Ad Valvas 1994-1995 - pagina 253

AD VALVAS 15 DECEMBER 1994

PAGINA 5

Een verwend wild dier Schrijver Harry Mulisch ziet toekomst niet alleen somber Dirk de Hoog " H o e v o o r k o m je d a t o p e e n d a g i e dereen i e d e r e e n d o o d s l a a t " , v r a a g t één v a n d e h o o f d f i g u r e n zich af i n het b o e k De ontdekking van de hemel van H a r r y M u l i s c h . O v e r o n d e r a n dere dit t h e m a d i s c u s s i e e r d e n afgelopen vrijdag v e r s c h i l l e n d e w e t e n schappers o p d e M u l i s c h d a g , d i e werd g e h o u d e n t e r g e l e g e n h e i d v a n het vijftien jarig b e s t a a n v a n h e t B e z i n n i n g s c e n t r u m v a n d e Vrije U n i versiteit. M u l i s c h zelf o o k p r e s e n t . "De mens heeft er een zooitje van gemaakt. Daarom trekt G o d zijn handen af van de wereld", is een zeer korte en simpele samenvatting van het boek dat oogt als een bijbel. Over de vraag of het echt zo erg gesteld is met de wereld mochten twee bekende wetenschappers een uurtje discussiëren. Prof.dr A.C. Zijderveld, socioloog in Rotterdam bleek het somber in te zien. D e bestaande instituties als kerk, gezin en staat verkeren volgens hem in ontbinding. Daardoor krijgen de laagste instincten in de mens een kans. Kijk maar naar de toenemende criminaliteit in de grote steden. " D e westerse mens is verwend door rijkdom en vrijheid. Als je ziet dat mensen in Zuid-Afrika dagen in de rij staan om voor het eerst een parlement te mogen kiezen, besef je weer even hoe bevoorrecht we hier zijn met een rechtsstaat en een democratie", betoogde Zijderveld. Hij pleitte voor het niet te makkelijk en snel overboord gooien van bestaande maatschappelijke instellingen. Daarbij noemde hij m e t name de uitholling van de nationale staat door enerzijds allerlei privatiseringen en anderzijds het over-

Schrijver Harry Mulisch: 'We hebben het nu en dan toch best gezellig' hevelen van bevoegdheden naar internationale organen als de Europese G e meenschap. D e hoogleraar filosofie aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht vond de opvatting van Zijderveld wel erg somber, evenals het boek van Mulisch

overigens. "Dat boek definieert het probleem overigens wel haarscherp", zei Kunneman. "Wat heeft de westerse wereld nog voor boodschap te bieden als religie heeft afgedaan", vatte hij de vraag samen. Vooralsnog niet veel, was zijn antwoord, want de afgelopen de-

Peter Wolters - AVC/VU

cennia heeft vooral kaalslag plaatsgevonden. "Maar daardoor is ruimte gekomen voor nieuwe dingen. H e t is net als in een bos. Als je dor hout kapt, valt er zonlicht op de bodem en groeien andere planten o p . " Kunneman stelde dat veel oude institu-

ties bepaald niet bevrijdend werkten. Op de katholieke kleuterschool moest hij bijvoorbeeld twintig minuten met de armen over elkaar 'mooi zitten' en dan kreeg hij een plaatje van de juf voor in z'n schoolschrift. "Dat gaat nu gelukkig wel anders", zei hij opgelucht. Hij gelooft niet dat door het wegvallen van allerlei tradities 'het wilde dier' in de mens losbreekt, zoals Zijderveld vreest. Want volgens Kunneman heeft de mens niet alleen een biologische maar ook een culturele evolutie doorgemaakt. Daardoor ligt de beschaving als een beschermende laag over het dierlijke heengedrapeerd. De schrijver Harry Mulisch kwam zelf ook nog even aan het woord. Hij zag het allemaal niet zo somber in. "Er staat ook veel humor in het boek, hoor", zei hij. Bovendien is het volgens hem menselijk om de toekomst pessimistisch tegemoet te zien. "Als mensen honderd jaar geleden hadden geweten hoe de wereld er n u uit zou zien, zouden ze het niet mee willen maken. Maar we hebben het nu en dan toch best gezellig. Alleen denken wij op onze beurt weer dat het over honderd jaar totaal onleefbaar zal zijn op de aarde. Maar de mensen dan redden zich best wel", denkt Mulisch. Overigens vreest Mulisch het dierlijke in de mens absoluut niet. "Dieren hebben geen schuld. Als er al een norm bestaat voor rechtvaardig handelen moeten we dat waarschijnlijk in de natuur zoeken. Dat begrepen de Egyptenaren al, want die hadden dieren als goden."

Financiering II weigert niveau te verlagen 'Mijn zoon heeft zo hard zijn best gedaan. Kunt u hem geen voldoende geven?' Nee dus! Zijn vak komt over het algemeen uitstekend uit de evaluaties. Studenten vinden het machtig interessant en zijn lovend over de docenten. Desondanks wordt het tentamen bedroevend slecht gemaakt. Een gesprek met dr 6. Rietkerk, de man achter het gevreesde economietentamen Financiering II. Over selectie, oriëntatie en appeltaart. Peter Boerman Het vak 'financiering II' op de economische faculteit werd begin dit jaar geëvalueerd door het onderwijsadviesbureau van de vu. D e uitslag van dat onderzoek was tamelijk verrassend: ruim zeventig procent van de studenten vond de tweehonderd uur die voor het vak stonden niet te weinig; gemiddeld werd aan het vak maar honderdvijftig uur besteed. D e didactische kwaliteiten van de docenten van het vak werden geprezen en ook inhoudelijk kwam het vak er goed vanaf. Driekwart van de studenten vond het niveau van het vak 'juist goed'. Zelfs het tentamen werd positief beoordeeld. En toch werd het tentamen financiering II van januari slechts door vierendertig procent van de deelnemers gehaald. Bij het tentamen van apnl ging

het weliswaar iets beter (veertig procent),^maar de extra tentamenmogelijkheid die in augustus werd gehouden, betekende een nieuw dieptepunt: slechts negen van de 142 deelnemers voldeed daar aan de limiet. Ongeveer zes procent, leert ons de rekenmachine. "Tien procent", zegt dr G. Rietkerk, als universitair hoofddocent verantwoordelijk voor het vak. "Want meer dan vijftig mensen hadden een cijfer tussen een één en een drie. En dat zijn dus gokkers. Die moet je niet meerekenen. Anders krijg je geen reëel beeld van het slaagpercentage." Slechts eenderde van alle deelnemers in augustus had het vak minder dan drie keer gedaan. "Teleurstellend", concludeert Rietkerk. "Zoveel mensuren werk en kosten hebben nu maar een heel schamel resultaat opgeleverd. Maar bij financiering II wordt niet gesjoemeld."

Rietkerk is duidelijk ontevreden over de kwaliteit van de huidige studentenpopulatie. "Volgens de wet op het hoger onderwijs moet de propaedeuse selecterend, verwijzend en oriënterend zijn. Dat oriënteren gaat nog wel", weet hij, "maar de selecterende functie is tegenwoordig nul-komma-nul." Als universiteit kan je ook niet anders, vindt Rietkerk. "Het ligt aan de financieringswijze van de overheid die gebaseerd is op het aantal studenten. Faculteiten laten het wel uit h u n hoofd om mensen weg te sturen. Je moet studenten binnenhouden om het geld voor ze op te strijken. Veel docenten hebben daarom de normen flink verlaagd, zodat ze de van hogerhand opgelegde zeventig procent geslaagden kunnen halen." Rietkerk zegt in de politiek gelukkig wel signalen te horen van mensen die iets aan de situatie willen veranderen. "Men denkt nu aan selectie aan de poort, dat was een paar jaar geleden nog ondenkbaar. Ook heeft men het over het verzwaren van vwo-examens. Dat zou zeker de kwaliteit van het wetenschappelijk onderwijs ten goede komen. Je krijgt dan een veel hogere motivatie." M e t zijn pleidooi voor een strengere selectie voelt Rietkerk zich geen roepende in de woestijn. "Bij mij op de faculteit is het onderhuids overal te horen. H e t

Ingezonden Mededeling

Leden studentenplatform gezocht Voor de twee zetels in het studentenplatform aan de Vrije Universiteit, beschiicbaar voor vertegenwoordigers van allochtone studenten en deeltijdstudenten worden kandidaten gezocht. Het College van Bestuur heeft onlangs besloten een studentenplatform in te stellen aan de Vrije Universiteit met liet doel een structureel overleg van het College van Bestuur met studenten over de studentenvoorzieningen tot stand te brengen. Het studentenplatform bestaat uit 11 leden. Zes leden worden benoemd op voordracht van de facultaire studentenverenigingen, drie leden op voordracht van resp. de SRVU, ASVU en het ACC. Twee zetels zijn beschikbaar voor vertegenwoordigers van allochtone studenten en deeltijdstudenten. Belangstellenden voor de laatstgenoemde twee zetels kunnen bij de dienst Studentenzaken, kamer OA-30, Hoofdgebouw, de notitie 'studentenplatform' en de richtlijnen voor sollicitatie opvragen.

aardige is dat de studenten zelf ook inzien dat er hier een probleem is", legt hij uit. "Ze weten best dat dertig u u r per week te weinig is voor dit vak. E n toch doen ze het." Rietkerk benadrukt dat de slechte score van het laatste tentamen Financiering II in het juiste daglicht moet worden gezet. "Normaal hebben we maar twee tentamenkansen per jaar: in januari en in april. H e t augustus-tentamen was extra. Het was zèèr vroegtijdig ingepland, omdat het vermoeden bestond dat voor het tentamen van april slechts tien procent zou slagen. Maar dat bleek veertig procent te zijn. T o c h hebben we het extra tentamen door laten gaan. Alleen werd dat pas in juni bekend gemaakt. T o e n hadden veel studenten h u n vakantie al gepland. Bovendien was het in die periode tropisch warm. Voor de extreem lage score was zodoende een heel acceptabele verklaring denkbaar. H e t tijdstip van het tentamen was buitengewoon ongelukkig."

Zelfstudie Over de relatie tussen het aantal in een vak geïnvesteerde uren en de slaagkans voor het vak is Rietkerk duidelijk. Als je hard werkt, is het best te halen. Maar je moet er wel wat voor doen. "Een voorbeeld. Het propaedeusevak 'kwantitatieve methoden I' is een zespuntsvak. Dat betekent dat er van de student verwacht mag worden dat hij 240 u u r aan het vak besteed. Minus het aantal college-uren, betekent dit dat de student nog 170 u u r aan zelfstudie in het vak moet investeren. Als dan blijkt dat gemiddeld maar 94 uur aan zelfstudie wordt besteed, dan betekent dat dat óf het vak óf het tentamen te licht is. Het vak zou daarom met minder studiepunten toe kunnen, zodat je in het studieprogramma weer ruimte hebt voor andere dingen." Zelf is Rietkerk overigens ooit begonnen met een 48-urige werkweek. "En daarbij ging ik ook nog eens vier avonden per week naar school. D a t zal ik nu niet meer als norm willen voorschrijven, maar als ik zie dat sommige studenten gemiddeld dertig uur per week aan h u n studie besteden, dan vind ik dat wel te weinig."

Hoewel zijn vak voor veel studenten de schrik van de studie vormt, vindt Rietkerk het niet overdreven zwaar. "Als ik zie dat bij financiering II negens en tienen gehaald worden, moet het vak toch niet ondoenlijk zijn." Hij hoort wel studenten klagen over een gebrek aan prikkels om aan de slag te gaan. " D a t zou je kunnen ondervangen door een meer schools systeem te hanteren. Studenten zijn zeer plichtsgetrouw geworden. Maar zo'n systeem juich ik zeker niet toe. Die oplossing hebben we trouwens al. Die heet H B O . "

Ouders Maar er zijn ook nog andere incentives denkbaar, vindt Rietkerk. "Als je zegt dat je voor een bepaald vak maar drie keer tentamen mag doen, ben je er in mijn ogen ook uit. Ik heb een keer een student gehad die wilde per se financiering II halen. Nadat het een paar keer misgegaan was, heb ik hem verteld dat hij het belang van het vak overschatte. Hij koos een ander vak en binnen twee maanden had hij toen zijn doctoraaldiploma gehaald." Bovendien ziet Rietkerk de krappe arbeidsmarkt ook als reden om goed voorbereid op tentamen te verschijnen. "We zijn goed ingevoerd in de financiële wereld. Als een werkgever mij belt of iemand geschikt is, ben ik wel zo eerlijk te zeggen hoe vaak de betrokkene tentamen heeft moeten doen." Ook de ouders van de huidige studentengeneratie treft blaam voor de slechte resultaten, meent de universitair hoofddocent. "Er bellen de laatste tijd wel eens moeders op. 'Mijn zoon heeft zo hard zijn best gedaan. Kunt u h e m echt geen voldoende geven?' N e e dus. Ik vind het zeer fout als ouders de verwachtingen van h u n kinderen te hoog stellen. M e t studenten m e t dit soort , ouders heb ik dubbel medelijden", zegt hij serieus. O m daar lachend aan toe te voegen: "Maar als er weer eens een moeder belt, zal ik haar vragen of ze een appeltaart wil bakken. Voor het correctorencorps. D a t zijn immers degenen die er echt veel werk in steken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen