Ad Valvas 1994-1995 - pagina 254

PAGINA 6

AD VALVAS 15 DECEMBER 1994

Nooit meer college Verhuizing uit stadspanden markeert

IViet de verhuizing van sociaai-culturele wetenschappen naar het wis- en natuurkundegebouw nadert het eind van ruim een eeuw Vrije Universiteit in de binnenstad van Amsterdam. Straks is elke faculteit In Buitenveldert gelokaliseerd. Met het vertrek uit de stadspanden wordt een rijk stuk vugeschiedenis afgesloten. Een overzicht.

Peter Boerman

Oud-Zuid is een van de fraaiste wijken van Amsterdam. Toensten komen er graag, net als zwervers en junks die even het Vondelpark verlaten om tussen de mensen te komen. De charme van de statige panden in Oud-Zuid, tegenwoordig veelal bewoond door reclamebureaus, advocatenkantoren en stichtingen, is veel geroemd. De Faculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen van de vu voelde zich in deze buurt over het algemeen prima thuis. Goed, het lekte er nogal eens, er waren geen liften in de gebouwen, de verwarmmg haperde regelmatig en er was maar één birmenkomende telefoonlijn, maar deze gebreken werden ruimschoots gecompenseerd door een overdaad aan nostalgische sfeer. Nu ziet de faculteit zich echter genoodzaakt deze nostalgie te verruilen voor het beton van De Boelelaan. Centralisatie: eén universiteit, één locatie. Het faculteitsbureau en de bibliotheek in de Van Eeghenstraat 112, het pand van de vakgroep sociologie op de Prms

Hendriklaan 27-29, het methoden-entechniekenpand op de Koningslaan 2224 en het pand van de vakgroep politicologie en bestuurskunde op de Koningslaan 31-33 moeten binnen afzienbare ti)d verlaten zijn. De koper, een vastgoedmakelaar, is al gevonden. Het faculteitsbureau en het pand van politicologie en bestuurskunde zijn het eerst aan de beurt. Voor 1 januan moeten de Van Eeghenstraat en Koningslaan 3133 'veegschoon' zijn. In de Van Eeghenstraat blijven alleen de schildenjen, een paar kroonluchters en de vaas m de hal achter. Die zijn overgenomen door de nieuwe eigenaar. Het methoden-en-techniékenpand en Prins Hendnklaan 27-29 volgen later. Maar ook hier zal het niet al te lang meer duren voordat de oversteek naar Buitenveldert gemaakt wordt. Het einde van een tijdperk is daarmee genaderd, want op één enkele uitzondering na - het pand van het studentenpastoraat in de Van Eeghenstraat nummer 90 - IS de vu binnenkort helemaal uit de binnenstad verdwenen. Tijd dus voor een terugblik.

Het pand aan de Van Eeghenstraat 1 1 2 leek in de jaren zeventig vaker wèl dan niet bezet door studenten. Nu is het gebouw verkocht

Het eerste eigen pand van de vu stond op de Keizersgracht, op nummer 162. Het huis werd door de vu gekocht in 1883 voor een bedrag van 41 duizend gulden. Het hoogste bod voor dit statige grachtepand, in veiling gebracht door de erven van de weduwe van J.F. Schutte, werd toentertijd uitgebracht door de makelaar Coenraad Wiegand, "welken koop hij declareerde te hebben gedaan voor en ten behoeve van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag, gevestigd te Amsterdam", zoals het zo mooi in de

geschiedenisboeken beschreven staat. Het pand aan de Keizersgracht, dat de vu bijna een eeuw lang als haar hoofdgebouw zou gebruiken, was toen al ruim tweeeneenhalve eeuw oud. Het bedrag van 41 duizend gulden lijkt nu een lachertje, maar was in die tijd nog heel wat voor een paar jaar oude universiteit die begonnen was met vijf studenten. De aankoop van Keizersgracht 162 werd zeventien jaar later gevolgd door de aanschaf van het naburige pand, nummer 164. Oorspronkelijk werd dit

De sociologen krijgen nog één jaar respijt, maar zullen eind '95 de deur van Prins Hendriklaan 2 7 - 2 9 achter zich dicht moeten trekken

AVC/VU

huis door de vu gekocht om als woning te dienen voor de stichter van de universiteit. Abraham Kuyper. Kuyper moest vanwege zijn werk als minister van Binnenlandse Zaken echter kort na de aankoop naar Den Haag verhuizen. Zodoende werd nummer 164 voorlopig maar verhuurd aan een pensionhoudster.

Biljartzaal Pas in 1923 kon Keizersgracht 164 weer als vu-pand in gebruik worden genomen. Meteen werd er ingrijpend verbouwd, omdat de vu na ruim veertig jaar in nummer 162 toch wat krap was komen te zitten. Met de verbouwing kwam er zoveel ruimte dat er op de eerste verdieping ter ontspanning van de inwonende studenten een biljartzaal geopend kon worden. Het universitaire leven was een eeuw geleden zonder twijfel anders dan nu. Het boek Gegevens betreffende de Vnje universiteit dat in 1955 ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de vu verscheen, geeft hiervan een mooi voorbeeld: "Des morgens om acht uur haalde de huisknecht de bel uit het provisiekamertje en luidde hem, op de binnenplaats eerst, op de gele steentjes achter de keuken daarna. De hospitanten verzamelden zich in de eetzaal en nadat de praetor een korte godsdienstoefening had geleid, werd de eerste maaltijd gebruikt." "De dag kon worden besteed aan colleges en studie; voor de laatste had iedere inwonende student een eigen kleine kamer. Om één uur werd op de eetzaal het 'tweede ontbijt' gebruikt en om vijf uur het 'middagmaal'. Wie 's avonds niet de stad inging of zich terugtrok in zijn studeerkamertje, kon terecht m de conversatiezaal, die met zijn gespijkerde kleed en gaskroon een hoogtepunt vormde van gezelligheid en die tevens dienst deed als 'leeskamer' voor alle ingeschreven studenten, beheerd door het corps. Sterke drank mocht er niet worden geschonken." "Aan het eind van de avond werd er in gebloemde kopjes thee geserveerd met brood naar believen. Niet lang daarna werd het tijd geacht om de gaslamp m de conversatiekamer uit te draaien en de kaarsen aan te steken in de slaapkamers. De praetor controleerde of allen thuis waren. De voordeur werd om half twaalf gesloten. Wie later thuis wilde komen, moest van tevoren de sleutel vragen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen