Ad Valvas 1994-1995 - pagina 377

AD VALVAS 23 FEBRUARI 1995

PAGINA 9

^Verrechtsing niet per se een gevaar' Collegecyclus belicht veelzijdigheid begrip verrechtsing In plaats van de vermeende verrechtsing als gevaar te zien, is liet veel gevaarlijker als de besproken thema's taboe zouden blijven, meent de socioloog prof.dr D.Th. Kuiper, mede-organisator van het facultair colloquium 'verrechtsing', dat 6 maart bij scw begint. Peter Boerman

"Links is open, rechts is dicht; het gaat in de politiek als met de waterlsraan", schreef Renate Rubinstein in de Huizingalezing van 1982. "Een linkse maatschappij is een maatschappij die de communicatie tussen de mensen niet belemmert en links is een persoon die de waarheid zoekt en zegt en schrijft." Hoewel Jet Bussemaker, betrokken bij de organisatie van het colloquium over verrechtsing bij de faculteit Sociaal Culturele Wetenschappen, zegt persoonHjk het helemaal niet met Rubinstein eens te zijn, vindt ze de uitspraak toch een mooie, andere, manier om tegen verrechtsing aan te kijken. "De term verrechtsing zorgt altijd voor grote spraakverwarring. Want wat is nu precies rechts en links? Je schiet er mijns inziens weinig mee op om verrechtsing slechts als ontlinksing te omschrijven. Aan verrechtsing kleven zoveel verschillende aspecten. Sommigen brengen het in verband met nationalisme, anderen zien het eerder als gevolg van individualisering. Een voorbeeld: de jongeren hebben nu misschien minder behoefte om zich tegen 'de maatschappij' af te zetten dan in de jaren zeventig. Maar is dat dan verrechtsing? Ik noem dat eerder gezond. Misschien is het juist wel goed dat studenten braver en bewuster geworden zijn." Bussemaker, auteur van het proefschrift Betwiste Zelfstandigheid en daarmee vorig jaar winnaar van de prestigieuze politicologenprijs van de Nederlandse knng voor de wetenschap van de politiek, is samensteller van de bundel die verschijnt naar aanleiding van het facultair colloquium over verrechtsing. Het colloquium, dat openstaat voor alle belangstellenden, is een gevolg van het bestuursbesluit de twee studiepunten

Verrechtsing: terug naar de 'goeie ouwe tijd'?

die SCW-studenten voorheen cadeau kregen als ze een afspraak met de studiebegeleider maakten, voortaan meer inhoudelijk vorm te gaan geven. "Het plan was iets echt facultairs te organiseren, dus iets wat zowel voor antropologen als voor politicologen interessant is", vertelt Bussemaker. "Bovendien wilde men iets wat maatschappelijk van belang is, waar de Unk tussen theorie en werkelijkheid in herkenbaar is en waar ook mensen van buiten de faculteit iets over te zeggen zouden kunnen hebben. Zo is men op het thema 'verrechtsing' gekomen."

Negatief De term verrechtsing wordt vrij algemeen als negatief beladen ervaren. Associaties met nationalisme dringen zich bijna automatisch op. Bussemaker gelooft echter niet dat verrechtsing per definitie als een gevaar dient te worden gezien. "Het kan ook alleen een generatiekwestie zijn. Niet iedereen vindt 'rechts' meer een vies woord, geloof ik.

Niet alle verrechtsing is ook gelijk aan nationalisme of, nog erger, aan fascisme." Doel van de collegecyclus is voor de universitair docent dan ook niet om een antwoord te geven op de vraag in hoeverre er van verrechtsing sprake is en wat er tegen gedaan moet worden, maar vooral om de verschillende facetten van het begrip voor het voetlicht te krijgen. "Ik geloof niet dat je verrechtsing alleen maar kunt zien als het einde van de ideologieën. De ideologieën worden hooguit minder dwingend. Maar aan de andere kant zie je in Nederland bijvoorbeeld ook weer dat de aanhang van de SGP behoorlijk stabiel bUjft. Die partij heeft bovendien één van de sterkste jongerenorganisaties van alle politieke partijen in Nederland. Dat zegt toch wel iets." Volgens de scw-onderzoekster zou de traditionele scheidslijn tussen links en rechts best wat meer gerelativeerd mogen worden. "Iedereen erkent dat die lijn met meer makkelijk te trekken is. Bolkestein ontkent bijvoorbeeld

Ruben de Heer/Stiohtmg het Cathenjnenconvent

openlijk dat de W D rechts is. En zeg nou zelf: D66, waar hoort dat nou thuis?" Alle rumoer over het gevaar van verrechtsing vindt Bussemaker niet zo verontrustend. "De onderzoeken onder jongeren die aan zouden geven dat de jeugd verrechtst, zijn vaak nogal tegenstrijdig. Jongens zeggen aan de ene kant wel dat ze later alles willen delen met hun vriendin, maar aan de andere kant willen de jongens ook allemaal veertig uur per week gaan werken. Ze zijn allemaal voor meer markt en meer economische groei, maar ook voor meer milieu. Ik vraag me daarom serieus af of er sprake is van verrechtsing als de lijn tussen links en rechts voor niemand meer duidelijk is. Het gaat er ons in de collegecyclus dan ook vooral om bepaalde vraagstukken te belichten en te laten zien hoe ze in elkaar grijpen." Ook prof. dr D.Th. Kuiper, voorzitter van de colloquiumcommissie, ziet het uiteenzetten van de meerduidigheid van het begrip 'verrechtsing' als een van de

belangrijkste leerdoelen van de collegecyclus. "De meerderheid van de jongeren heeft weHswaar rechtse opvattingen, maar die zijn niet meer te vatten in de grote ideologische verhalen van weleer. Thema's die vroeger waren voorbehouden aan rechts, komen nu ook in linkse kringen terug, al zijn ze daar meestal anders ingevuld." "Jos de Beus, vooraanstaand PvdA-politicus en filosoof in Groningen, besteedt tegenwoordig bijvoorbeeld veel aandacht aan het 'natiegevoel' en feministe Dorien Pessers komt terug op de waarde van het gezin. Ze wijst erop dat kinderen niet alleen in crèches opgevoed moeten worden, maar ook door ouders. Ze benadert het begrip gezin daarbij op een moderne manier en haalt het tegelijkertijd uit de 'links-rechts'-tegenstelling." Toch gelooft Kuiper niet dat de begrippen links en rechts hol geworden zijn. "Ze komen in ieder geval voor in het publieke discours, dus hebben ze hun waarde. Het gaat er ons om te laten zien dat je kunt spelen met de begrippen." De collegecyclus is ook volgens Kuiper duidelijk niet bedoeld om 'het rechtse gevaar' te bezweren. "Verrechtsing hoeft mijns inziens niet per se als een gevaar te worden gezien. Het zou juist eerder gevaarUjk zijn als de thema's die in de collegecyclus aan de orde komen, taboe zouden blijven, zoals in de vorige decennia. In de jaren zestig, zeventig golden issues als privatisering, marktwerking en ook immigratiebeleid als anti-progressief. Nu is dat veranderd. Als vorige generaties nadrukkelijk bezig geweest zijn met politieke correctheid, gaat 'de natuurlijke pendule' vanzelf weer naar rechts. De verrechtsing is in die zin een normale reactie op de vorige generatie." Programma 6 maart 10 00-12 30, aula, inleidend college 'Pro en contra de tijdgeest doorprof drA F J Kobben 7 maart 14 00-17 00,12A-05, 'Verrechtsing inzake opvattingen over primaire relaties' door mr D Pessers, dr J Bussemaker 19.00-21 00, 12A 05, 'Verrechtsing als politiek verschijnsel'door dr M Fennema, drD Oegema, dr J Klemnijenhuis 8 maart, 14 00-17 00,12A05, 'De relatie tussen migratie, nationalisme en verrechtsing' door prof dr J M M van Amersfoort, prof dr F Bovenkerk 9 maart, 9 30-12 30, M 129 (W N), 'Verrechtiing als generatieverschijnsel'door dr J P de Hart, dr R van Rijsselt 9 maart, 19 00-21 00, I A 05, 'Verrechtsing en de betekenis van familie- en groepsgemeenschappen' Prof dr P Kloos 10 maart, 14 0017 00, 6A-05 'Verrechtsing en bedrijfsculturen' door prof dr W Koot en drs C. Choenni 17 maart, 10 00-12 30, Auditorium Slotzitting in de vorm van een forum De lezingen van het facultair colloquium verrechtsing' zijn voor iedereen gratis toegankelijk

'School interesseerde me geen barst' Geen anoniemere achternaam dan Jansen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Rosa Jansen, studente fysische geografie.

ben we een aparte studeerkamer en dat is heel prettig." Rosa Jansen (23) is tweedejaars fysi- De studente fysische geografie haalde sche geografie. " D a t is iets met haar propaedeuse bij Aardwetenschapaardrijkskunde, zeg ik altijd maar. pen en moest toen een richting kiezen: Officieel is het de wetenschap die geologie, milieu of fysische geografie. Het werd dus het laatste. "Milieu viel bestudeert welke invloed uitwendi- eigenlijk meteen al af. Ik vind het wel ge krachten op de aardkorst heb- belangrijk hoor, maar het ligt me niet ben. Die definitie zal ook wel niet zo die studie. Over de andere twee mohelemaal kloppen, maar op die ma- gelijkheden heb ik heel lang lopen twijnier probeer ik mensen een idee te felen. iVlaar op een goed moment deed geven van wat ik n o u eigenlijk stu- ik veldwerk in Spanje voor geologie en toen werd het me duidelijk. Ik stond deer." daar in de bloedhitte in m'n uppie met m'n rugzakje op in the middle of nowhere Rosa Jansen heeft vorige maand samen met haar vriend een nieuwe woning be- en opeens dacht ik: 'wat doe ik hier eigenlijk? Dit wil ik helemaal niet.' En zo trokken vlakbij het Okura Hotel. "Wij heb ik dus uiteindelijk voor fysische gewoonden aan de Albert Cuijpmarkt, ografie gekozen." hartstikke gezellig, maar het was één grote ruimte en dat werd wat lastig als Straks moet Jansen weer kiezen: tussen één van ons moest studeren. Nu hebde afstudeerrichtmgen hydrologie. Liesbeth Klumper

kwartaire geologie en sedimentologie. "Ik heb nog geen idee wat het allemaal inhoudt, maar daar krijgen we nog voorlichting over."

Testen Omdat Jansen heel lang over het vwo heeft gedaan, twijfelde zij of zij een universitaire studie wel aan zou kimnen. "Ik heb drie keer de vijfde gedaan", lacht zi). "School interesseerde me geen barst. Ik ging liever met vriendinnen de stad in en bovendien zat mijn vriend destijds in Canada, dus daar ben ik ook nog naar toe geweest. Kortom: ik was met alles bezig, behalve met school. Omdat het zo moeizaam ging, heb ik het anders aangepakt. Eerst heb ik twee deelcertificaten gehaald en later heb ik via het volwassenenonderwijs mijn diploma gehaald. Ik heb dus in totaal in negen vakken eindexamen gedaan."

Rosa Jansen: 'Vuli<anen en aardbevingen hebben me altijd gefascineerd' Peter Wolters - AVC/VU

"Een vriendin van me studeerde bij Aardwetenschappen en omdat aardrijkskunde mij altijd al trok, leek het me wel wat. Maar of ik het ook kon? Via school kon ik me laten testen en daar kwam uit dat het geen probleem moest zijn, zo'n imiversitaire studie. Ik schijn zelfs aanleg te hebben voor techniek. Nog even heb ik overwogen om naar Delft te gaan, maar ik heb toch voor Amsterdam gekozen. Met die vriendin ben ik daarna nog een dag meegelopen, colleges gevolgd enzo. Dat beviel en omdat aardbevingen en vulkanen mij altijd al fascineerden, is het aardwetenschappen geworden." De studie bevalt Rosa Jansen goed, "Het is niet zo massaal. Ik zie mezelf niet met vijfhonderd man in een collegezaal zitten. Daar zou ik me ongelukkig bij voelen. Jammer vind ik dat we zo eenzijdig bezig zijn. Op het V ' WO

hadden we bijvoorbeeld ook geschiedenis en dat mis ik hier. Nu volg ik colleges proto- en prehistorie. Die worden gegeven door iemand van de vakgroep archeologie. Birmenkort gaan we op excursie naar Drenthe om de hunebedden te bekijken; zie je toch weer eens wat anders." De brede belangstelling van Rosa Jansen blijkt ook uit het feit dat zij actief is bij GeoCult, het culturele gezelschap van de faculteit Aardwetenschappen. "Wij organiseren uitstapjes naar musea, of wij gaan met z'n allen naar een concert. Ik weet er eigenlijk geen bal vanaf hoor, maar het is wel hartstikke leuk. En cultuur is voor ons heel breed: vorige week zijn we naar de voetbalwedstrijd Ajax-Roda JC geweest."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen