Ad Valvas 1994-1995 - pagina 182

AD VALVAS 10 NOVEMBER :

PAGINA 16

Infectiegevaar nog niet gewelien Schade als gevolg van rattevirus kan oplopen tot miljoen De gevolgen van het 'Kilham ratvirus', waar ratten van de vu sinds juni mee besmet zijn geraakt, zijn ernstig. Enkele vakgroepen die met de besmette proefdieren werkten, moeten hun onderzoek opnieuw uitvoeren. Bovendien is het risico op Infectie nog niet geweken, zodat experimenten nog gevaar lopen. Proefdierdeskundige J. du Pont schat dat de schade kan oplopen van enkele tonnen tot een miljoen gulden.

een gevaar in de toekomst. "Bij deze vakgroep wordt de rat uit elkaar gehaald. D e 'onderdelen' van het beest, van enzymensystemen tot celmembramen, komen in de vrieskist terecht. Dus kan het gebeuren dat je over drie jaar met besmet materiaal werkt." Smds de besmetting ontdekt is, schaft de v u alleen nog 'schone' ratten aan. Dat doet zij overigens bij hetzelfde bedrijf. Maar HSD koopt de knaagdieren nu aan bij vestigingen m het buitenland. De Veterinaire Hoofdinspectie doet onderzoek naar de oorzaak en omvang van de besmetting.

Gedupeerd

J. du Pont: 'Eens in de zoveel tijd vindt er een bedrijfsongeval, zoals een infectie, plaats'

Coen van Basten "De virusinfectie is nu onder controle", stelt D u Pont voorop. "We hebben een firma m dienst genomen die alle proefdierruimten desmfecteert. Op 16 december IS alles schoongemaakt." Zo zijn de stallen bi) Farmacologie, Histologie en Anatomie al gezuiverd. "Niet alle ruimten waren besmet", vertelt D u Pont. "Medische microbiologie en het klinisch dierenlab van de medische faculteit zijn verschoond gebleven van het virus. En dat is heel belangrijk, want bij de medische faculteit wordt onderzoek verricht voor het ziekenhuis." Maar bij de vakgroepen farmacologie, celbiologie en immunologie eist het virus zijn tol. "Het Kilhamvirus grijpt in op de celdeling", legt de proefdierdeskundige uit. "Jonge ratten in de groeifase zijn er dus

extra gevoeUg voor." Bij bovengenoemde vakgroepen worden deze jonge knaagdieren gebruikt voor onder andere hersen-, neurologisch en verslavingsonderzoek. D u Pont vindt het met nodig om andere vakgroepen te noemen die ook slachtoffer zijn geworden van de infectie. Over het aantal wetenschappers dat gedupeerd is door 'Kilham' wil hij alleen kwijt dat er bijvoorbeeld zestien aio's zijn die een onderzoek van d n e maanden opnieuw moeten doen. " N a tuurlijk zijn er meer wetenschappers bij betrokken, maar dit voorbeeld illustreert de ernst van de zaak." D u Pont is voorzichtig met het verstrekken van informatie, omdat de v u nog aan het onderhandelen is over de schadeclaim met het proefdierbedrijf

Harlan Sprague Dawley (HSD) in zeist. Dit bednjf leverde de besmette ratten aan de vu. " D e onderhandelingen verlopen tot nog toe goed. En dat is wel zo prettig want met een rechtszaak is m e m a n d gebaat."

Vroegtijdig Het Kilham ratvirus wordt over het algemeen niet als gevaarlijk voor de menselijke gezondheid beschouwd. Ratten kunnen door het virus vroegtijdig overlijden of minder nageslacht krijgen. De vu gebruikt jaarlijks achtduizend ratten voor dierproeven. Hoeveel van hen gesneuveld zijn door 'Kilham' wil D u Pont niet zeggen. " D e evaluatie loopt nog", zo luidt zijn commentaar. "Maar het gaat om een zeer besmettelijke infectie. Bij HSD is het virus in drie

Peter Wolters - AVC/VU

los van elkaar opererende paviljoens aangetroffen. Het probleem met deze virusinfectie is dat je geen zielig ratje ziet dat ziek is. N e e , verre van dat zelfs. Het IS de rat moeilijk aan te zien. Maar ga je ze belasten, door middel van proeven, dan komen de problemen." "BIJ sommige onderzoeken kun je de besmette ratten met meer gebruiken. De resultaten worden beïnvloed door het virus. Bij andere experimenten mag alleen met gezonde ratten worden gewerkt. D u s besmette ratten zijn uit den boze. Bij enkele proeven maakt het niet üindat de ratten geveld zijn door het virus. Er zijn geen afwijkingen bij de experimenten. Uiteraard worden de resultaten zorgvuldig vergeleken met voorgaande resultaten." D u Pont wijst bij Farmacochemie op

'Il( word betaald voor m'n hobby'

Volgens de proefdierdeskundige is het lastig om dit soort infecties te voorkomen. "Eens in de zoveel tijd vindt er een bedrijfsongeval, zoals een infectie, plaats. D e universiteit is een open m- ' stelling. Als er eenmaal besmetting heeft plaatsgevonden, dreigt er een groot infectiegevaar. Natuurlijk moet iedereen zich aan de voorschnften houden. D u s zo min mogelijk mensen toelaten bij de proefdieren, speciale jassen en schoenen aan in de stallen. Eventueel mond- en haarkapjes op en handschoenen aan. Maar dat gaat wel ver." Behalve de v u zeggen ook de KU- Nijmegen, de Universiteit van Utrecht en de bedrijven Organon en Duphar te zijn gedupeerd door het werken met de ratten van proefdierbedrijf Harlan Tot nu toe heeft geen van deze mstellingen een schadeclaim ingediend bij Harlan, aldus operations manager Roel Bruggink van het proefdierbedrijf. Hij vindt het daarom te vroeg om de vraag te beantwoorden of Harlan failliet kan gaan aan de gevolgen van de besmettmg. Bruggmk vindt zelfs dat er sprake is van een 'hetze' tegen zijn bedrijf. Virusbesmettmgen horen volgens h e m bij het nsico van het vak. "Ze vinden bij elke fokker plaats." Volgens Bruggink heeft Harlan zijn klanten tijdig geïnformeerd over de besmetting van de ratten.

Hoogleraar P.W.G. Jansen: 'Het kan nu en dan verfrissend zijn op z'n socialistisch ruzie te maken' Peter Wolters - AVC/VU

Geen anoniemere achternaam dan Jansen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: P.W.G. Jansen, hoogleraar bedrijfskunde aan de economische faculteit.

Jansen

Janssen

Dirk de Hoog "Mijn vrouw heeft haar eigen naam gehouden en die staat ook keurig op het bordje op onze voordeur. Starrenburg klinkt wat fraaier dan mijn naam", vertelt prof.dr P.W.G. Jansen. Zijn titel heeft hij niet op de voordeur staan. "Ach hoogleraar worden was niet echt een jongensdroom. Ergens zat het wel in mijn achterhoofd, maar het was op de achtergrond geraakt." Sinds hij zijn studie wiskundige psychologie m Nijmegen afrondde, heeft hij, tot hij in m a a n 1992 voor drie dagen per week hoogleraar werd bij de vakgroep bedrijfskunde van de faculteit economie aan de v u , zijn brood buiten de Alma Mater verdiend. Onder andere bij de Rijkspsychologische Dienst en de

laatste jaren bij de concernstaf wana^ement en developing van de Koninklijke PTT Nederland waar hij nog steeds part time in dienst is. "Ik ben wèl altijd wetenschappelijk geïnteresseerd gebleven en blijven publiceren. Onderzoek doen birmen het bednjfsleven is niet zozeer theoretisch gericht, maar probleemoplossend. Dat probeer ik mijn studenten bij te brengen." Hij houdt zich binnen de vakgroep bezig met human resource management en geeft jaarlijks zo'n honderdvijftig studenten college. Ook neemt hij nog mondeling tentamens af bij studenten die een keuzevak bij hem volgen. "Dat is eigenlijk de enige keer dat je studenten persoonlijk spreekt, buiten degenen die je begeleidt met h u n scnptie." De hoogleraar vindt de meeste studenten

serieus en gemotiveerd en vindt de term 'nix generatie' dan ook met van toepassmg. "Je moet er lol in hebben om onderwijs te geven, anders wordt het niks. Maar dat geldt ook voor onderzoek doen. Je moet het gevoel hebben, en dat heb ik ook, dat de universiteit je betaalt voor je hobby. Je verdient weliswaar minder dan in het bedrijfsleven, maar in mijn vak IS het streven naar winstmaximalisenng met alleen een kwestie van geld." Jansen beaamt dat dit onder economen lijkt op vloeken in de kerk. Overigens bespeurt hij de tendens dat economen en psychologen naar elkaar toegroeien. "Ik vind wèl dat mensen rationeel handelen, maar je moet dan eerst de individuele motieven voor het gedrag analyseren. Winstmaximalisatie in de tradi-

tionele betekenis van het begrip is dan een onvoldoende verklaring. Iets als status kan net zo belangrijk, of zelfs belangnjker zijn dan geld. Economen beginnen dat in te zien." Hij doet zijn werk dus voor de lol en werkt dan ook menig weekend. Maar er zijn grenzen. "Mensen willen het gevoel hebben dat hun baas om ze geeft en dat er waardering voor het werk bestaat. Aan de v u is dat geen probleem, maar met de geluiden van de overheid wordt dat een stuk moeilijker. Als de regering blijft roepen dat de universiteiten een bodemloze put zijn, waar makkelijk een half miljard gulden af kan, voelt men zich met meer serieus genomen. Ik vind het een wonder dat mensen aan de universiteit nog zo gemotiveerd zijn."

Van huis uit is Jansen katholiek. "Je ziet het er met aan af," grapt hij, "en ik ben zeker niet de enige Roomse hier op de v u . " Hij de nodige overeenkomsten tussen cultuur van de v u en de Roomse traditie. "Hier probeert m e n goed met elkaar om te gaan vanuit een harmoniemodel. Katholieken kennen dat natuurlijk in nog sterkere mate, want protestanten kennen een traditie van splitsingen en scheuringen. Soms denk ik dat men hier op te goede voet met elkaar leeft. H e t kan n u en dan verfrissend zijn op z'n socialistisch ruzie te maken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen