Ad Valvas 1994-1995 - pagina 21

PAGINA 5

ll VALVAS 1 SEPTEMBER 1994

Die 500 miljoen is gewoon onmogelijii'

e cul Jerland 9 5 IS

Spe-

iSNU-voorzitter Van Lieshout kraakt regeerakkoord personeelsbestand met zo'n 17 procent moeten inkrimpen." Nog afgezien van alle leed en kapitaalvernietiging waar dit mee gepaard gaat: het lukt volgens Van Lieshout nooit. "Dat halve miljard in 1998 is gewoon onmogelijk." Zelfs als de regering vandaag zou zeggen: sluit maar een paar instellingen, dan zou de besluitvorming en afwikkeling nog zoveel tijd en geld kosten, dat er geen half miljard binnen vier jaar mee gewonnen werd." Maar het kabinet sluit geen instellingen. Het opent de discussie over een heel nieuw opleidingsstelsel in het hoger onderwijs. Wat het regeerakkoord daarover vermeldt, noemt Van Lieshout 'vage kretologie'. Er staat in feite dat het kabinet straks alles na de driejarige 'basisopleiding' aan de vrije markt overlaat. Volgens de vSNU-voorman moet dat een slip of the pen zijn. Het is wereldwijd nog nergens vertoond.

l i linister Ritzen staat voor een volstrekt onmogelijke opdracht. Zelfs al heeft hij morgen de meest draconische plannen klaar, dan nog zal het hem niet lukken om in 1998 bijna twee miljard te bezuinigen op hoger onderwijs en studiefinanciering. Want reorganiseren kost tijd - en in het begin vaak extra geld. Dat zegt VSNUvoorzitter ir W. van Lieshout.

Extra absurd Frank Steenkamp

Verbaasd? Nee, dat is een te licht woord. Ik was compleet beduusd." Zo beschrijft Van Lieshout zijn reactie op de paarse plannen, toen hij half augustus terugkwam van vakantie. Want had hij niet tot ver in mei bij zijn rondgang langs de politiek opwekkende woorden gehoord? Van de een hoorde de VSNUvoorzitter dat, na vijftien jaar bezuinigen, de grens voor het hoger onderwijs bereikt was. En de ander erkende zelfs dat de uitgaven voor onderzoek een extra stimulans behoefden. Tot zijn stomme verbazing bleek alles aan het eind van de zomer veranderd. Formateur Kok koos de hoogst denkbare bezuiniging op de studiebeurzen, telde daar een maximale ingreep op het hoger onderwijs bij op. En wie bleek bereid om onder dit alles zijn naam te zetten? Ritzen - dezelfde bewindsman die al zo vaak gezegd heeft dat er voor het hoger onderwijs niets meer af kan. Van Lieshout, die volgend jaar afzwaait als vsNU-voorzitter, is veel gewend. Maar zo zout heeft hij het in zijn bestuurlijke loopbaan nog zelden gegeten.

VSN U-voorzitter ir W. van Liesliout lieeft het zelden zo zout gegeten in zijn bestuurlijke loopbaan Bram de Hollander

Veel bestuurders hebben al kritisch gereageerd op de plarmen van 'paars' met de studieduur. Ook Van Lieshout heeft er vele principiële vragen over, maar hij wijst vooral op de praktische onhaalbaarheid van de plannen. Binnen een jaar zal het kabinet daarop stuiten. De vraag is wat er dan gebeurt. Men wil 500 miljoen bezuinigen op het hoger onderwijs. Terloops voegt Van

Lieshout eraan toe dat het ministerie op dit moment ook nog met 300 miljoen aan niet-ingevulde 'oude' bezuinigingen in zijn maag zit. Maar hij beperkt zich hier tot het halve miljard: "Dat is 12 procent van de onderwijsmiddelen in hbo en wo. En de wachtgeldkosten voor ontslagen personeel zijn dan nog niet meegeteld. Om die kosten op te brengen, zouden we het

Over variatie in cursusduur en een nieuw stelsel van opleidingen wil het hoger onderwijs best praten. Maar zo'n stelselwijziging kost volgens Van Lieshout minstens tien jaar. En in het begin zal er eerder geld bij moeten dan dat er iets te besparen valt. Zo is het ook gegaan met andere stelselwijzigingen, in het basis- en voortgezet onderwijs en in de twee-fasenstructuur. Dat de stelselherziening niet birmen een dag kan, heeft het nieuwe kabinet erkend. Maar in het regeerakkoord is de bezuiniging van een half miljard gulden (in 1998) wél overeind gebleven. Dat maakt de situatie voor het hoger onderwijs wel extra absurd: voordat het opleidingsstelsel op de helling gaat, moet er al 500 miljoen af. Hoe? Dat is voor iedereen de vraag. In het regeerakkoord staat alleen iets over 'efficiencyverbetering' en ingrepen in de wachtgelden. Met zulke maatregelen werden in het verleden met veel pijn enkele tientallen miljoenen verdiend. Van Lieshout ziet niet hoe er dit keer en half miljard uit kan komen. Al met al mist de hoger-onderwijsparagraaf van het regeerakkoord volgens Van Lieshout elke realiteitszin. "Het

kan toch niet zo zijn dat een instelling eerst een enorme inkrimping doormaakt en tegelijk een nieuw onderwijsstelsel moet voorbereiden - zonder dat daarvoor extra geld gereserveerd wordt?" Ook wat het regeerakkoord over studiefinanciering zegt, krijgt een dikke onvoldoende. "Natuurlijk was het tijd voor wijziging van het stelsel. De tempobeurs is een vreselijk bureaucratisch en fraudegevoelig instrument. Maar wat zie je in het regeerakkoord? Men komt met een enorme bezuiniging. Nergens staat echter duidelijk dat daarvoor het huidige stelsel op de helling gaat of dat er een nieuwe wet moet komen." Toch is het niet mogelijk om nog veel op de studiebeurzen te besparen zonder ingrijpende wetswijzigingen. Dus, rekent Van Lieshout voor, krijgt Ritzen zijn ingrepen nooit binnen twee jaar rond. Dat is de tijd die nu eenmaal nodig is voor voorbereiding en invoering van nieuwe wetten (ook voor de tempobeurs was meer dan twee jaar nodig). "En als je weet dat de nieuwe regels pas op z'n vroegst in januari 1997 kunnen ingaan, dan kan toch nooit in 1998 die hele miljard gulden binnen zijn?" De vsNU-voorman zou niet graag in de schoenen van Ritzen staan. Volgens hem moet de bewindsman onvermijdelijk binnen een jaar met forse aanpassingen in zijn begroting komen. Maar hij vreest dat er meer ministers met hun opdracht in de problemen zullen raken. Hij denkt dat ook de plannen met de sociale sector en de gezondheidszorg onrealistisch zullen blijken. 'En in die belangenstrijd is het dan de vraag of de problemen van vandaag niet zullen winnen van die van overmorgen. Het onderwijs staat in zulke afwegingen zwak, want de gevolgen van kaalslag merk je daar pas in de verre toekomst. Ik vrees dat men die risico's gewoon zal nemen." (HOP)

lil lieb mijn stekicie gevonden' j Geen anoniemere achternaam dan Jansen, Ad Valvas geeft de Jansen Janssen van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Renée Jansen, medewerkster van de bibliotheek.

Jansen

Janssen

Liesbeth Klumper

Het was een bron van misverstanden: twee dames Jansen op dezelfde kamer met ook nog eens hetzelfde telefoonnummer. Een van de twee is inmiddels met de vut, maar achterblijver Renée Jansen heeft nog altijd napret als zij terugdenkt aan de Ririode dat zij met een naamgenoot a l kamer deelde. ' t o n collega heette Lenie Jansen en déor de telefoon lijkt dat wel wat op B.pnée. In het begin kwam het regelma05? voor dat er mensen belden die dach1 dat zij Lenie aan de lijn hadden, por ik ze kon onderbreken hadden zij In al hele verhalen afgestoken. Zo forde ik ook nogal eens privé-zaken. pf Heeft geïukkig nooit problemen ge-

Renée Jansen: "Een carrièremens ben ik niet" Peter Wolters AVC/VU

geven, wij zagen er de humor wel van in." Renée Jansen werkt bij de bibliotheek van Godsdienstwetenschappen, Theologie, Filosofie en Oriëntalia. Zij leent aan de balie boeken uit, neemt ze in, helpt bezoekers bij het vinden van titels in de computer en maakt de titelbeschrijving van nieuwe aanwinsten. "Titelbeschrijvingen maken vind ik het leukste wat er is. Dat is puzzelen. In oudere boeken is vaak niet terug te vinden waar of wanneer het is uitgegeven en dan ga ik op speurtocht. Dan zoek ik beneden bij de bibliografische afdeling of ik achter de plaats en het jaar van uitgave kan komen." Eigenlijk is Renée Jansen kleuterleidster. Zij heeft een tijd in de kinderopvang gewerkt, maar toen er bij de openbare bibliotheek in haar woonplaats

Zaandam een baan vrijkwam heeft zij daar gesolliciteerd. "Ik zag me niet tot mijn vijftigste tussen dat grut zitten. Het was hartstikke leuk hoor, maar je ontgroeit het toch een beetje. Daarom ben ik overgestapt naar de openbare bibliotheek. Ik heb er elf jaar gewerkt. Het werk beviel me, ik zat in de ondernemingsraad en heb daardoor de gang van zaken in de bibliotheek heel goed leren kermen. Maar wat me op den duur opbrak was dat ik niet verder kwam. Ik had geen bibliotheek-opleiding en voor de interessantere banen kwam ik dus niet in aanmerking. Ik ben geen carrière-mens hoor, maar ik wilde een stapje verder, alleen boeken in- en uitnemen was niet genoeg meer." In de tijd begon Jansen met het verwezenlijken van een oude droom: Kunstgeschiedenis studeren. En toen er ha

een tijdje voor de Kunstgeschiedenisbibliotheek een invalmedewerkster werd gezocht, heeft zij na lang dubben gesolliciteerd. "Ik heb er heel lang over nagedacht en ben uiteindelijk met pijn in m'n hart weggegaan bij de openbare bibliotheek. Mijn ontplooiingsmogelijkheden waren bij de vtr gewoon groter, ik kreeg meer verantwoordelijkheid."

Levend Via de invalbaan en later een tijdelijk contract kwam Renée Jansen uiteindelijk twee jaar geleden terecht op de plaats waar zij nog steeds zit. "Ik heb mijn stekkie gevonden." Jansen volgde een cursus voor medewerkers van wetenschappelijke bibliotheken en rondde haar studie kunstgeschiedenis af. "Ik kan het iedereen aanfaden^om op "latere leeftijd te gaan stu-

deren. Het is fantastisch om iets aan te pakken wat je altijd hebt willen doen, maar wat er nooit van is gekomen. Die belangstelling voor kunstgeschiedenis zat er bij mij altijd al in. Mijn ouders namen me al mee: kerk-in, kerk-uit, museum-in, museum-uit. En in de opleiding tot kleuterleidster kregen wij drie jaar lang kunstgeschiedenis, dus de interesse is levend gehouden. Jaren is het er niet van gekomen, eerst waren mijn kinderen nog te klein en later hielp ik mijn man in zijn bedrijf. Pas toen hij er mee ophield, kon ik iets voor mezelf gaan doen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen