scherm. Sampimom studeert wiskunde tussen een meerderheid jongens. Zij straalt een no nonsens-houding uit en zegt dan ook nooit iets gemerkt te hebben van een andere benadering door docenten of medestudenten omdat zij toevallig vrouw is. "Ik ben geen feministe", verklaart zij. "Mij maakt het niet uit of ik tussen jongens zit of niet, zolang er maar een paar leuke mensen bij zijn. Toen ik begon, verwachtte ik hier heel veel nurds, maar dat is meegevallen. Zij lopen er wel tussen, maar het is minder erg dan dat ik verwachtte. Raar vind ik wel dat er geen vrouwelijke docenten zijn. Daar lijkt het in ieder geval op, want ik heb ze nog nooit gezien." De wiskundestudente heeft de indruk dat haar mannelijke medestudenten het vooral bijzonder vinden dat er meisjes in de vakgroep rondlopen. "Als je iets niet snapt, staan ze met z'n vijven klaar om je te helpen. Dan kun je denken 'Zie je wel, ze gaan ervan uit dat ik dom ben', maar je kunt er ook dankbaar gebruik van maken."

Nurd-gehalte Met Christine Bel begonnen vier jaar geleden nog 24 andere studenten, waaronder vijf meisjes, aan de gloednieuwe studie artificiële intelligentie. "Dat was wel een topjaar", vertelt Bel terugkijkend. "Daarna zijn er steeds minder meisjes gekomen. In het jaar na mij niet één en het nurd-géhsilte is daarna alleen maar toegenomen. Van die vijf meisjes uit mijn eerste jaar ben ik met één andere over. Toevallig studeerde zij, net als ik, ook nog psychologie. Wij kenden elkaar wel van gezicht, maar ik had nog nooit een woord met haar gewisseld toen ik haar de eerste keer bij Al tegenkwam. Wij zijn echt naar elkaar toegetrokken en vriendinnen geworden. Dat was waarschijnlijk nooit gebeurd als wij allebei alleen psychologie hadden gestudeerd." Bel koos bij psychologie voor de afstudeerrichting functieleer. De studie Al is een verwant vak, al is het meer op techniek gericht. "Voor ik met AI begon, realiseerde ik me niet dat er zo weinig vrouwen in het computerwereldje rondlopen. Ik wist ook helemaal niets van computers; had zelfs nog nooit met WP gewerkt. Dat hebben ze me allemaal moeten bijbrengen. En ik moet zeggen

Blote dames

Al voor psychologiestudenten Aad Meijer

'Frans een meidenstudie? Dat is dan pecli' Coen van Basten

y ,i(

Sebastiaan Dönzelman (19), eerstejaars Frans aan de vu, was altijd al onder de indruk van deze taal. " M ' n pa heeft vroeger ook Frans gestudeerd. En je gaat toch niet hetzelfde doen als je pa?" UiteindeUjk deed Dönzelman dat toch. Dat het een 'tjrpische meidenstudie' is, interesseert hem niet. "Dat is dan pech", verklaart hij nuchter. Maar: "Het zou leuker zijn als de verhouding jongens en meisjes normaal was." Vroeger wilde hij iets in de muziek. Slagwerk leek hem wel leuk. Maar het risico dat dit een verkeerde keus zou zijn, was groot. Dus het onderwijs was een beter alternatief. Dönzelman besloot de lerarenopleiding te gaan doen. "Op de,Pabo was ik een van de weinige jongens", vertelt hij. "Dat vond ik niet zo geslaagd. Soms is het aardig om daardoor in de belangstelling te

staan, maar contact met jongens is ook belangrijk." Enige aanwezigheid van het mannelijk geslacht maakt de groep interessanter, meent hij. De Pabo beviel Dönzelman niet. De oplossing was om Frans te gaan studeren op de universiteit, zodat hij straks deze taal kan gaan doceren voor de klas. Hij koos voor de vu. "Hier is de vakgroep Frans heel klein. Dat vind ik wel prettig. Mijn broer studeerde aan de UVA. Mijn indruk is dat de studenten daar meer aan hun lot worden overgelaten. Zij worden als nummers behandeld. Hier niet." "In mijn jaar studeren zo'n dertig studenten Frans." Onder hen bevinden zich slechts twee jongens, waarvan Dönzelman er een is. Meiden converseren heel anders dan jongens, vindt Dönzelman. "Zij praten meer over vriendjes, uitgaan en kleding. Soms is het leuk om daarover mee te kletsen. Maar aan de andere kant mis ik soms typische mannenpraat. Dat hoeft niet perse over sport en vrouwen te gaan", lacht hij. "Met jongens deel ik eerder mijn interesses, zoals sport.

muziek en literatuur. Met meisjes praat ik meer over gevoelens." In september begon hij met de studie Frans. "Er wordt professioneel gewerkt. Je moet hetzelfde doel hebben als de docent tijdens het college. Je hebt een eigen inbreng, maar er moet wel wat bereikt worden. Dat vind ik goed."

Geslacht Dönzelman trekt niet speciaal naar de andere jongens toe tijdens colleges en tussenuren. Ook wordt hi) niet speciaal behandeld omdat hij van het andere geslacht is. "Ik word soms anders behandeld. Maar volgens mij gebeurt dat altijd als je met een grote meerderheid van het ene geslacht tegenover het andere staat." Hoe anders dat is kan hij niet precies omschrijven. "Het kan positief en negatief zijn." Dat jongens die Frans studeren 'nichten' zouden zijn, vindt Dönzelman een onzinnig vooroordeel. Toch merkt hij er wel iets van dat vooroordeel als het gesprek over relaties gaat. "Iemand zei eens

tegen mij dat ik er twee keer over moet nadenken voor ik een vriendin zou nemen. Men ging er sowieso maar vanuit dat ik geen vriendin heb. Dus vertelde ik dat ik al bijna een jaar een relatie heb. Dan zie je ze opkijken zo van 'Oh, dat hadden we niet gedacht'." Is zijn vriendin niet jaloers op al die vrouwen om hem heen? "Dat valt wel mee", luidt zijn commentaar. "Ik zou jaloerser op haar zijn in die situatie dan zij waarschijnlijk op mij." Van 'aanpappende' meiden heeft hij gelukkig geen last. Volgens Dönzelman hangt het van je eigen instelling af of het een verschrikking is om tussen meiden te studeren. "Voor de grootste bink kan het vreselijk zijn om gewone omgangsvormen te hanteren met meisjes", meent hij. "Aan de andere kant kan het voor een rustige, terughoudende jongen zalig zijn."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen