Ad Valvas 1994-1995 - pagina 178

PERSONEELSKATERN

PAGINA 1 2

AD VALVAS 10 NOVEMBER I994

Na 1996 krijgt VU financiële iclap Brinkman: 'We moeten onze borst natmaken voor wat komen gaat' "Het is helaas volstrekt voorbarig om te suggereren dat de aangekondigde rijksbezuinigingen aan de universi­ teiten voorbijgaan. Voor 1995 heeft de vu weliswaar een sluitende begroting en staan we er relatief gunstig voor, maar voor de jaren daarna moeten we de borst nat maken voor wat komen gaat", stelt drs H.J. Brinkman, voorzitter van het college van bestuur van de vu. Dirk de Hoog Volgende week buigt de universiteits­ raad zich met de behandeling van de Nota verdelingsvoorstellen 1995 over de begroting van volgend jaar en bijna te­ gelijkertijd komt in de Tweede Kamer de onderwijsbeéroting aan de orde. N a alle ophef over de aangekondigde be­ zuinigingen van het nieuwe kabinet lij­ ken beide gebeurtenissen een tamelijk tamme gebeurtenis te worden. Volgens collegevoorzitter Brinkman is dat echter stilte voor de storm, omdat de echte ge­ volgen van de regeringsbeslissingen pas later duidelijk worden. "De minister heeft zeer onlangs een brede maatschappelijke discussie over een eventuele stelselherziening in het hoger onderwijs aangekondigd met alle­ maal prachtige beloftes over ruimte voor een inhoudelijk debat. Maar de re­ gering heeft wel een venijnig zinnetje erbij gezet: richtsnoer voor de discussie moet de budgettaire inpasbaarheid zijn in het kader van het regeerakkoord, of­ tewel vijfhonderd miljoen bezuinigen op het hoger onderwijs in deze regeer­ periode", zegt Brinkman met onder­ drukte woede in zijn stem. Het is bekend hoe de collegevoorzitter en zijn collega's over het regeringsvoor­ nemen denken. Die bezuinigingen zijn volstrekt onmogelijk. Minister Ritzen en, tot een paar dagen geleden ook, staatssecretaris N uis lijken die mening te delen, maar worden vooralsnog door de politiek aan de inleveringsverplich­ ting vastgenageld. Iedereen wacht nu vol spanning op de uitkomsten van een studiegroep die door de regering is ingesteld om de haalbaarheid van de vijfhonderd mil­ joen gulden te onderzoeken. Brinkman verwacht de resultaten daarvan niet voor de kerst, maar vindt het op voor­ hand al een bizarre vertoning. "Je mag toch verwachten dat het regeerakkoord op serieuze gronden en met hulp van specialisten tot stand is gekomen. Maar nu weet ineens niemand meer waar die half miljard vandaan moet komen. Kijk, een stelselherziening levert op zijn vroegst pas na de eeuvirwisseling werke­ lijk financieel iets o p . " Een bepaald vermoeden over die des­

kundigheid heeft hij wel naar aanlei­ ding van een uitgelekte notitie van het ministerie van Financiën, waarin amb­ tenaren voorstelden kleine studierich­ tingen samen te voegen. Brinkman: "Formidabel, formidabel. Die ambte­ naren weten niet eens hoe de financie­ ring van de universiteiten in elkaar steekt. Zoiets levert namelijk helemaal geen geld op. We worden per student betaald. En of er nu duizend op één plek zitten of honderd op tien plekken, maakt voor de overheid financieel niets uit."

^wff*"'^'

ê

• ; * ^ ^ = '

Koffiedik Bovendien leveren reorganisaties alleen op langere termijn financieel soelaas op vanwege de wachtgeldverplichtingen. "De kosten van het onderwijs bestaan voor ruim tachtig procent uit perso­ neelslasten. O m één arbeidsplaats te besparen, moet je dan minimaal twee mensen ontslaan. O m dan het v u aan­ deel te halen in de bezuinigingen komt dat neer op zo'n 32 miljoen gulden, of­ tewel tien procent van de totale begro­ ting. Dat is natuurlijk onmogelijk in vier jaar tijd", is de stellige overtuiging van Brinkman. "Of we moeten alle aio's ontslaan," voegt hij er ironisch aan toe, "maar dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Want de regering wil bezuinigen op on­ derwijstaken en niet het onderzoek over boord zetten. D e politiek wil ook meer differentiatie in de opleidingen. Die dif­ ferentiatie is natuurlijk met het aio­stel­ sel al voor een deel gerealiseerd. D u s dan zullen de bezuinigingen juist het tegendeel bereiken van wat het kabinet wil. Maar dat is niet nieuw binnen de Haagse logica." Veel meer dan een hoop boze woorden richting de politiek wil Brinkman er verder niet aan vuil maken. "Dit jaar hebben we voor het eerst geen meerja­ renraming gemaakt bij de verdelings­ voorstellen, want na 1995 is alles kof­ fiedikkijkerij." Eén tot nu toe onderbelicht element in de bezuinigingsperikelen wil hij nog naar voren halen. "Sinds kort zijn de opbrengsten van de collegegelden ei­ gendom van de universiteiten. Als het Ritzen lukt om studenten korter te

Collegevoorzitter Brinkman: 'Die ambtenaren weten niet eens hoe de financiering van de universiteiten in elkaar steekt' NICO Boink ­ AVC/VU laten studeren door de tempobeurs en dergelijke maatregelen, kost ons dat miljoenen guldens omdat ze minder lang collegegeld betalen. Dat komt b o ­ venop de geplande bezuinigingen." Enige relativering vindt hij hierbij toch ook op zijn plaats. "Studeergedrag laat zich moeilijk reguleren. Ondanks maat­ regelen tegen instroom van HBO'ers en andere zogenaamde stapelaars zijn ze massaal blijven komen. Blijkbaar gaan steeds meer mensen zonder studie­ financiering studeren. Maar ik verwacht dat de groei nu wel over is en de totale aantallen zich op het huidige niveau stabiliseren." Ondanks alle sombere verwachtingen valt de schade voor volgend jaar aan de vtJ nogal mee. Door bezuinigingen die nog door de vorige regering zijn opge­ legd, moet de v u 3,6 miljoen gulden in­ leveren. Dit komt alle budgetten op de universiteit op een korting van 1,3 pro­ cent te staan. Deze maatregel kost zo'n dertig formatieplaatsen. Daar staat ech­ ter tegenover dat de v u relatief meer studenten heeft gekregen, wat goed is voor 3,3 miljoen extra rijksbijdrage. Brinkman legt uit waarom het bestuur toch gekozen heeft om de opgelegde

bezuiniging door te berekenen. "Die bezuiniging is structureel en de meeval­ ler incidenteel. Dat soort fluctuaties zullen in de nabije toekomst nog vaker optreden. Daarom hebben we een ega­ lisatiefonds ingesteld om deze schom­ melingen in de toekomst af te vlakken. Dat komt de stabiliteit en de continuï­ teit van de hele organisatie ten goede." "Bovendien is de reclamecampagne ge­ start vanuit een achterstandssituatie. D e v u was relatief onbekend. Dat is nu voor een deel weggewerkt. Vanuit die positie is het moeilijker ons marktaan­ deel nog verder te vergroten. Dus zal ons budget in de toekomst relatief min­ der groeien. Wat je nu uitbreidt, moet dan later weer ingeleverd worden. Bo­ vendien hebben de faculteiten en dien­ sten een jaar de tijd om deze bezuini­ ging te verwerken. Aan bezuinigingen van deze omvang zijn we helaas al jaren gewend, dus ik verwacht er niet echt veel problemen mee." In het egalisatiefonds zit nu zo'n zeven miljoen gulden. Rond de behandeling van de Nota ver­ delingsvoorstellen in de universiteitsraad verwacht Brinkman geen problemen. "Alles IS uitgebreid besproken met de

commissie financiën van de raad, en «e zijn het eens. Op een paar punten zijn wensen van raadsleden ingewilligd, maar dat gaat om bijstellingen in de marge als je het totale budget in ogen­ schouw neemt." D e collegevoorzitter is van mening dat er binnen de universiteit over de hoofd lijnen van het financiële beleid grote overeenstemming bestaat, ondanks re­ gelmatig gemor: "Er bestaat al jaren­ lang een grote budgetdiscipline en er wordt geanticipeerd op verwachte ver­ anderingen in de toekomst. Dat lijkt wel eens een beetje zuinigjes, maar op den duur is het lonend. Wie in de schulden gaat staan, krijgt op den duw een zure rekening gepresenteerd, leen de praktijk." "Me.de door dit beleid en bestuurscul­ tuur staat de vu er financieel relatief goed bij in vergelijking met sommige andere instellingen. Dat is echter geen reden om nu tevreden te zijn, want de komende jaren verwacht ik nog grote klappen."

want een historicus als prof dr A. van Deursen neemt zulk werk op onder de minder hoog aangeslagen 'vakpublika­ ties', die zijn bedoeld "ter verspreiding van wetenschappelijke kennis (..) onder potentiële gebruikers". Het voorwoord van het jaarverslag meldt ook dit jaar weer optimistisch dat de tabellen geen dubbeltellingen bevat­ ten. Ad Valvas signaleerde twee jaar ge­ leden al eens dat er wel degelijk publi­ katies meer keren voorkomen in het verslag. Een steekproef wijst uit dat ook het jaarverslag 1993 op dit pimt on­ zorgvuldig is. D e vakgroep Staats­ en Bestuursrecht voert bijvoorbeeld een bundel waaraan diverse van haar mede­ werkers hebben bijgedragen in zijn ge­ heel op, maar ook nog eens in delen. Bovendien claimen twee wetenschap­ pers de eerste pagina's van de bundel te hebben geschreven. Dezelfde vakgroep voert een recensie in het dagblad Trouw op als wetenschappelijke publikatie.

verslag zijn in de huidige vorm niet ge­ schikt om een afgewogen oordeel te vormen over de wetenschappelijke oui put van onderzoekers. Ook al omdat het jaarverslag geen kwalitatief onder­ scheid maakt tussen de tijdschriften waarin de artikelen verschijnen. Een ar­ tikel in The Lancet is bijvoorbeeld veel waardevoller dan een publikatie in het tijdschrift van de Lebanese Society for Nephrology and Hypertension. In de universitaire jaarverslagen over 1994 zal een voorzichtig begin worden gemaakt met deze weging. De universi­ teiten zijn overeengekomen om voor­ taan aan te geven of de publikaties ver­ schijnen in tijdschriften met of zonder referees die manuscripten kritisch tegen het licht houden voordat ze gepubli­ ceerd worden. Een vakpublikatie is volgens de nieuwe richtlijnen een artikel gericht op 'pro­ fessioneel geïnteresseerden'. De nieuwe categorie 'Overige output' is bestemd voor publikaties gericht op 'ontwikkel­ de leken'. De medewerkers van Godge­ leerdheid moeten zich nu bezinnen op de vraag in welke categorie ze hun niet geringe aantal bijdragen aan het Oude lingenblad gaan onderbrengen.

Groei promoties ten einde Wetenschappelijk jaarverslag 1993 nog niet vrij van dubbeltellingen Het aantal promoties aan de Vrije Universiteit is voor het eerst sinds jaren niet gegroeid. Vorig jaar vonden volgens het 'Wetenschappelijk jaarverslag 1993' 204 promoties plaats. Uit het verslag blijkt verder dat vu­ wetenschappers hun wetenschappelijke produktiviteit soms te rooskleurig voorstellen. Frank van Kol fschooten De pedel van de Vrije Universiteit kan opgelucht ademhalen: de groei van het aantal promoties lijkt tot stilstand geko­ men. In 1993 moest pedel F . Verhoeff 204 keer uitrukken om 'Hora est' te roepen, ten teken dat het zweetuurtje van de promovendus voorbij is. In 1992 was dit nog 210 keer. Dit blijkt uit het Wetenschap p elijk Jaarverslag 1993, het 680 pagina's dikke boekwerk dat alle publikaties bevat van vu­weten­ schappers. Het verslag oogt als een taaie opsom­ ming van cijfers en publikaties, maar statistici kunnen er h u n hart aan opha­ len, omdat het zich leent voor allerlei rekenkundige exercities om de produk­ tiviteit van wetenschappers te meten. Eén maat om de inspanningen van di­ verse faculteiten te vergelijken is bij­ voorbeeld het aantal onderzoekers per geproduceerd proefschrift. Koploper hierbij blijkt de faculteit rechtsgeleerd­

heid, waar per proefschrift 3,07 onder­ zoekers zijn aangesteld. Rechten wordt op de voet gevolg door Scheikunde, Psychologie en Pedagogiek en Sociaal­ culturele Wetenschappen. Aan de staart van de ranglijst bungelt Letteren met één proefschrift per 10,41 onder­ zoekers. Onderaan staan verder Wis­ kunde en Informatica (7.98), Bewe­ gingswetenschappen (7,68), Biologie (7,29) en N atuur­ en Sterrenkunde (7,23). Veel zegt zo'n lijstje overigens niet, omdat het aantal promoties per jaar sterk blijkt te wisselen. De rechtenfa­ culteit, nu koploper, was in 1992 laat­ ste met één proefschrift per 12,69 on­ derzoekers. De huidige n u m m e r vier. Sociaal­culturele wetenschappen, had in dat jaar zelfs 16,66 onderzoekers nodig om één proefschrift te genereren. Een andere maat, het aantal publikaties per onderzoeker, lijkt een veelbeloven­ der lijst op te leveren. Ook hier staat de rechtenfaculteit trots bovenaan, met

liefst 11,58 publikaties per onderzoe­ ker. Het gat met de n u m m e r twee. Psy­ chologie en Pedagogiek (5,45), is gi­ gantisch. Onder aan de lijst staat Biolo­ gie, waar de onderzoekers gemiddeld 1,62 publikaties afscheidden. Ook laag scoren N atuur­ en Sterrenkunde (2,03), Scheikunde (2,14) en Aardwe­ tenschappen (2,18). D e gemiddelde vu­wetenschapper publiceerde in 1993 3,92 artikelen. D e verschillen tussen de faculteiten hebben deels te maken met publikatie­ tradities. Bij een faculteit als Letteren publiceren wetenschappers h u n werk vaker als boek dan als artikel in een we­ tenschappelijk tijdschrift, de meest voorkomende publikatiewijze bij bèta­ wetenschappers. Dat Rechten de zusterfaculteiten zo ver achter zich laat, komt mede door een ruime opvatting van de terra 'weten­ schappelijke publikatie'. Volgens de mi­ nisteriële richtlijnen is dat een "be­ schrijving van een resultaat van weten­ schappelijk onderzoek in de vorm van een boek of artikel (..) uitsluitend ge­ richt op het forum van vakgenoten, onder meer blijkend uit de wetenschap­ pelijke status van het publikatiemedi­ um". Juristen rekenen ook recensies in we­ tenschappelijke bladen tot wetenschap­ pelijk onderzoek, zo blijkt uit het jaar­ verslag. Een aanvechtbare opvatting.

Straffen Andere vakgroepen voeren publikaties van hetzelfde onderzoek in verschillen­ de talen op als twee aparte publikaties. In sommige vakgebieden, zoals de ge­ neeskunde, staan hierop straffen, omdat het tot nodeloze vergroting van de berg wetenschappelijke publikaties leidt. De cijfers in het Wetenschap p elijk Jaar­

1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen