Ad Valvas 1994-1995 - pagina 599

ADVALVAS 15 JUNI 1995

PAGINA 5

'Ik zit hier niet om studenten liet spoor op te jagen' Nieuwe LSVb-voorzitter Riegel wordt graag serieus genomen "Ik zal arroganter zijn." vustudent Mike Riegel (23), vanaf 1 juli voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (i^vb), weet dat het onverstandig Is om zichzelf te vergelijken met zijn uiterst succesvolle voorganger Kysla Hekster. Het vertrouwen in eigen kunnen Is echter groot: "Ik ben ontzettend gedreven. Idealistisch en toch behept met de nodige realiteitszin." Marcel Wiegman Op het Lsvb-kantoor in Utrecht wordt tijdens de lunch TV gekeken. Minister Ritzen krijgt er in zwart-wit van langs tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Een dag eerder is zijn wetsvoorstel voor de prestatiebeurs door een vreemde samenloop van omstandigheden in de Eerste Kamer gesneuveld. Vijf lege kratten bier zijn de stille getuigen van de vréugde-uitbarsting die zich onmiddellijk daarna van de activisten meester heeft gemaakt. In een hoek kijkt de nieuwe Lsvbvoorzitter, Mike Riegel, mee. Met de ene hand pulkend aan zijn oorring, in de andere een haast onafscheidelijk shaggie. De verontwaardiging is groot als Ritzen aankondigt dat hij voorlopig niet wil praten over de opzet van een nieuw stelsel van studiefinanciering. Eerst moeten de bezuinigingen worden binnengehaald, vindt de bewindsman. Riegel: "Het tekent zijn kruideniersmentaliteit. Ik had gehoopt dat hij het signaal zou oppakken na onze overwinning." Overwinning? Was het afstemmen van de prestatiebeurs dan toch geen ongelukkige manoeuvre van afscheid nemende Kamerleden? "Ach", zegt Riegel, "ik beschouw het gewoon als overwinning. Daarvoor zit ik in dè club. Je hebt toch een jaar lang met man en macht aan zoiets gewerkt. Je hebt je hart en ziel er m zitten. De afgelopen week hebben we nog keihard lopen buffelen om ons kort geding tegen de prestatiebeurs rond te krijgen. De leden van de Eerste Kamer hebben de dagvaarding allemaal onder ogen gekregen. Dat soort zaken is wel degelijk van invloed op de meningsvormmg."

Stokslagen Harde stokslagen deden de vijfdejaars student economische geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam twee jaar geleden belanden in de studentenpolitiek. Tijdens de beruchte, volkomen uit de hand gelopen demonstratie van 8 mei 1993 stond Riegel op de Haagse Kneuterdijk in het niemandsland tussen Mobiele Eenheid en stenengooiende demonstranten. Bij de derde charge was ook hij de klos, on-

Nieuwe LSVb-voorzitter IVlike Riegel: 'Ik sta hier namens de studenten en kom maar op' danks zijn verwoede pogingen het geweld te stoppen. Geschrokken en geschokt besloot Riegel dat het afgelopen moest zijn met de vrijblijvende borrelpraat. De politieke 'ontmaagding' van de nieuwe voorzitter was een feit. Anders dan zijn dne vrouwelijke voorgangers, Simone van Geest, Trudy Jansen en Kysia Hekster kan Riegel niet bogen op een uitgebreide ervaring in het universitaire radencircuit. Een echte actievoerder is hij, als voormalig coördinator van het Amsterdamse Actie Platform (Aap). Van onderhandelmgen met politieke zwaargewichten is het nog niet gekomen, op een enkele ontmoeting met plaatselijke universiteitsbestuurders na. En dan nog alleen in het kader van een van de vele Amsterdamse actieperioden. Verontschuldigend: "Het klinkt misschien heel idealistisch, maar het gaat mij om de strijd voor principes. De strijd voor sociale rechtvaardigheid. Toen bekend werd dat er anderhalf miljard gulden bezuinigd moest worden op studenten en het hoger onderwijs, dacht ik: 'Dit kan gewoon niet waar zijn. Hier moet ik wat aan doen.' Dat heb ik het afgelopen jaar op mijn manier gedaan. En met succes, want we hebben in Amsterdam een hoop mensen op de been gebracht."

Toch hjkt Riegel nu al enige afstand te willen nemen van het 'actiegebeuren'. Het opgewonden standje dat vorig jaar de leden van de progressieve fractie aan de vu wel even "naar de pers zou schoppen" om te protesteren tegen de afbraak van studenteninspraak, probeert zich schuil te houden achter een masker van rust en diplomatie. Natuurlijk, "af en toe hard 'boe'-roepen" mag best, maar eerst moet de Lsvb alle mogelijke wegen van het overleg bewandelen. "Ik zit hier niet om studenten het spoor op te jagen en het dagelijks leven van half Nederland te ontregelen. Dat kun je halfzacht noemen, maar dat vind ik dus niet."

Vakbondsman Hij kan zich die inzet ook permitteren, denkt Riegel: "Kysia heeft de baan vrijgemaakt om met Ritzen om de tafel te gaan zitten en te zeggen: zo doen we het en niet anders. Ik kan me nu opstellen als een gelijkwaardige partner van de minister en de voorzitters van de VSNU en HBO-Raad. Dat bedoel ik met een arrogantere opstelling. Kysia was zeker in het begin nog wat te bescheiden. Ik ben meer een vakbondsman. Zo van; ik sta hier namens de studenten en kom maar op. We hebben nu een positie waarin politici het niet snel aan

zullen durveiLom ons nieuwe bezuinigingen door de strot te duwen." Over studiefinanciering zal het volgend jaar vanzelfsprekend moeten gaan. Over de positie van studenten in universiteits- en medezeggenschapsraden. En natuurlijk over 'studeerbaarheid' en onderwijskwaliteit. Op zijn minst verwacht hij dat Ritzen hem een lange-termijnvisie over deze onderwerpen presenteert. "Want weten waar het heen moet met het hoger onderwijs is iets anders dan je één voelen met studenten. Ritzen moet nadenken over de vraag hoe we de 21-ste eeuw ingaan. Dat heeft hij tot nog toe met gedaan." Vanzelf zal het allemaal niet gaan, beseft ook Riegel. Hoe zit het bijvoorbeeld met de broodnodige achterban? Onlangs nog liet de LSvb een studente commimicatie onderzoek doen naar het imago van de bond en de mogelijkheden om het ledental te doen groeien. "Bepaalde stereotypen als Marxistische, linkse rotzooimakers blijken zeer hardnekkig", concludeerde ze. Wanneer de LSvb niet beter luistert naar de veranderende, steeds minder maatschappelijk betrokken 'studentenmarkt', "dan is het niet zo verwonderlijk dat de boodschap niet aankomt. Men is daar namelijk niet meer zo in geïnteresseerd."

Bram de Hollander

"In mijn beleving bestaat het beeld van 'links, radicaal en vastgeroest' allang niet meer", zegt Riegel. "Misschien komt het schreeuwerig over wanneer je voor je mening uitkomt. Maar we zijn nu eenmaal een politiek geëngageerde organisatie met progressieve principes. Is het dan opportuun om je draagvlak te vergroten door air miles te gaan verkopen? Ik wil daar voorzichtig mee zijn. Studenten moeten naar me toekomen op basis van de principes die de LSVb aanhangt. Als ze zich daar niet door aangesproken voelen, is dat jammer." Steun van studenten op basis van inhoudelijke standpunten. Het is de enige echte legitimiteit van de LSVb, vindt de nieuwe voorzitter. De straat op gaan dient er hooguit voor om te laten zien dat die achterban ook daadwerkelijk bestaat. "We zijn een gesettelde club geworden. Dat kim je vreselijk saai vinden, maar ik ben er alleen maar verheugd over. We worden uiterst serieus genomen. Voor de beleidsmakers staan we gewoon op de politieke landkaart. Daar hebben we ontzettend lang en hard voor moeten knokken. Laten we er nu dan ook gebruik van maken." (HOP)

Hooggestemde idealen van bewindslieden op Onderwijs gebundeld Pieter Eve ein "Ik wil wat met de samenleving. Dat zit ontzettend diep in m e , dat is gewoon een afwijking. Sommigen noemen het idealisme, maar ik wil écht wat", aldus minister Ritzen in Hoog gegrepen, tien bewindslieden, universiteiten en politiek, een bundeling van interviews die eerder onder de titel Passanten op onderwijs werden gepubliceerd in Folia, het weekblad van de Universiteit van Amsterdam. Mensen die uit hoofde van hun beroep met het hoger onderwijs te maken hebben, kunnen daar echter eindeloos over discussiëren. Vaak zijn ze stronteigenwijs, wat het alleen maar boeiender maakt.fr wordt)>bealjivat.afgemaied.iQ •

het onderwijs. De minister of staatssecretaris heeft het vaak zwaar te verduren. Maar de behoefte aan revanche is afwezig. Dat beeld keert vrijwel steeds terug in de interviews met bewindslieden van het ministerie van onderwijs, die journalist Jaap Stam (1956), sinds 1989 eindredacteur bij Folia, nu heeft gebundeld. Jaren nadat ze het ministerie hebben verlaten, zijn de voormalige ministers en staatssecretanssen nog vol van waar zij destijds mee bezig waren. Zonder uitzondering namen zij, hoewel vaak nog druk bezet, alle tijd om tegenover Stam terug te blikken. IJdelheid heeft daar zeker mee te maken, maar betrokkenheid niet minder. Het sterkste voorbeeld is Roel in 't Veld, de staatssecretaris-voor-achtdagen. Binnengehaald als 'kwaliteitsimpuls', direct weer afgeschoten als 'bijklusseri. Het zou een xeer aanvaardbare-

reden kunnen zijn om een interview te weigeren, maar In 't Veld werkte van harte mee. Het klinkt in het hele interview door: het liefst zou hij morgen alsnog aan de slag gaan in Zoetermeer. In plaats daarvan moet hij zich beperken tot think tanks, lezingen en artikelen. Een journalist die bestuurders laat terugblikken neemt het risico dat zij fouten proberen te verbloemen of slechts de halve waarheid vertellen. Helemaal uit te sluiten is het nooit, maar Stam heeft dat risico tot een minimum beperkt door zich zeer gedegen voor te bereiden.

Openhartig Uitgebreid archiefonderzoek en talloze gesprekken met (ex-)politici en beleidsmedewerkers op het ministerie zorgden ervoor dat Jiij zijn gesprekspartners kon

uitdagen. Van eenrichtingsverkeer is geen sprake. Anderzijds waakt Stam ervoor om zijn gelijk te halen en heeft hij geen primeurs nagejaagd. Dat resulteerde in (zeer) openhartige gesprekken, waarbij het taalgebruik gelukkig zo authentiek mogelijk is gelaten. Zo schetst Stam de herkenbare portretten die hij nastreefde. De, inmiddels ontdooide, kille boekhouder Deetman, de in de politiek verdwaalde professor Ritzen, hemelbestormer Van Kemenade en straatvechter In 't Veld: de lezer hoort ze praten. In de rij ontbreken er twee: de jong overleden minister De Brauw (1971-1972) en minister Braks, die eind 1989 twee maanden op Onderwijs zat in het demissionaire tweede kabinet-Lubbers, nadat Deetman Kamervoorzitter was geworden. 'Hoeg gegrepen biedt met alleen een

mooie serie portretten van de ministers en staatssecretarissen die de laatste dertig jaar hoger onderwijs in hun portefeuille hadden. Het laat nog eens goed zien dat zij steeds weer met dezelfde problemen worstelden. Studiefinanciering en cursusduur, om maar eens twee actuele kwesties te noemen. En omdat veranderingen in de super-eigenvwjze, altijd verdeelde onderwijsgemeenschap langzaam totstandkomen, was er voor elke nieuwe bewindsman weer ruimte om opnieuw het wiel uit te vinden. Zo duurt het tien tot twintig jaar voordat een plan in concrete actie resulteert. Van de hooggestemde idealen blijft weinig over. (HOP) Jaap stam Hoog gegrepen Amsterdam, 1995, Vossiuspers/ Amsterdam University Press ƒ32,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen