Ad Valvas 1994-1995 - pagina 443

AD VALVAS 30 MAART 1995

PAGINA 3

Meer invloed medische faculteit? Ziekenhuis moet universitaire rol beter verantwoorden De academisclie ziekenliuizen moeten hun rol als universitair-medische werkplaats beter gaan verantwoorden. Ook zal het miljoenenbudget dat ze hiervoor krijgen, duidelijker gekoppeld worden aan onderwijs en onderzoek. Dat staat in een notitie van het ministerie van Onderwijs waarover nu met universiteiten en ziekenhuizen wordt gepraat.

kenhuis nu precies voor hun onderwijs en onderzoek doet. Per locatie moeten beide partijen over die besteding duidelijke afspraken maken. En ook achteraf moeten de ziekenhuizen er meer verantwoording over afleggen. Dat kan door kwaliteitscontrole, of in elk geval door te kijken naar 'prestatie-elementen' zoals aantallen begeleide co-assistenten of aio's.

van onderwijs- en onderzoekstaken, bleef tot nu toe erg ondoorzichtig. Dat moet veranderen, kondigde mmister Ritzen al in 1993 aan. En nu zet hij daar dan vaart achter: op 17 maart spraken zijn ambtenaren voor het eerst met delegaties van universiteiten en academische ziekenhuizen over een nieuw verdeelmodel voor het werkplaatsbudget. Het ging daarbij nog om een ruwe schets. Toch wil de bewindsman het model al in juni klaar hebben, om het volgend jaar op te nemen in de begroting. Uit de ambtelijke notitie blijkt dat Ritzen de behoefte van de medische faculteiten erkent om als 'klant' meer greep te hebben op wat het academisch zie-

Tegelijk wil de bewindsman zoals gezegd een nieuw model voor de landelijke verdeling van zijn dnehonderd miljoen. Die verdeling berust nu nog op criteria als het aantal bedden of het aantal specialisten per academisch ziekenhuis. Het bezwaar is dat die maatstaven meer over de 'zorg' gaan dan over de rol van het ziekenhuis in onderwijs en onderzoek. In het nieuwe model moet daarom gerekend worden met zaken als het oppervlak aan onderwijs- en onderzoeksruimtes en het aantal studenten en coassistenten. Harde gevolgen zal het nieuwe verdeelmodel nog niet direct hebben, want een groot deel van het budget blijft gebaseerd op vaste lasten van gebouwen

Frank Steenkamp

De medische faculteiten moeten volgens een notitie van het ministerie van Onderwijs meer invloed op hun 'werkplaats' - het academische ziekenhuis kri)gen. De werkplaatsfunctie van de academische ziekenhuizen houdt in dat ze niet alleen patiënten verzorgen, maar ook een belangrijke rol spelen bij het onderwijs en onderzoek van de medische faculteiten. Voor de extra ruimte, apparatuur en personeelsleden die dat kost krijgen de ziekenhuizen jaarlijks driehonderd miljoen gulden. Hoe dat enorme bedrag besteed wordt en of de verdeling klopt met de omvang

Duurder contractonderzoek erg lastig

Verband

en grote apparatuur. Het 'variabele' bedrag dat gerelateerd kan worden aan onderwijs en onderzoek is beperkt. En zelfs de kleine variaties daarin zal voorlopig geen enkel ziekenhuis voelen. Ze worden in 1996 helemaal gecompenseerd uit andere budgetten. Niet eerder dan in 1997, als er ook een nieuw verdeelmodel is voor de top-functie van de ziekenhuizen op zorggebied (de 'topreferentiezorg'), kan er sprake zijn van winnaars en verliezers. Belangrijker dan de financiële gevolgen van het model is misschien het principe: er ontstaat een duidelijker verband tussen het geld en het doel waarvoor het besteed wordt - dus onderwijs en onderzoek. Dat biedt een basis voor concrete afspraken over wat het ziekenhuis precies voor de medische faculteit doet. En zo wordt het ook makkelijker om te praten over beleidswijzigingen. Als voorbeeld van flexibiliteit noemen Ritzens ambtenaren de situatie dat een faculteit misschien meer samenwerking buiten de muren van het academisch ziekenhuis wil zoeken en daarbij een deel van de rijksbijdrage kan inzetten. Voor precies die bewegingsvrijheid hebben de faculteiten al in oktober gepleit.

VU drinkt voortaan groene koffie

Schilderijen met een broodje water "Niet zwaarmoedig, maar juist prikkelend", dat is de omschrijving die universiteitspastor Jannet Delver geeft van de zeven schilderijen van Flop Vinken, die tot 13 april dagelijks tussen twaalf en één 's middags in het auditorium in het hoofdgebouw van de v u te bezichtigen zijn.

Pieter Eve ein

De universiteiten betwijfelen sterk of contractonderzoek kostendekkend kan worden gemaakt. Commerciële opdrachtgevers en departementen kunnen wellicht meer betalen, maar collectebusfondsen als de Hartstichting zeker niet. Dat zegt een woordvoerder van de vereniging van universiteiten (VSNU) in reactie op uitspraken van minister Ritzen in de Tweede Kamer over contractonderwijs en -onderzoek. In de commissie voor de rijksuitgaven zei Ritzen vorige week donderdag dat universiteiten hun tarieven voor opdrachtgevers in de 'derde geldstroom' "in principe kostendekkend" moeten maken. Op langere termijn mogen deze opdrachten zeker niet tot verliezen leiden, aldus de minister. Aanleiding voor zijn stelling was een kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer. Volgens de Rekenkamer berekenen de universiteiten te lage tarieven. Dit betekent dat commerciële activiteiten deels worden betaald uit de overheidsbijdrage voor 'gewoon' onderwijs en onderzoek. Volgens de Kamer is dat onaanvaardbaar. Eerder had Ritzen juist gezegd dat universiteiten zichzelf "volledig uit de markt prijzen" als zij marktconforme taneven berekenen. Onderzoek m opdracht van derden levert vaak een bijdrage aan de ontwikkeling van een vakgebied. Daar mogen universiteiten dus best aan meebetalen, aldus Ritzen. Onder druk van de Tweede Kamer zei hij vorige week dat slechts aanloopverliezen aanvaardbaar zijn. Volgens de universiteiten is dat geen realistische benadering. Hogere tarieven zullen collectebusfondsen zeker doen afhaken, aldus de VSNU. Zij beschikken eenvoudigweg over te weinig geld. Commerciële opdrachtgevers en departementen kunnen mogelijk wel meer betalen, al zal dat volgens een woordvoerder niet veel zijn. "Dan waren de tarieven al verhoogd. De universiteiten kuimen het geld veel te goed gebruiken." De VSNU en Ritzen zullen de kwestie binnenkort bespreken. De universiteiten onderschnjven wel de kritiek van de Rekenkamer en de Tweede Kamer dat de administratie van de derde geldstroom te kort schiet. Meer dan de helft van de universiteiten weet niet welke contractactiviteiten er aan de instelling worden uitgevoerd. Geen enkele universiteit weet wat zij kosten aan mensen en middelen. Minister Ritzen wil dat uni»versiteiten voortaan in hun begrotingen en verslagen duidelijk maken wat de kosten en opbrengsten zijn van onderwijs en onderzoek ten behoeve van externe opdrachtgevers. In 1992 verdienden de universiteiten 958 miljoen gulden met contractactiviteiten. Dat was toen 17 procent van hun budget. (HOP)

maar volgens hen waren daarvoor wel nieuwe regels nodig. Het academisch ziekenhuis heeft nu namelijk het wettelijk recht op de volledige rijksbijdrage; er valt dus alleen geld elders in te zetten als het ziekenhuis bereid is dat weg te geven. De faculteiten noemden dit in oktober "zeer onwaarschijnlijk". Dus wilden ze meer zeggenschap over de rijksbijdrage, of een deel daarvan. Hierop gaat de notitie echter niet in. Ritzens ambtenaren gaan er kennelijk nog steeds van uit dat er met geld te schuiven valt met instemming van het academisch ziekenhuis. "Die instemming is een zwakke constructie", reageert prof.dr T.D. Sminia van de vu namens de medische faculteiten. "Onze afhankelijkheid van het academisch ziekenhuis blijft zo te groot." Wel heeft hij goede hoop dat de bewindsman tijdens de discussie over het verdeelmodel zijn plan op dit punt nog zal bijstellen. "Maar dan zullen we er als faculteiten wel bovenop moeten zitten." (HOP)

Het heeft even geduurd, maar van<ii vuiêcnuc n^cn. is hij in de hele vu verkrijgbaar: de mllieumok. Tussen 3 en 7 april, de eerste week dat de mok gebruikt mag worden, zal de mok onder de noemer 'Niet mokken over een piek' voor een gulden verkocht worden. Een week later verdubbelt de prijs. Wie nog langer van de vertrouwde plastic wegwerpbekertjes gebruik wil maken zal voortaan een kwartje moeten betalen. Behalve bij de restaurants en de koffiepunten is de milieumok in de actieweek verkrijgbaar bij de

wereldwinkel in de hal van het hoofdgebouw, een speciale kraam in Tim's Corner in het wis- en natuurkundegebouw en bij een kraam in de hal van de medische faculteit. Vanaf 1 0 april is de mok nog slechts in de koffiepunten en de restaurants te koop. De organisatie van de milieumokken is in handen van het universitair milieuplatform (UMP) en de gebouwendienst. (PB) Peter Wolters - AVC/VU

Flop Vinken heeft in totaal vijftien schilderijen gemaakt op het thema van de kruisweg als lijdensweg. Zes daarvan heeft hij vernietigd, omdat hij de kwaliteit onvoldoende vond, één is m particulier bezit en nog een ander is opgenomen m de Utrechtse tentoonstelling 'Jezus is boos', die nog loopt tot 18 juni. De andere zeven zijn nu in de vu te vmden in het kader van het naderend paasfeest. Behalve de zeven schilderijen zijn er ook 32 voorstudies voor de serie te zien. De organisatie van de tentoonstelling rust in handen van universiteitspastor Jannet Delver in samenwerking met het exposorium en het Algemeen Cultureel Centrum ACC. De expositie zal op donderdag 13 april worden afgesloten met een 'broodje water'. "Vanwege de tijd en het onderwerp vmd ik het niet zo passend om een rijke maaltijd te serveren", aldus Delver. "Er zal dus slechts koffie en thee met een broodje worden geserveerd." Delver zal witte donderdag ook een mondelinge toelichting op de schilderijen geven. Bovendien zullen er door een kwartet delen worden uitgevoerd uit de 'Missa Brevis' van componist Tom Löwenthal en tekstschrijver Huub Oosterhuis. (PB)

Nuis glimlacht welwillend Pieter Evelein

Nog 15 bijeenkomsten te gaan. Zit staatssecretaris Nuis er werkelijk op te wachten? Denkt hij 's ochtends onder de douche "Ha! Vanavond weer zo'n pittige discussie die mij wat korrels werkelijkheid zal opleveren"? Gevaarlijk trouwens, die opmerking aan het eind van de ouverture in Arnhem. Alsof Nuis wilde zeggen dat hij er niet helemaal voor niets was geweest. En dat van iemand bij wie de welwillende glimlach niet van het gezicht te timmeren is. Of de bijeenkomsten even beschaafd blijven verlopen als in Arnhem, moet worden afgewacht. Laten we wel wezen: de staatssecretaris zit dan wel zijn mond te houden, aan het einde van de rit moeten alle opleidingen gemiddeld een half jaar korter zijn. Het kan nog leuke taferelen opleveren. Het water staat aan een ieders lippen. Zelfs aan die van het anders toch zo creatief meedenkende hbo.

O ja, de hogescholen willen altijd meepraten over beter onderwijs of vermindering van de bureaucratie. Kortere opleidingen, dat is heel wat anders. Vooral als het hbo daar het slachtoffer van dreigt te worden, zoals hbo-bons Olgert Brouwer in Arnhem constateerde. Het moet maar eens afgelopen zijn met die vanzelfsprekende suprematie van het wetenschappelijk onderwijs. Dat leidt duizenden doctorandi op tot, ja tot wat eigenlijk? In elk geval niet tot onderzoeker. Over de universiteiten hoeven we het nauwehjks te hebben. Sinds jaar en dag wentelen die zich in hun wijsneuzengheid. Opgelet Wij Weten Het Beter. Het vingertje is belerend opgeheven of verbaasd naar de borstkas gericht (Ongelijk? Wij?). Nooit wordt het weifelend aan de onderlip gehouden. Dus of Nuis nu zus wil of zo, het zal altijd anders moeten en over hoe dat anders er dan uit ziet, denken de wetenschappelijken na-

tuurlijk ook weer allemaal verschillend. Overigens, niet dat het iets uitmaakt, want Nuis pikt er slechts de korreltjes uit die zijn werkelijkheid kunnen vervolmaken. Tegenover de buitenwereld hebben

de verenigingen van universiteiten en hogescholen verkondigd dat het circus voor hen niet zo hoefde. Inderdaad, in Arnhem waren studenten, docenten en bednjfsleven veel aan het woord. Het was echter de reeds genoemde hbo-bons Brouwer die - met zijn op papier gezette toespraak - meteen de meeste aandacht trok.

De universiteiten kuimen dan niet achterblijven. vsNU-bestuurder Jan Veldhuis staat te trappelen. Hij heeft laten weten dat hij, nu het circus in gang is gezet, zeker zijn mond niet zal houden. Natuurlijk niet. Niemand laat zich de mond snoeren. Aad Nuis heeft redenen om zich af te vragen wat hij er eigenlijk nog te zoeken heeft. Het wetenschapsbeleid uit z'n portefeuille, is hij inmiddels op zoek gegaan naar 'inhoudelijke integratie' van onderwijs en cultuur. Hoe graag zou hij de universiteit of hogeschool die bijeenkomst x x)f y organiseert eens adviseren over de aankoop van een 'mooi' kunstwerk. Maar nee, eerst nog even het onderwijs zelf reorganiseren. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen