Ad Valvas 1994-1995 - pagina 299

PAGINA 15

AD VALVAS 19 JANUARI 1995

VU-analist ontdekt nieuw mineraal Dirk de Hoog

"Hé, dat is een bijzonder steentje", dacht Wim Lustenhouwer, onder­ zoeksanalist bij de faculteit aardwe­ tenschappen van de vu een paar jaar geleden toen hij iets zag glinsteren m een steengroeve in Zwitserland. Hij had gelijk, want onlangs is zijn vondst, na uitvoerige laboratorium analyse, officieel erkend als een tot nu toe onbekend mineraal. Het mineraal heeft vanwege zijn vier­ hoekige vorm de naam 'quadratiet' ge­ kregen en bevat zilver, cadmium, lood, arseen en zwavel. Over de precieze vorm en samenstelling van het kleine kristal, meestal niet groter dan 0,2 mil­ limeter, kan Lustenhouwer niets vertel­ len, omdat die gegevens eerst gepubli­ ceerd moeten worden in een weten­ schappelijk tijdschrift. Jaarlijks komen er wereldwijd zo'n tachtig nieuwe mineralen op de lijst te staan van de Internationale Mineralogi­ sche Associatie. Nu zijn er tegen de vierduizend mineralen bekend. Een en­ kele keer verdwijnt er ook weer een naam, als bij nader onderzoek de stof met aan de criteria blijkt te voldoen of toch identiek is aan een eerder beschre­ ven mineraal. Sinds 1960 is de faculteit aardweten­ schappen veertien keer betrokken ge­ weest bij de ontdekking van een nieuw mineraal. Een precieze definitie geven van wat een mineraal is, valt niet mee, gezien de voortdurende wetenschappelijke dis­ cussie over deze kwestie. Volgens Lus­ tenhouwer hebben de mineralogen juist

weer een nieuwe omschrijving voorge­ steld. De volgende globale kenmerken zijn van belang. Het moet een in de na­ tuur voorkomende stof zijn met een be­ paalde, constante chemische samenstel­ ling in een vaste kristalvorm. Bekende voorbeelden van mineralen zijn steen­ zout en soda.

Industrie Mineralen zijn belangrijke grondstoffen voor de industrie. Zo bestaan de mees­ te metaalertsen uit mineralen, maar ook voor de keramische en elektrotech­ nische industrie zijn ze van fundamen­ teel belang. Het nieuw ontdekte 'Quadratiet' hoort tot de groep van sulfozouten, die van belang zijn voor onderzoek naar halfgeleiders zoals transistoren. Ook zijn mineralen wetenschappelijk van belang. Soms vertonen ze fysiek of chemisch verrassende eigenschappen. Bij onderzoek van de aardbodem zijn het belangrijke indicatoren, omdat ge­ steente uit een samenstelsel van mine­ ralen bestaat. Lustenhouwer onderstreept dat de ana­ lyse en beschrijving van een nieuw mi­ neraal altijd teamwork is. Ook in dit geval zijn er mede­ontdekkers. Senior auteur is Stefan Graeser uit Basel en kristallograaf Andreas Edenharter uit Göttingen is de derde mede onderzoe­ ker. Lustenhouwer noemt zichzelf een ge­ dreven hobbyist op het gebied van mi­ neralen. Via zijn hobby is hij analist ge­ worden bij het laboratorium voor micro­analyse bij aardwetenschappen, waar onderzoek naar gesteenten en mi­ neralen plaatsvindt. Vanwege dit werk was hij al eerder betrokken bij de publi­

•'.'it.''l'»

i.'saj

^^f

­ ^ ­

Lustenhouwer in zijn onderzoekslaboratorium met een steen waarin hij een nieuw mineraal ontdekte

katie over een nieuw mineraal, namelijk 'Kieftiet' dat in 1992 erkerming vond. Volgens hem is het ontdekken van nieuwe mineralen vooral een kwestie van laboratoriumtechniek. Aan een

steentje in de natuur kan men met het blote oog niet zien of het echt iets nieuws is. Dat kan alleen in het labora­ torium. Maar een geoefend oog valt wel op als er iets afwijkt. En m het geval

Peter woiters

van Lustenhouwer was het inderdaad raak.

'College helpt democratie om zeep' Onafhankelijk en betrokken buitenlid, ds Hofland, neemt afscheid van UR Niemand zat zolang in de universiteitsraad als ds A.C. Hofland. Na elf jaar nam hij begin deze maand afscheid als lid van de fractie van de Vereniging voor Christelijk Wetenschappelijk Onderwijs. Zijn band met de vu is niet helemaal weg, want hij blijft nog een poosje lid van de commissie dierproeven. En hij blijft de universiteitsraad volgen: "Ik heb de indruk dat de collegeleden de universiteitsraad alleen maar lastig vinden." Dirk de Hoog

Ds A.C. Hofland staat algemeen be­ kend als een vriendelijke, zachtmoedige man. Maar over een aantal zaken die de afgelopen periode de universiteits­ raad zijn gebeurd, praat hij buitenge­ woon fel. "Juist de Vrije Universiteit kan het niet maken om de buiten­uni­ versitaire leden uit de universiteitsraad te zetten, zoals het college van bestuur wil. De Vereniging voor Christelijk We­ tenschappelijk Onderwijs die deze mensen benoemt, telt veertigduizend leden. Die betalen hun contributie, omdat ze echt hart voor de vu hebben. Jmst namens die mensen wil de Vereni­ gingsfractie meedenken, meepraten en meebeslissen in de raad", zegt Hofland met enige emotie in zijn stem. "De grondslag maakt de vu bijzonder en die wordt ook belichaamd door de Vereni­ ging. Als dat weg is, kan de vu net zo goed fuseren met de Universiteit van Amsterdam, want dan valt het be­ staansrecht weg." Hofland is ook tegen het inperken van het aantal zetels van studenten en het ondersteunend personeel. "Democratie Wil zeggen evenredige vertegenwoordi­ ging en met de voorstellen van het col­ lege wordt de democratie om zeep ge­ holpen." Van de geruststellende woor­ den van collegevoorzitter drs H.J. Bnnkman dat de bevoegdheden van de raad niet worden aangetast, gelooft Hofland niet veel. "Ik heb eens een to­ neelstuk gezien waarin de Romeinse ca­ esar Antonius een rede houdt waarin hl) voortdurend Brutus prijst, maar aan het eind van het liedje loopt het volk Wel naar het huis van Brutus om hem te vermoorden. In de toelichüng bij de voorstellen om de raad aan te passen pnjst het college de raad wel drie keer, maar ik heb de indruk dat de collegele­

den de raad alleen maar lastig vinden en het liefst alles zelf bepalen." "Bij de presentatie van de voorstellen heeft Brinkman gezegd dat de raad wel met argumenten moet komen, want al­ leen maar 'tegen' zijn, zou getuigen van puur conservatisme. Nou, de raad heeft heel wat tegenargumenten ontwikkeld, maar het college gaat nu de discussie daarover uit de weg. Het lijkt wel of de collegeleden geen argumenten meer hebben." Hofland spreekt de hoop uit dat het be­ stuur van de Vereniging, dat uiteinde­ lijk moet beslissen over de bestuurs­ vorm, niet instemt met de voorstellen van het college. "Ik lobby niet bij de. Vereniging, maar ik hoor wel geluiden uit de ledenraad die mij optimistisch stemmen."

kerk de rug toekeren omdat die instel­ lingen te weinig meegegroeid zijn met de moderne tijd. Maar dat wil niet zeg­ gen dat mensen met meer bezig zijn met godsdienst en levensbeschouwin­ gen. Ze zoeken daar alleen een andere vorm voor. Daar moeten we ook als universiteit open voor staan." Overigens hoeft de vu wat Hofland be­ treft niet veel groter te worden. "Klem maar fijn, zeg ik wel eens. Je moet niet willen groeien, koste wat het kost. Hoe groter, hoe kleurlozer en algemener het wordt. Dan verdwijnt het bijzondere, en juist dat moet bewaard blijven."

'Bestuurlijke verhoudingen zijn verziekt'

Dominee Hofland: 'Juist de VU kan het niet maken om de buiten­ universitaire leden uit de universiteitsraad te zetten' Nico Bomk ­ AVC/vu

Doelstelling Overigens benadrukt Hofland dat de vijf leden van de Verenigingsfractie zonder last of ruggespraak in de raad zitten. "T oen ik elf jaar geleden in de raad kwam, zagen veel collega raadsle­ den van andere fracties ons als een vreemde eend in de bijt. Of wij contro­ leurs van de Vereniging waren. Zo zag het college ons ook. Maar we hebben ons altijd onafliankelijk opgesteld. Nu zijn de verhoudingen tussen de fracties ook veel beter geworden. We komen bij elkaar langs en bespreken voorstellen en standpunten. Er is onder de raadsle­ den een soort solidariteitsgevoel ge­ groeid." Hoewel hij vindt dat de Verenigings­ fractie een speciale verantwoordelijk­ heid heeft om erop toe te zien dat er daadwerkelijk iets met de christelijke doelstelling gebeurt, is dat zeker niet de enige inbreng. "We hebben altijd men­ sen in de fractie gehad die op allerlei terreinen ervaring hebben opgedaan.

bijvoorbeeld met personeelswerk of management in het bedrijfsleven. Dus die konden het college adequaat weer­ woord geven als dat nodig was." Hijzelf heeft in de afgelopen elf jaar de gesprekken en discussies over de doel­ stelling het meest interessant gevonden. "Als de doelstelling een fossiel muse­ umstuk wordt, is het bijzondere van de vu verdwenen en kunnen we net zo goed fuseren", verklaart hij het belang van deze discussies. Hofland, die vier jaar voorzitter van de gereformeerde synode is geweest en tot 1986 predikant in Delft was, beaamt dat in de loop der jaren de visie op ge­ loof en wetenschap drastisch veranderd is. "Ik ben nog groot gebracht met het gedachtengoed van Abraham Kuyper. Maar zijn 'totale, christelijke weten­ schap' IS een onhaalbaar ideaal geble­ ken. Desondanks neemt iedereen een gedachtengoed, een achtergrond van waaruit men handelt, met zich mee.

Het bijzondere van de vu is dat weten­ schappers daarover praten met elkaar en overdenken wat de gevolgen van le­ vensbeschouwelijke zaken zijn voor de wetenschapsbeoefening. Dat vind ik prachtig. Zolang mensen daaraan mee willen doen, is er wat mij betreft plaats voor hen aan de vu. Niet alleen christe­ nen kunnen zo'n inbreng hebben maar ook moslims, joden of zelfs niet­gelovi­ gen met een bepaalde levenshouding." Maar niet alleen de relatie geloof en wetenschap is in de loop der jaren ver­ anderd, ook het geloof en het Gods­ beeld zelf. "Vroeger waren we daar al­ lemaal veel stelliger in", zegt Hofland. "Het woord was waar. Maar nu gelo­ ven we meer vragenderwijs. Er zijn mysteries, maar geen pasklare antwoor­ den op alle geheimen." Hij ziet in de toekomst overigens nog steeds plaats voor de Vrije Universiteit. "De secularisatie is wel hard gegaan, maar het betrof vooral mensen die de

Gerben Karssenberg van de studen­ tenfractie Vuso heeft na 28 maanden de universiteitsraad verlaten en heeft waarschijnlijk het lengterecord van het studendidmaatschap op zijn naam staan. Hij zegt persoonlijk een hoop gehad te hebben aan de erva­ ringen in de raad, maar vindt dat de democratie moeizaam verloopt aan de vu. "Formeel heeft de raad een aantal rechten, maar de macht ligt meestal bij het college van bestuur. Dat college heeft de raad een aantal keren zo geschoffeerd dat de be­ stuurlijke verhoudingen behoorlijk verziekt zijn. Door het voorstel van het college om de samenstelling van de raad te wijzigen is er helemaal een vertrouwensbreuk ontstaan. De uni­ versiteitsraad zou eigenlijk het recht moeten krijgen collegeleden te ont­ slaan. Dan heeft ze een wapen om een onwillig bestuur tot de orde te roepen." Karssenberg is positief over de toe­ komst van de Vuso. "Het is een goede zaak dat er verschillende stu­ dentenfracties zijn. Dat houdt de zaak wat levendiger en daardoor scherper, maar er is niet veel onder­ linge concurrentie meer." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen