Ad Valvas 1994-1995 - pagina 513

AD VALVAS 4 MEI 1995

i

PAGINA 5

Milieu moet handelswaar worden

Hoogleraar milieu­economie pleit voor auto's op de bon Als wij willen dat in Brazilië de regenwouden blijven staan, dan zullen wij daarvoor moeten betalen, meent prof .dr H. Verbruggen, hoogleraar internationale milieu­economie, die vorige week zijn oratie hield. Door de Brazilianen alleen te wijzen op hun mondiale milieuverplichtingen red je het niet. Daar kopen zij niets voor. Willen we al het milieukapitaal in de wereld bewaren, dan zullen er dus heel wat geldstromen van het rijke Noorden naar het arme Zuiden moeten vloeien.

«4^«C5:L~T*^^^*'' ^­<«i.^^­#^l^'ïy:­>

„..4;Mdt>i­.

K

f ^ ^/ >

Peter Boerman

"Het grote probleem is dat men om de hete brij heen loopt. Iedereen weet dat het milieukapitaal m de wereld meer verdeeld moet worden, maar het blijkt maar niet te lukken. In plaats daarvan gaat men maar door met halve maatre­ gelen. En dan blijft het dus modderen." Plaatsvervangend directeur van het in­ stituut voor milieuvraagstukken (I VM), prof.dr H. Verbruggen, verbaast zich over het feit dat er op wereldniveau zo weinig gebeurt om het milieu in stand te houden. "Een voorbeeld: tropisch hardhout. De Brazilianen hebben er nu nauwelijks belang bij om die bossen te laten staan. Het is voor hen econo­ misch veel interessanter om er land­ bouwgrond van te maken, of om te ont­ ginnen voor de exploitatie van metalen. Er zit daar bijvoorbeeld veel goud m de grond. Als wij willen dat die bossen daar blijven staan, zullen we ze daar­ voor moeten compenseren." Oftewel: het streven naar een mondiale duurzame ontwikkeling kan alleen vorm krijgen als er aan het schaarse mi­ lieukapitaal van de aarde eigendoms­ en gebruiksrechten worden toegewezen. De verdeling van eigendom en ge­ bruiksrecht moet niet alleen binnen landen plaatsvinden, maar ook wereld­ wijd, tussen het 'rijke' Noorden en het 'arme' Zuiden. Verbruggen zei dat vori­ ge week vrijdag in de oratie ter ere van zijn benoeming tot bijzonder hoogleraar internationale milieueconomie aan de economische faculteit van de vu. "Het Noorden zegt nu tegen de derde wereld: jullie moeten je bevolkingsgroei in de hand houden; de wereld is niet groot genoeg om zo veel mensen te voeden. Maar de consequenties van zo'n standpunt worden door het Noor­ den nu niet getrokken." Dat de bevol­ kingsgroei afgeremd moet worden, snijdt wel hout, meent Verbruggen, "maar waar het echt om gaat is dat de milieugoederen verdeeld moeten wor­ den. Als milieugoederen open access goods blijven, zoals nu het geval is, zul­ len ze verdwijnen. Het open karakter leidt tot niet­duurzame exploitatie. En zoveel milieugoederen hebben we nou ook weer niet meer." Verbruggen, die in '77 cum laude aan de economische faculteit zijn doctoraaldi­ ploma haalde, stelt daarom een nieuw type van internationale milieu­overeen­ komsten voor, waarmee daadwerkelijk

fPj.;" Bevolkings­ groei dreigt de ecologisclie spanl<racht van de aarde te b oven te gaan

eigendoms­ en gebruiksrecht van mi­ lieugoederen verdeeld worden. Deze overeenkomsten dienen per milieugoed afgesloten te worden door landen die een belang hebben in het beheer ervan. Kenmerkend voor deze overeenkom­ sten is het zakelijk karakter: er wordt geen ontwikkelings­'hulp' gegeven, maar gewoon een commercieel contract gesloten. "Herverdelen doet pijn, altijd. Dat besef ik zelf ook wel", aldus Ver­ bruggen. "Maar er moet nu echt iets gebeuren."

Tien miljard mensen De toekomst van de wereld die Ver­ bruggen in zijn oratie schetst, is weinig zonnig. "Rond het jaar 2050 zullen er om en nabij de tien miljard mensen deze aarde bevolken. Die ruim vier mil­ jard extra wereldburgers zullen bijna al­ lemaal geboren worden in het minst be­ deelde deel van deze wereld: het Zui­ den. Ze zullen derhalve een legitieme aanspraak maken op een verbetering van hun levensstandaard. Dat zou de ecologische spankracht van de aarde te boven gaan." Economische groei en bevolkingsgroei putten de aarde uit, meent Verbruggen, en deze twee ontwikkelingen zullen al­ leen geïntegreerd opgelost kunnen wor­ den. Enkele noordelijke landen hebben dat al begrepen, meent de hoogleraar. "De heilbot­onderhandelingen tussen de Europese Unie en Canada laten zien dat via onderhandelingen milieuproble­

men zijn te voorkomen. Het zou nog mooier zijn als je niet alleen quota af­ spreekt, maar ook dat je in die quota kunt handelen. Als ik bijvoorbeeld toe­ stemming heb om in jouw water een bepaalde hoeveelheid vis te vangen, kan ik in dat geval die toestemming weer doorverkopen. Het verdelingsprobleem is gewoon een proces van politieke be­ sluitvorming. Niet meer en niet min­ der."

Leegpompen Maar hoewel Europa langzaam begint in te zien hoe het moet, is er mondiaal nog veel minder geregeld, stelt de hoogleraar. "Als ik van die enorme Ja­ panse vistrailers de zee voor de kust van Indonesië zie leegpompen, denk ik: dat kan natuurlijk niet. Daar moeten af­ spraken over worden gemaakt. En dan niet in UN­verband, want dat duurt al­ lemaal zo lang. Nee, mij staat meer een overeenkomst als de GATT voor ogen." De noordelijke landen kunnen hun zui­ derburen niet dwingen om op het mi­ lieu te letten. "De zuidelijke landen moeten zelf immers eerst nog econo­ misch groeien." Willen de noordelijke landen dat het milieu in de Derde We­ reld behouden blijft, dan zullen ze daarvoor dus moeten betalen. "Bijvoor­ beeld dat je een stuk bos in Brazilië koopt om de biodiversiteit in die bossen in stand te houden. Maar je zou er ook aan kunnen denken een stuk bos te leasen." De maatregelen die nu genomen wor­

den, zijn meestal weinig effectief, meent de kersverse hoogleraar. "Vanaf 1996 importeren we geen tropisch hardhout meer dat niet 'duurzaam' is geproduceerd. Als een soort sanctie. Dat is natuurlijk het domste wat je kunt doen. De bossen zijn dan helemaal niets meer waard voor hen." De onzekerheid over de omvang van milieugoederen ­ onduidelijkheid over hoeveel bos of vis er nog is ­ mag nooit een excuus zijn om beslissingen uit te stellen, stelt Verbruggen. "We weten ook niet hoe hoog het water komt, maar toch bouwen we dijken. Die onze­ kerheden moet je gewoon oplossen in de politieke besluitvorming. De gebrek­ kige verdeling van de mondiale milieu­ gebruiksruimte nu is vooral te wijten aan politieke onwil van het Noorden."

Bonnen Momenteel gebeurt er pas iets als een probleem echt nijpend wordt, aldus Verbruggen. Maar de mestquota, het Europese melkbeleid en de visquota laten zien dat er oplossingen zijn. "Bij melk kun je bijvoorbeeld handelen in je quota. Hetzelfde zie je bij een taxiver­ gimning. Of bij voedselbonnen, zoals ze in de oorlog hadden. Gewoon een schaars goed dat verdeeld wordt. Als je erin kunt handelen, creëer je vanzelf een markt." De hoogleraar gelooft dan ook niet in een tegenstelling tussen economie en milieu, zoals die in de media vaak wordt verondersteld. "Die twee kunnen

best samen gaan, maar dan moet je het wel anders aanpakken. In forumdiscus­ sies pleit ik bijvoorbeeld altijd voor een vergunningenstelsel voor auto's; dus dat je alleen auto mag rijden als je daar een vergunning voor hebt. Dan moet je er wel voor zorgen dat die vergunnin­ gen verhandelbaar worden. In Singapo­ re werkt dat al. Daar moet je de veiling op als je een autovergunning wilt kopen. Tien jaar autorijden kost daar honderdduizend gulden. Maar ook in Athene zie je het. De ene dag mogen de even nummerplaten de stad in, de an­ dere dag de oneven. Intussen wordt er levendig in nummerplaten gehandeld. Dat soort maatregelen kun je beter nu dan over twintig jaar uivoeren. Dan kan het wel eens te laat zijn." Verbruggen wil wel verklappen dat hij zelf ook auto rijdt ­ "sinds ik bij het I VM werk zelfs steeds meer" ­ maar hij zou geen moeite hebben met een vergun­ ningenstelsel of een forse prijsverho­ ging. "I k heb de auto nu veel nodig voor mijn werk. Maar ik zou het niet erg vinden om wat te minderen", zegt hij lachend. "I k heb echt een hekel aan de auto, dus hoe minder hoe beter."

Negen van de honderd vrouwen heeft chlamydia Geslachtsziekte leidt sluimerend bestaan tot het te laat is Coen van Basten

In Nederland hebben negen van de honderd vrouwen in de leeftijd van zeventien tot en met dertig jaar de geslachtsziekte chlamydia zonder daarvan op de hoogte te zijn. "Het komt veel vaker voor dan je denkt", verklaart Jar I ^ n die er een proef­ schrift over schreef en 12 mei pro­ moveert aan de faculteit genees­ kunde van de vu. De laatste dertig jaar is de bacterie ch­ lamydia trachomatis een van de be­ langrijkste oorzaken van seksueel over­

draagbare aandoeningen. Bij vrouwen kan herhaalde infectie met deze bacte­ rie leiden tot een buitenbaarmoederlij­ ke zwangerschap en onvruchtbaarheid als gevolg van slecht functionerende eileiders. De uit Beijing afkomstige Lan (31), momenteel werkzaam in het vu­zie­ kenhuis aan het 'anticancer drug deve­ lopment program', deed bijna vier jaar onderzoek naar de aanwezigheid van de geslachtsziekte onder jonge vrou­ wen. "Het is niet makkelijk om chla­ mydia te detecteren. Vrouwen weten vaak niet dat ze deze geslachtsziekte onder de leden hebben. Ze hebben na­ melijk geen klachten of symptomen.

En ze worden bij de dokter niet onder­ zocht op chlamydia." Lan gebruikte voor haar onderzoek een speciale dna­techniek om chlamy­ dia op te sporen bij 393 jonge vrouwen van zeventien tot en met dertig jaar, waaronder vu­studentes. "Maar liefst 9,2 procent van hen bleek te zijn geïn­ fecteerd met chlamydia. Dat is erg veel. Dat betekent dat negen van de honderd jonge vrouwen in Nederland de geslachtsziekte heeft." Uit ander patiëntenonderzoek is eveneens geble­ ken dat negen tot tien procent van vrouwen jonger dan 25 jaar chlamydia trachomatis heeft. "Op zich is deze geslachtsziekte ge­

makkelijk te behandelen met anti­bio­ tica", zegt Lan. "Maar het probleem is dat vrouwen niet weten dat deze bac­ terie in hun lichaam aanwezig is. Na vijf jaar kan dat gevolgen hebben, zoals infecties aan de urinewegen, de eileiders en de baarmoeder. Eicellen' kunnen niet goed meer getranspor­ teerd worden waardoor een buiten­ baarmoederlijke zwangerschap kan ontstaan. I n het ergste geval kan een vrouw onvruchtbaar raken." Volgens de gegevens uit haar onderzoek zou negen van de tienduizend vrouwen dat trieste lot beschoren zijn. Lan is verbaasd dat er hier in het Wes­ ten, dat op medisch gebied toch goed

ontwikkeld heet te zijn, geen program­ ma is om chlamydia tijdig op te spo­ ren, zodat vrouwen de ellendige gevol­ gen van de bacterie bespaard kunnen blijven. "Je moet het preventief bestrij­ den", vindt ze, "Via de dna­techniek kun je de bacterie op tijd ontdekken en vervolgens bestrijden. Daar is een taak weggelegd voor de overheid en de medische wereld."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen