Ad Valvas 1994-1995 - pagina 593

ADVALVAS 8 JUNI 1995

PAGINA 15

Ten zweefvlieger kijkt anders naar de lucht' Voor zweefvliegen moet je een beetje gek zijn, vindt Johan van Ravenzwaaij. De student bewegingswetenschappen is bijna ieder weekend op de Veluwe in een vliegtuig te vinden. "Als je eenmaal zweefvliegt, vind je een achtbaan niets meer." Peter Boerman "Als ik 's zaterdags thuiszit en ik zie de graspolletjes bij wijze van spreken de grond uit springen van de thermiek, dan kan ik het studeren verder wel shaken." Johan van Ravenzwaaij, 'verkort' student bewegingswetenschappen, is verslaafd aan zweefvliegen. "Ik wilde altijd al vliegen, maar vanwege mijn bril en mijn lengte was het er nooit van gekomen. Toen mijn oog viel op een advertentie voor zweefvliegen, was ik gelijk verkocht." Van Ravenzwaaij krijgt bijval van clubgenoot Alex van 't Hul, fysiotherapeut in het vu-ziekenhuis. "Wat ik me nog van mijn eerste vlucht herinner, is de enorme versnelling die je krijgt als je opgelierd wordt. Dat gevoel is geweldig." Zweefs'liegen is een jonge sport en nog volop in ontwikkeling. In Nederland zijn er op het moment ruim twintig clubs waar gevlogen kan worden. De grootste daarvan is Terlet, midden op de Veluwe. Ook Van Ravenzwaaij en Van 't Hul maken daar hun vluchten. "Als je eenmaal boven zit, voel je je soms echt een vogel", vertelt Van Ravenzwaaij. "In de zomer van vorig jaar ben ik eens met zonsondergang de lucht ingegaan en heb ik me gewoon bij een vogeltrek aangesloten. Dat was echt prachtig: die vogels waren helemaal niet bang: ze zagen me gewoon als een heel grote soortgenoot." De wereld van zweefvliegers draait eigenlijk om één ding: thermiek, de opstijgende warme luchtstroom die nodig is om te kunnen blijven zweven. "Als zweefvheger ga je heel anders naar de lucht kijken", aldus Van 't Hul. "Het weer is cruciaal in deze sport. Als je geen thermiek hebt, gebeurt er maar heel weinig." Het belang van een goede thermiek

geeft de sport iets mysterieus mee. "Thermiek kun je niet zien", weet Van Ravenzwaaij. "Maar je kunt het wel aflezen aan allerlei verschijnselen. Op de' Veluwe bijvoorbeeld aan de buizerds die daar hun rondjes cirkelen. Die hebben een ingebouwde thermiek." Het zoeken naar de goede thermiek is het mooiste van zweefvliegen, beamen beide fysiotherapeuten. "Een motorvliegtuig kiest van A naar B gewoon de kortste weg. Dat kunnen wij niet", ver-

telt Van 't Hul. "Zweefvliegen is net schaken: je moet vooruitdenken om te weten wat je kunt." Van Ravenzwaaij knikt instemmend. "Bij ons op de club komt altijd een psycholoog die zegt: het zweefvliegen brengt het jachtinstinct in me naar boven. Daar kan ik me wel in vinden. Je moet echt constant op zoek zijn." Op de vraag of zweefvliegen wel als echte sport kan worden gezien, antwoorden beiden volmondig ja. "Het vergt opperste concentratie", aldus Van 't Hul. "Als ik op kamp geweest ben, ben ik bekaf', vult Van Ravenzwaaij aan. De student bewegingswetenschappen is de meest ervaren vlieger van de twee. Hij mocht dit jaar voor het eerst in een éénzitter plaatsnemen en vliegt nu dus ook solo. Hij bereidt zich nu voor op het zweefvliegersexamen, een zware test. De vlieger die voor examen op wil, moet eerst twee dagen achter elkaar vijf keer achtereen het vliegtuig op een gebied van dertig bij dertig meter neerzetten. "En dan komt nog eens de examenvlucht, waarbij een examinator er alles aan doet om je uit je concentratie

i

'Zweefvliegen brengt het jachtinstinct naar boven' te halen. Wat je moet leren, is dat je zo min mogelijk afhankelijk moet zijn van je instrumenten, dat je bijvoorbeeld zelf je hoogte in kunt schatten."

Gewichtloos Veel technische bagage heb je voor zweefvliegen overigens niet nodig, vindt hij. "Iedereen die auto kan rijden, kan leren zweefvliegen. Je ziet wel twee kampen ontstaan. Enerzijds de, techneuten, die alles van de machine willen weten, en anderzijds de meteorologen, die precies het weer in kunnen schatten." Eén van de leukste varianten van zweefvliegen is het zogenaamde aerobatics:

acrobatiek in de lucht. Ook zonder motor blijkt het mogelijk loopings met een vliegtuig te maken. "Dat is wel heftig", vertelt Van 't Hul enthousiast. Hij ging onlangs voor het eerst over de kop, toen de instructeur plots aan de stuurknuppel trok op het moment dat het vliegtuig aardig wat vaart maakte. "Je voelt dan echt je wangen naar achteren trekken." Van Ravenzwaaij vult zijn clubgenoot aan. "Dat gevoel even gewichtloos te zijn, dat geeft echt een kick. Als je eenmaal zweefvliegt, vind je een achtbaan niets meer, hoor." In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt is zweefvliegen absoluut niet eli-

tair, willen de twee doen geloven. "Wij zijn aan een jaar lang zweefvliegen ongeveer evenveel kwijt als een ander in één wintersportvakantie", vertelt Van 't Hul. "Stelregel bij ons is ook: je vliegt niet als je de anderen niet helpt. Als wij gaan zweefvliegen zijn we echt de hele dag in touw. Als je dat afzet naar het aantal vliegminuten op zo'n dag, dan kun je best zeggen dat je er een beetje gek voor moet zijn."

Pinters verjaardagsfeest als marteling krijgen? Zou kunnen. De in 1993 opgerichte toneelgroep Lager Wal brengt een geslaagd Verjaardagsfeest op de planken, al moet gezegd dat de voorstelling pas vaart krijgt wanneer Hans Stokkel en Max Staudt als respectievelijk Goldberg en McCann ten tonele verschijnen. Hun spel heeft vooral in de onderlinge dialogen een hoog Herenleed-gehalte, met Stokkel als bluffende baas en Staudt als timide knecht. Hoewel Pinter heel Pinteresque uiteraard zo nu en dan de verhoudingen omdraait.

Toneelgroep Lager Wal speelt 'Het Verjaardagsfeest' van Harold Pinter op vrijdag 9 en zaterdag 10 juni om 21.00 uur in het Fijnhouttheater, J. van Lennepstraat 334 Amsterdam. Reserveren: 020 6853755 Dick Roodenburg De jarige zit op zijn stoel, terwijl de gasten een toost uitbrengen. Het toneel IS donker, alleen een zaklamp beschijnt de gelaatstrekken van het feestvarken. Nou ja feest, het lijkt eerder een ondervraging zoals m de televisiespotjes van Amnesty. Stanley voelt zich helemaal niet jarig en zijn gasten Goldberg en McCarm heeft hij niet zelf uitgenodigd. We kijken dan ook naar een toneelstuk van Harold Pinter, de schrijver die als geen ander in staat is de alledaagse werkelijkheid een dreigende lading mee te geven: vriendelijke woorden worden stoten onder de gordel en omgangsvormen ontaarden in machtsspelletjes. In The Servant uit 1963, de film van Joseph Losey waarvoor Pinter het scenario schreef, draaien in de loop van het verhaal de rollen van meester en knecht om: de op het eerste gezicht uiterst beschaafde bediende blijkt een vreselijk ordinaire uitvreter, die zijn baas terroriseert en te gronde richt. Het Verjaardagsfeest is Pinters eerste avondvullende toneelstuk en dateert van vijf jaar eerder, maar de typisch Pinteresque ingrediënten - bijna een synoniem voor de alom gehoorde Kafkaachtige toestanden - zijn reeds volop aanwezig. Hoe beleefd Goldberg en McCann zich ook voordoen, je voelt meteen dat ze niet te vertrouwen zijn. Het Verjaardagsfeest speelt zich af in een pension, waar Stanley Webber al een jaar lang als enige gast logeert. Hij is lui en bot, maar mag zich toch verheugen in de opdringenge aandacht van de naïeve pensionhoudster Meg en de stille liefde van het naar geluk hunkerende buurmeisje Lulu. Petey, de wat sullige

Cultuur

Repetitiescène van Het Verjaardagsfeest echtgenoot van Meg, leest de krant en verhuurt strandstoelen. Op een dag arriveren de nieuwe gasten Goldberg en McCann, die meteen een grote belangstelling voor Stanley aan de dag leggen. Uit hun onderlinge gesprekken blijkt dat ze lid van een Organisatie zijn. Kerkelijk, maatschappelijk, militair of cultureel, Pmter laat het in het midden. Wel schemert door dat het om een conservatieve en vooral enge organisatie gaat. Verder zou het best kunnen dat Stanley ooit De Organisatie heeft verlaten. Als Meg toevallig vertelt dat Stanley jarig is, verordonneren Gold-

berg en McCann een feest. Ja gezellig. Maar leuk is anders. De morgen na het feest wordt Stanley door Goldberg en McCann meegenomen. De vraag blijft natuurlijk wat de Organisatie is en wat zich tijdens het feest precies afspeelt. Met andere woorden: waar gaat het stuk eigenlijk over? Het programmaboekje bij de voorstelling verschaft enkele nogal komische verklanngen van fake-experts, maar de enige echte uitspraak is die van Pmter zelf: "Fm not a theorist." Ook Frits Korbee - hij speelt de rol van Stanley en studeert politicologie aan de vu - weigert

Roemer Lievaart

zijn interpretatie te geven: "Dat is het geheim van de acteur." Dus mag de toeschouwer zijn of haar fantasie laten werken. Is het feest een soort rite de passage, een seksueel getint inwijdingsntueel? We zien Stanley tenslotte even met Lola op een tafel liggen. Zijn Goldberg en McCann misschien agenten van de marechaussee, die Stanley ophalen ter vervulling van zijn dienstplicht? De gang van zaken doet zoiets vermoeden. Of vertegenwoordigen beide heren - heel algemeen - de maatschappij, die een drop-out weer in het gareel probeert te

Jeroen Visser en Erika Halmk Scholer spelen een redelijke maar niet echt sprankelende Petey en Meg, terwijl de rol van Sabien Raams als Lulu te bescheiden is om zich echt waar te kunnen maken. De Stanley van Frits Korbee was aanvankelijk te weifelend, maar kwam door het sterke tegenspel van het duo Stokkel/Staudt beter op gang. Als een K. uit Kafka's Proces - of als Jack Nicholson na zijn operatie in One flew over the cuckoo's nest - laat hij zich uiteindelijk gewillig meevoeren. Regisseur Roemer Lievaart studeerde informatica aan de vu, maar koos voor een andere carrière: momenteel zit hij op de Nederlandse Film- en Televisieacademie. Op het Cultureel Centrum van de vu geeft hij de cursus video en speelt hij ook nog viool in het vu-orkest. Eind 1995 hoopt hij zijn zelf-geschreven toneelstuk Visite boven de buurvrouw te regisseren. Het Verjaardagsfeest zal waarschijnlijk ook tijdens de Idee-week, de introductieweek voor eerstejaars in augustus, worden opgevoerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen