Ad Valvas 1994-1995 - pagina 284

AD VALVAS 12 JANUARI 1995

PAGINA 16

'-•0;5t<^%«F-

VTi^P'ttf'^'i

.fr

£

Een bezoek aan de Sultan Ahmed moskee in Zaandam: hoofddoekje om, schone sokken aan en maar vragen stellen

Bram de Hollander

'Mogen moslimvrouwen aan de p

Ellen van Dalen "Ik heb thuis voor de spiegel al een paar keer geoefend", glundert de van huis uit rooms-katholieke Annemarie Marttin (26). De uit haar rugzak getoverde lange doek slaat de vu-student aan de lerarenopleiding biologie behendig in een handomdraai om haar hoofd, precies zoals een traditionele moslim het elke ochtend ook zal doen. Met de 'dupatta' over haar korte donkerblonde haar sloft ze op haar "net schone" sokken door de talloze gangen achter Fatima Maria Bourddi (22) aan. De studente gezondheidsvoorlichting en preventie aan de Hogeschool Holland geeft tijdens een rondgang door de onlangs geopende Sultan Ahmed moskee in Zaandam uitleg over haar geloof, de islam. De drie verdieping hoge nieuwe moskee, die plaats biedt voor vijfendertighonderd mensen, is voor Fatima Maria al even indrukwekkend als voor Annemarie. Nog niet eerder heeft de in Nederland geboren Marokkaans-Portugese student een minaret - toren - van een Nederlandse moskee beklommen of in

A VONDEN een van de schoolbankjes gezeten waar jonge moslims soms uren reciteren om de koran uit hun hoofd te leren. Vanaf de lege galerij, de gebedsruimte voor vrouwen, gluren Armemarie en Fatima Maria nieuwsgierig naar beneden, naar de voorover gebogen imam. In het helblauw betegelde nisje prevelt de voorganger in het Arabisch vandaag het vijfde, laatst verplichte, gebed aan Allah. Met hem buigen ook zo'n veertig mannen en jongens zich richting Mekka. Zachtjes vertaalt Fatima Maria de Arabische teksten die op de tegels zijn geschilderd. "Zacharias zei je?", vraagt Annemarie. "Die hebben wij ook!" De rondleiding die Annemarie vanavond krijgt door het grootste Turks-islamitisch ontmoetingscentrum van Nederland maakt onderdeel uit van de discussiegroep 'Fatima Maria' van het studentenpastoraat in Amsterdam. De groep, die vernoemd is naar de studente en mede-organisator, bestaat uit zo'n

acht christen- en vier moslimstudenten. Ongeveer twee keer in de maand ontmoeten ze elkaar om te praten over de islam of het christendom. Fatima Maria heeft met deze gesprekken een ambitieus doel voor ogen: "We leven met elkaar in één land, dus moeten we ook eikaars gewoonten leren kennen. Integreren kan alleen als we eerst eikaars vooroordelen wegnemen. En omdat religie mijn leven beheerst, wil ik daar graag over vertellen." Tijdens de tot nu toe gehouden gespreksbijeenkomsten blijken de meeste studenten niet zozeer nieuwsgierig te zijn naar eikaars geloofsbeleving. Liever willen ze antwoord krijgen op prangende vragen over de cultuurverschillen tussen beide geloven, zoals "Wat wordt er nu gevierd met de kerstdagen", "Wie is precies de paus?" en "Waarom dragen vrouwen nu een hoofddoek?" Ook tijdens de reis naar de moskee in Zaandam kan Annemarie het afvuren van vragen niet laten. "Mogen moslim vrouwen eigenlijk aan de pil?" De in Nederland geboren MarokkaansPortugese Fatima Maria heeft op elke vraag snel haar antwoord klaar. Met gemak citeert ze dan enkele teksten uit de Koran. "Ik ben gewend om over mijn geloof te praten. Geregeld moet ik me bij studenten op school verdedigen als een groep islamitisch-fundamentalisten uit Algerije of Egypte weer een aanslag heeft gepleegd. Dat vind ik wel vervelend. De meesten begrijpen nog niet dat wij tolerante moslims zijn." De twaalf studenten maken kennis met de verschillende geloofsbelevingen door naar verschillende kerken of moskeeën te gaan. Fatima Maria: "Ik ben voor het eerst naar een dienst in de gereformeerde Westerkerk geweest. De avondmaaldienst zorgde wel voor problemen", vertelt ze lachend. "Ik mocht geen wijn drinken, maar ik heb wel het broodje opgegeten." De regels die de islam haar voorschrijft, volgt Fatima Maria pas vanaf haar zeventiende jaar serieus op. Toen werd ze, zoals ze het zelf noemt, 'orthodox moslim'. Dat betekent dat ze vanaf die tijd elke dag een hoofddoek draagt en zich houdt aan de vastenmaand, de zogenaamde ramadan, waarin ze de hele maand februari tussen zonsop- en ondergang niet mag eten en drinken. En als het kan, bidt ze vijf keer op een dag. Doordat ze nog studeert, heeft ze vaak geen tijd of een mogelijkheid om naar de moskee te gaan om daar te bidden.

"Voor studenten is daarom in het hoofdgebouw van de vu een gebedsruimte-ingericht voor moslims. Het is een klein lokaal, vlakbij de mensa. Aan de buitenkant kun je niet zien dat het een gebedsruimte is." Fatima Maria is er al eens geweest, nadat ze in de mensa had gegeten. "Maar ik kom er niet graag, want het is schandalig hoe het vertrek er van binnen uit ziet", vindt de studente. Met een verontwaardigd gezicht somt ze de nadelen van het lokaal op: "De ruimte moet voor een moslim rein zijn, maar dat is het absoluut niet. Het tapijt is smerig, mensen eten er binnen. Op de vu kton je er alleen gemengd bidden, terwijl er traditioneel in de moskee een andere ruimte voor vrouwen is. Tenslotte hangen binnen ook afbeeldingen van Jezus, ondanks dat het in de islam verboden is om een profeet af te beelden." "Het is geen stijl", beaamt Armemarie al even ontstemd. "Op de vu zijn ze blijkbaar nog niet op een multi-culturele samenleving ingesteld." Volgens de studente aan de lerarenopleiding wordt er ook tijdens haar studie te weinig aandacht besteed aan andere religies en culturen in Nederland. Dat besefte ze pas toen ze tijdens een stage aan een middelbare school in Amsterdam voor het eerst biologie moest doceren. "De meeste islamitische jongens willen van een vrouw, ook al is ze docent, niets leren. Ze luisterden niet eens naar me. Verder viel het me op dat sommige

moslimleerlingen weigerden hun biologieboek open te slaan, omdat er ook bladzijden in stonden over seksuele voorlichting. Voor de meeste moslims is het nog een taboe om daarover te praten. Ik wist dat niet, want het is me nooit verteld." Deze onwetendheid over de-islam deed haar besluiten om naar de bijeenkomsten van het studentenpastoraat te gaan. "Ik had nogal wat vooroordelen over moslims", bekent de vu-studente. "Voordat ik Fatima Maria leerde kennen dacht ik dat jonge, gesluierde meisjes heel conservatief of streng opgevoed werden. Ik had me niet gerealiseerd dat zij ook open staan voor onze ideeën." Als de gebedsdienst in de moskee in Zaandam is afgelopen, slenteren Fatima Maria en Annemarie samen met de gids en secretaris van de stichting Ahmed Altikulac op hun sokken mee naar beneden, naar de gebedsruimte voor de marmen. Voor de foto mag Fatima Maria de kansel beklimmen, die is officieel alleen toegankelijk voor de imam. "Dit is toch te gek", jubelt ze vanaf de preekstoel. En terwijl de secretaris het kiekje maakt, zegt Annemarie tegen haar mede-studente: "Niet alleen christenen en moslims maar ook antroposofen, joden en niet-gelovigen zouden met ons rond de tafel moeten gaan zitten. Fatima Maria kijkt omhoog. Dan zegt ze serieus: "Ik wil dat zoiets ooit lukt. Ik hoop het, in de wil van God."

"Een gezonde cultuur moet volgens Huizinga drie kenmerken vertonen: evenwicht, beheersing, en het streven naar een hoger ideaal. " (Th. van Deursen in NRC Handelsblad van 10 december j.l.)

6oz TYUj ooV maar cal-twüwuuurVuroer"

kerstkruimels Nieuvirjaar is zo'n evenement dat totaal ontaard is. Stopten eertijds lieren hun personeel wat ~ extra's toe aan koek en zopie, £ds compensatie voor een heel jaar onderbetaald beulen, tegenwoordig worden kerstpakketten voornamelijk gegund aan men;Sen die alles a l hebben. E e n bijstandstrekker firijgf niets en een daMoze hooguit een hapje boefeoifcool met hulst van 't Leger. M a a r .heb je een vaste b a a n en navenant inkomen, dan regent het lekkeraqen, en hoe hoger je positie, h o e t n e e r daarvan. Als loslopend broodschrijver val ik overal bmten, pmme diverse hwiggmtpg^ kèönlssen zijn zo Hef mie tê ïat«a itóen In de kerstkrittmels vaa hwn welvaart. Zo uiobM ik menig 'eliateatitje' vdt jjaSfe jaar ontvangen; omdat 's gevers 1»aas e r eea hele kist van h ^ I a t e i i bezorgi^. lÊi Mitnodi^ t i ^ e n o m als intrèdacéë mee te gaaa a a a r nletfisjaarsrecepties waar Sk niet iflmïs hoor, s ik ook niet a£ Onder het m o m van journalistieke lüeuwsgierigheid, m a a r voornamelijk om eens kreeft (ofzo) t e eten. Wat dat laatste betreft viel het nienwjaarscottcèitvan d e gemeente AidSterdam» in het Concertgebaaw» erg tegen. M a a r d e positie van mijn gastvrouw was; dusdanig d a t ik thee m e t èen koekje kreeg in de gereserveerde foyer en een handje van de burgemeester. E n als ik veilde, had ik tijdens het concert zelfs in de nek van de miöister-president kunnen hijgen, of van andere hoge pieten wier kop m e n slechts van de televisie kent. Afwisselend leven, daar houd ik wel van. O m wonend tussen armoedzaaiers en kleine loonslaven, 's avonds neder te zijgen in 't rode pluche van een vip-loge. Zeker vijftig plaatsen waren er onbezet. Was ik burgemeester, dan zou ik daar bijstandstrekkers uitnodigen. Maar bij het gangbare beleid is hun inkomen te laag voor een gratis concert.

n

SELMA SCHEPEL Tentamens afiiemen is voor docenten bij Tandheelkunde geen sinecure, begrijpen we na lezing van het faculteitsblad Actagenda. Voorafgaand aan het tentamen bekijkt een'commissie de vragen op redactionele kwaliteit, validiteit en representativiteit. Bovendien vullen de studenten direct na het tentamen een enquête in over de kwaliteit van het tentamen en het gegeven onderwijs. Binnen drie weken moeten de resultaten van dit onderzoekje met de docent en de studenten besproken zijn. 'Berichten van het front' staat dan ook als kop boven het artikel, waaruit verder blijkt dat docenten een hele reeks cursussen didactiek geacht worden te volgen. Terecht heeft de faculteit een erepenning ingesteld om docenten te belonen die zich op het gebied van onderwijs hebben onderscheiden. Maar de echte universitaire 'gouden plak' is natuurlijk het eredoctoraat, een prijs die tandarts prof.dr I. van der Waal kreeg van de Semmelweis universiteit te Budapest en die hij 5 november jongsüeden in ontvangst mocht nemen Maar daar moest hij wel wat voor doen, blijkt uit een verslagje van zijn werkweek, die voor een groot deel uit vergaderen en wetenschappelijke besprekingen bestaat. Zoals op woensdagavond om half zeven een concept-artikel doornemen met een promovendus, na die dag al vijf andere vergaderingen te hebben gehad. Met overigens 's middag nog een druk spreekuur voor patiënten met vaak ernstige aandoeningen als mondkanker, wat volgens de hoogleraar zelfs na 25 jaar ervaring nog veel emoties bij hem oproept. Gelukkig had de prof. donderdagochtend nog onverwacht een uurtje beschikbaar om met de microscoop weefsels te bestuderen van een geopereerde patiënt. Maar na een werkweekend in Londen en één in Budapest ligt nu een rustig weekend in het verschiet. "Wel achterwacht voor het ziekenhuis," meldt Van der Waal, "maar daadwerkelijk optreden blijft daarbij meestal beperkt tot een enkele patiënt die na een ongeval moet worden geopereerd." (DdH)

AltF4

I

. .

Ir h< w d( k( 1 tn

n: H V£

w< dl

1

SC

la dl Vi

al w

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen