Ad Valvas 1994-1995 - pagina 309

AD VALVAS 26 JANUARI 1995

PAGINA 5

Handige handen vertrouwen minder op liet oog jongleren heeft een wat magische uitstraling. Met twee handen drie of meer voorwerpen in de lucht houden, is 'geen gemakitejijke opgave. "Jongleren is inderdaad een mooie illustratie van de complexiteit van coördinatie", fvertelt bewegingswetenschapper A.A.M, van Santvoord. Hij promoveert vrijdag op een onderzoek naar de bewegingen van jongleurs.

Mi'

teit bewegingswetenschappen, bouwde daarvoor zelf een proefopzet, waarbij balvormige objecten op een scherm met Bewegingswetenschapper A.A.M. Van behulp van twee computermuizen konSantvoord deed de afgelopen jaren, in den worden 'gejongleerd'. De proef, navolging van zijn co-promotor, dr P.J. waaraan tien proefpersonen deelnamen Beek, onderzoek naar de bewegingen die niet konden jongleren, leverde soms van jongleurs. Dat leidde tot het proefschrift Cascade Juggling, Learning, Va- onverwachte resultaten op. "Tussen de riability and Information, waarop hij vrij- proefpersonen onderling was nu veel meer verschil dan bij het 'echte' jongledag promoveert. ren. Ik denk dat jongleren via de com1\\ tegenstelling tot Beek richtte Van puter toch moeilijker is. Het is lastiger Santvoord zich in zijn onderzoekswerkom voor het gooien en vangen een zaamheden vooral op de beginnende jongleur. De eerste proeven die hij deed goede setting te vinden. Toch bleek de proefpersoon die het best presteerde op waren vooral bedoeld om erachter te de video-Jongleertaak wel ongeveer op komen hoe begirmers de tijd bepalen dezelfde tijd uit te komen dat de hand die nodig is om de ballen rond te laten gevuld is ten opzichte van de tijd dat gaan. Hi) zocht tamelijk willekeurig alle ballen onderweg zijn." twintig mensen bij elkaar die niet konden jongleren, het merendeel studenKnipperbril ten, en gaf hen een aantal ballen in de hand. De helft van hen mocht mèt een Eén van de leukste en meest interessanmetronoom de eerste schreden op het te proeven die Van Santvoord uitvoerjongleerpad zetten. De andere helft de, was die met de 'knipperbril'. Doel moest het zonder dit ritmische hulpvan de proef was uit te zoeken waar middel stellen. Het bleek dat beide jongleurs naar kijken als ze bezig zijn en groepen de jongleerbeweging even snel of het eigenlijk wel nodig is om iets te oppikten. Of het tempo nou wordt aan- zien om goed te kunnen jongleren. gegeven of met, bleek nauwelijks releDne jongleurs van gemiddeld niveau vant. kregen voor het eerste deel van de proef "In het leerproces voor jongleren kun je een LCD-bril op, waarvan de glazen ritmisch open en dicht gingen met van tetheoretisch gezien drie stadia ondervoren ingestelde intervallen. scheiden", legt de promovendus uit. De resultaten van de proef waren ver"In de eerste fase wordt geleerd dat de rassend. "Het blijkt dat tachtig milliseverhouding tussen de omlooptijd van conde zicht voldoende is om door te ; hand en die van de bal gelijk moet kunnen jongleren. Je hoeft dus maar pjn aan de verhouding van het aantal heel even wat te zien om te weten waar banden en het aantal ballen. In de de ballen zich bevinden. We hadden Itweede fase zoekt zo'n jongleur uit hoe verwacht dat de jongleurs hun ritme llang hij de bal in de hand moet houden aan zouden passen aan het ritme van de Iten opzichte van de omlooptijd van zijn bril; dus als de bril sneller open en Ihand. In de derde en laatste fase leert bij dan de bal in verhouding steeds kor- dicht ging, dat dan ook het jongleertempo zou worden opgevoerd. Maar we r vast te houden. Hij wordt dan ook ontdekten dat dit niet altijd zo hoeft te IsteeSs beter, kan steeds meer schwung zijn. Op zich kun je dus blijkbaar goed laan de bal geven." jongleren terwijl je steeds een ander IVan Santvoord heeft de proeven die hij deel van de balvlucht ziet. En als het al |m de practicumruimte deed, ook nagezo was dat het jongleerritme zich aan1 achter de computer. De promopaste aan het knippemtme van de bril, vendus, als aio verbonden geweest aan dan bleek het 'zichtmoment' dat gepreIde vakgroep psychologie van de facul-

'"""'^'**'*vsas^^-, v..^ '^

Veter Boerman

Jongleren: hoe beter je bent, hoe minder je hoeft te zien, hoe meer je kunt vertrouwen op je haptische systeem NICO Boink - AVC/VU

fereerd werd net na de top van de balbeweging te liggen, als de bal dus weer naar beneden aan het komen is." Een volgend experiment met de 'knipperbril' moest duidelijk maken of jongleurs tijdens hun bewegingen meer vertrouwen op wat ze voelen dan op wat ze zien; met andere woorden, of ze zich in plaats van op optische informatie vooral richten op zogenaamde 'haptische' mformatie. De proef, die eerst individueel werd uitgevoerd, werd voor dit doel met twee jongleurs gedaan, van middelmatig niveau. "Als je met zijn tweeën jongleert, voel je namelijk niet of je hard gegooid hebt of niet", verklaart Van Santvoord die opzet. "De resultaten uit die proef waren echt bijna hetzelfde als van de eerdere. Opnieuw bleek tachtig milliseconde zicht genoeg

om door te jongleren. Haptische informatie was hier dus nauwelijks van belang. Het blijkt niet uit te maken of je de ballen voelt of niet, als je gedurende korte tijd de ballen maar te zien krijgt kun je voldoende door jongleren."

Haptisch

om te kunnen blijven jongleren. Hoe beter je bent, hoe minder je hoeft te zien, hoe meer je kunt vertrouwen op je haptische systeem. Er zijn er zelfs die blmd kunnen jongleren," vertelt hij bewonderend, "en die dat ook nog eens lang volhouden."

Van Santvoord, die zelf één van zijn eigen proefpersonen is geweest en nu dus ook jongleren kan, weet dat dit niet voor iedereen zo geldt. "Vooral in het begin, als je het jongleren nog onder de knie moet krijgen, gebruik je veel optische informatie en moet je dus sterk vertrouwen op wat je ziet. Experts gebruiken veel meer haptische informatie, die voelen veel meer. Laatst was hier een hele goede jongleur uit Engeland, die had aan veertig milliseconde genoeg

'Nederland was "a bit of a shock" Geen anoniemere achternaam dan Jansen. lAd Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije [Universiteit wekelijks een [gezicht. Deze week:

Henry Jansen, aio bij systematische {theologie. Anne Pel<

IGeen naam Nederlandser dan Jansen. |De interviewster staat dan ook even I raar te kijken wanneer de Jansen van 1 deze week het gesprek opent met de j vraag of hij in het Engels kan antwoorj den, omdat hij het Nederlands niet zo vloeiend spreekt. Henry Jansen (36), aio bij Godgeleerdheid aan de vu en op dit moment bezig de laatste hand te leggen aan een proefI schnft waarin hij het klassieke GodsI beeld met het moderne vergelijkt, werd j in Canada geboren als zevende en laatste kind van Nederlandse emigranten. 1 'Toen mijn ouders begm jaren vijftig jmet vier kinderen in Canada aankwajmen, besloten ze dat ze thuis Engels jzouden spreken", vertelt hij. "Alleen in j de kerk hoorde ik Nederlands, want we [bezochten de christelijk gereformeerde

Jansen

Henry Jansen: 'Ik verkeerde in de vaste veronderstelling dat je 'kiek'n' zei in plaats van 'kijken' Peter Wolters - AVC/VU

Janssen kerk waar alle Nederlandse christelijke gereformeerden uit de wijde omtrek heen gingen. Ook als er verwanten uit Nederland overkwamen, was Engels even voertaal-af. Maar omdat mijn familie uit Twente afkomstig is, pikte ik op die manier niet bepaald het Standaardnederlands op. Toen ik hier m 1989 aankwam, verkeerde ik in de vaste veronderstelling dat je 'kiek'n' zei in plaats van 'kijken'." De gedachte dat hij met zijn achternaam wel een uitzondering zal zijn geweest in zijn geboorteland, weet Henry Jansen snel te ontkrachten. "In het deel van Canada waar ik opgroeide, zijn in de negentiende eeuw veel Duitse Mennonieten neergestreken. Daar zaten meerdere families Jantzen tussen, en hun naam werd op de Canadese manier uitgesproken." Henry Jansen weet dus niet beter dan dat hij een veel voor-

komende naam draagt. Toch waren hij en zijn vrouw - net als hij Canadese van Nederlandse afkomst - verbaasd toen ze constateerden dat de dikke Van Dak in allerlei voorbeeldzinnen een zekere 'meneer Jansen' liet opdraven. Hoe komt iemand ertoe zich weer in het land te vestigen dat zijn ouders verlaten hebben? "Toen ik veertien jaar oud was, zijn we een keer in Nederland op vakantie geweest. Het land sprak me wel aan", zegt Henry Jansen met een blik richting venster. Buiten regent het zachtjes. "Het Nederlandse weer bevalt me bijvoorbeeld beter dan het Canadese. In Canada moet je 's winters iedere ochtend je oprit uitgraven. Dat gaat op een gegeven moment vervelen." Dus regelde hij dat hij na zijn afstuderen aan het Calvin Theological Semmary in Michigan met een Nufïic-beurs van tien maanden op de vu terecht kon.

"Nederland beviel daarna nog steeds en ik kreeg een aio-plaats bij de vakgroep systematische theologie. Dus we zijn gebleven." Niet dat zich geen enkel aanpassingsprobleem voordeed. "Toen we vertrokken, zeiden mijn vrouw en ik tegen elkaar dat we ons op grond van onze afkomst vast snel thuis zouden voelen, maar Nederland was m sommige opzichten echt a bit of a shock. Nederlanders kunnen erg direct zijn. Dat is me vooral opgevallen tijdens theologische conferenties. Als er een paper wordt besproken, zal een Nederlander gewoon zeggen dat hij het hier niet mee eens en is en dat hij daar niets van begrijpt. Een Engelstalig persoon zou beginnen met een 'zeer interessant, zus en zo goed onder woorden gebracht, enzovoorts, blabla, maar ik heb één vraag'. Verder vond ik het een bijzondere erva-

ring om hier een winkel binnen te stappen. In Canada komt er altijd iemand vragen 'may 1 help you?'. Als je in een Nederlandse wmkel op die vraag zou wachten, kun je er de hele dag blijven staan. Of iemand mompelt vanachter de toonbank: 'Zeg het maar'." Eind maart dit jaar hoopt Henry Jansen zijn proefschrift te verdedigen. Wat daarna? "Ik heb gesolliciteerd naar een driejarige onderzoeksplaats aan de vu. Verder heb ik onlangs met mijn vrouw een vertaalbureau opgencht. En dan zou ik eventueel nog dominee kunnen worden." In ieder geval zou hij dus graag in Nederland blijven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen