Ad Valvas 1994-1995 - pagina 554

AD VALVAS 18 MEI 1995

PAGINA 6

Door de mangel van het assessment center Tips van loopbaanadviseur Van Minden om te overleven op de arbeidsmarkt Solliciteren, psycliologische tests, effectief netwerken, goed overkomen bij de nieuwe baas; er komt heel wat kijken bij de eerste stappen op de arbeidsmarkt. Loopbaanadviseur Jack van Minden geeft acht afleveringen lang praktische tips. Deze keer een nieuwe test: het 'assessment center'. Jack van Minden De tekortkomingen van het traditionele selectiepsychologisch onderzoek komen steeds duidelijker aan het hcht. Is een effectief 'cijferreeksenoplosser' (een veelgebruikte test) ook besluitvaardig? Kan iemand die analogieën feilloos aanvoelt ook snel de fijne kneepjes van het delegeren leren en die toepassen? Zi)n de vergadervaardigheden van de kandidaat, die zegt deze te beheersen, ook daadwerkelijk van niveau? M e t traditioneel psychologisch onderzoek kunnen deze en andere vragen niet worden beantwoord. Een probleem dat steeds grotere vormen aanneemt: de klassieke 'vragenlijstmethoden' blijken minder geschikt te zijn voor kandidaten met een 'afwijkende' culturele achtergrond. Alhoewel sommige psychologische tests claimen 'cultuurvrij' te zi)n, scoren allochtone kandidaten vaak lager dan op grond van hun opleiding verwacht mag worden.

Als 'remedie' wordt steeds vaker het assessment center (AC) toegepast. In het assessment center (het Engelse assessment betekent schatting, taxatie, bepaling) stelt men de kwaliteiten vast die nodig zijn voor een succesvolle functie-uitoefening. Hiervoor wordt een aantal (meestal standaard) gedragssimulatieopdrachten gegeven. Alhoewel AC'S vooral worden losgelaten op managers, is de kans ook aanwezig dat pas-afgestudeerden ermee te maken krijgen. Voor alle duidelijkheid: assessment centers hebben niets met wat voor centrum dan ook te maken. D e term center betekent dat de kandidaat centraal staat.

Gedrag Het AC is dan ook gebaseerd op functie-relevant gedrag en de 'bijbehorende' persoonlijkheidseigenschappen als bijvoorbeeld leiderschap, overtuigingskracht en flexibiliteit. Deze kunnen hier beter gemeten worden dan met andere instrumenten. H e t verhoogt de betrouwbaarheid van de voorspelling en

dat is natuurlijk waar het allemaal om te doen is. Ze gaan uit van het vertoonde gedrag. De methode is voor beide partijen transparant: de kandidaat verricht taken die sterk op het eigenlijke werk lijken, soms eraan gelijk zijn. Selectiebureaus claimen dat kandidaten AC's hoger waarderen dan de psychologische test. (Logisch, want het feit dat je geen beroemd Middeleeuws flosser kunt noemen, of geen rekenkundige reeks ~~ ziet in de menukaart van het Chinees restaurant, wordt je niet aangerekend). Ze beschrijven de methode als boeiend, leerzaam, eerlijk, uitdagend en inspannend en stellen het op prijs dat er niet 'gegoocheld' wordt met dubieuze psychologische vragenlijsten, waaruit soms onherkenbare en onbegrijpelijke conclusies worden getrokken. Sommige organisaties passen AC'S toe voor loopbaanplanning en selectie voor trainings- en opleidingsprogramma's (zoals management development programma's). Daarnaast hebben AC'S in sommige organisaties h u n nut bewezen om, voor uiteenlopende redenen, sterke - en zwakke kanten van medewerkers bloot te leggen. H o e goed kan een personeelslid presenteren? D a t kan bijvoorbeeld belangrijk zijn voor opneming in een ad-hoc werkgroep of voor een overplaatsing. Geef hem een standaard presentatie-opdracht, laat de presentatie voorbereiden en uitvoeren en beoordeel op de tevoren vastgestelde gedragscriteria. Is de manager een team-builder} Geef hem een standaard

maal 'binnen' bent gekomen via een geslaagd assessment center betekent dat niet dat je er bij de werkgever voor altijd van af bent!

Leerpotentieel

OÏERLD/EN OP DE RBEIDSMARK team-bmldmgopdracht en beoordeel ook hier weer op tevoren bepaalde criteria of het gevraagde aanwezig is in de persoon. Zo kan in principe van bijna elk soort assessment-opdracht gebruik worden gemaakt om op eenvoudige wijze (als hel systeem al aanwezig is) één of meerdere vaardigheden te testen. D u s als je een-

Het vaststellen van iemands huidige capaciteiten is op zich al' een moeilijke zaak. N o g lastiger is het inschatten van doorgroeimogelijkheden of potentieel. De AC-techniek zou op dit gebied betere prestaties leveren dan concurrerende methoden. Voor het bepalen van het leerpotentieel wordt een assessment-opdracht gegeven, gevolgd door een korte training over hetzelfde onderwerp. D a n wordt een nieuwe assessment-opdracht (op hetzelfde terrem) gegeven en n u kan worden gemeten wat en hoe snel de kandidaat heeft geleerd. Het AC wordt in beperkte mate ook van stal gehaald voor beroepskeuze-onderzoek en als munitie voor het loopbaanbeleid in een organisatie, waarbij de sterke en zwakke kanten en tekortkomingen van de medewerkers aan het licht komen. Jack van Minden is directeur van Psycom m Amstel veen, een advfesbureau dat zich onder meer bezighoudt met allerlei facetten van loopbaanplanning en -training HIJ IS auteur van onder meer Alles over psychologische tests Alles over management tests , 'Alles over sala nsonderhandelingen' en Alles over selectiegesprek ken'

I k realiseer me heel goed dat ik bevoorrecht ben' g:^:3^:^as?*j^

Geen anoniemere achternaam dan Jansen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Jeroen Jansen, vierdejaars student economie.

Jeroen Jansen: 'Als je rijk wilt worden, kun je beter op de markt gaan staan' Peter Wolters AVC/VU

Liesbeth Klumper "Ik rende door die studie heen", vertelt Jeroen Jansen, vierdejaars student economie. Alle tentamens haalde hij in een keer, ook al had hij het bijbehorende hoorcollege nooit bezocht. H e t tempo stokte aan het eind van het vierde semester. T o e n moest hij voor het eerst herkansen. Op het ogenblik volgt hij wekelijks twee hoorcolleges en twee werkcolleges. H e t is veel meer werk dan hij verwachtte. "Daar heb ik me flmk op verkeken", bekent Jansen. Jeroen Jansen studeert volgend jaar augustus af in maar liefst twee afstudeerrichtingen: accountancy en financieel administratief. Daarna wil hij verder met de postdoctorale opleidmg tot register-accountant. "Dat ik in twee richtingen afstudeer, klmkt interessanter dan het is, want ze

verschillen met zoveel van elkaar", relativeert hij. "Volgend jaar wordt enorm belangrijk voor me. Vanaf januari moet ik gaan solliciteren bij accoimtantskantoren. Die bieden je een jaarcontract aan en met dat contract op zak kun je toegelaten worden tot de postdoctorale opleiding, die drie jaar duurt. Je werkt dan vier dagen per week op dat kantoor en op de vijfde dag volg je aan de v u colleges."

Geld verdienen Jansen is geen economie gaan studeren omdat hij niks beters wist te verzinnen, zoals zoveel medestudenten, " K C - 0 7 is afgeladen aan het begin van het eerste jaar. N a de eerste tentamens m januari zie je het al leger worden. Veel van die mensen gaan alleen maar economie doen om later veel geld te kunnen verdienen. Stom vind ik dat. Als je rijk wilt

worden, kun je beter op de markt gaan staan." Voor h e m stond het o p de middelbare school al vast dat hij economie zou gaan studeren. H e t vak fascineerde hem en hij ging dan ook snel door de studie heen. "Ik had het in vier jaar kunnen halen, maar ik krijg vijf jaar studiefinanciering en die wilde ik volmaken. Ik ben er wat dingetjes naast gaan doen. Zo heb ik voor mijn dispuut een aantal feesten georganiseerd, heb ik een part-time baantje als schoenverkoper en voor de vakgroep kosten en winst heb ik een onderzoekje gedaan." Jansen is prettig zelfbevsoist en heeft zijn studie weldoordacht aangepakt. Hij volgde expres eerst uitsluitend alle hoorcolleges. "Ik dacht op die manier een brede basis te creëren, zodat de werkcolleges lekker snel zouden gaan. Maar zo werkt het toch niet. In de

werkcolleges komen onderwerpen aan de orde die in de hoorcolleges maar terloops genoemd zijn. N u doe ik twee werkcolleges en nog twee andere vakken en daar ben ik meer tijd aan kwijt dan me lief is."

Ambitieus "Ik ben een ambitieus mannetje. Ik wil nog zoveel. Ik zou graag een tijdje in de Verenigde Staten willen wonen en werken. Maar aan de andere kant denk ik ook weleens: je kan nog zoveel extra papiertjes halen. Of je slaagt in je vak of niet, is afhankelijk van je reacties in de praktijk. H o e reageer je op bepaalde situaties. O p die momenten wordt uitgemaakt of je menselijk goed in elkaar zit en dat bepaalt weer hoe je professioneel functioneert. H e t moet toch uit de praktijk komen. Je moet proberen zoveel mogelijk uit jezelf te halen: kijken

wat er in zit en dat ten volle benutten. Als dat lukt, dan ben je een koning. Een postbode die er in slaagt o m zo m het leven te staan, is wat mij betreft veel meer waard dan een register-accoimtant met al zijn materiële mogelijkheden." "Ik dacht altijd: ik red het wel alleen, maar juist door een relatie met anderen kom je jezelf tegen. Ik realiseer me heel goed dat ik bevoorrecht ben: ik heb gezellig kunnen studeren, veel in de sociëteit rondgehangen, nooit hoeven werken en ik heb de beste vrouw van de wereld getroffen. Als ik straks onder lijn 5 kom, dan kijk ik dat laatste m o ment tevreden terug op mijn leven."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen