Ad Valvas 1994-1995 - pagina 193

PAGINA 7

I D VULVAS 17 NOVEMBER 1994

ledementaire Geologie viert erkenning Jehoefte aan kennis over de complexe geologische processen van het aardoppervlak stijgt' Ook de internationale samenwerking met vakbroeders en ­zusters stond al stevig op poten. "Dat heeft alles te maken met de aard van ons vak. Als je het aardse systeem bestudeert, ben je mondiaal bezig. Dat kan niet anders. De internationale contacten en samen­ werking waren dus al goed ontwikkeld. Hier op de faculteit aardwetenschappen werken mensen van veel verschillende nationaliteiten, dat is heel stimulerend, want iedereen heeft een totaal andere achtergrond en kermis. Dat vult elkaar aan."

Sedimentaire Geologie is de junior van de )nderzoekscholen waarover de vu het sewind voert. In juni van dit jaar werd Sedimentaire Geologie door de Koninklijke ^kademie van Wetenschappen (KNAW) bfficieel erkend als onderzoekschool. Om lat te vieren is er donderdag een Symposium en hangen er meer dan Londerd posters waarop de wetenichappers hun onderzoek presenteren. Liesbeth Klumper

; VU is kampioen in 'meedoen' waar let onderzoekscholen betreft. In maar |efst 23 van de instituten participeert ; Vnje Universiteit, geen enkele ande­ ; instelling haalt dat aantal. Bij slechts rie onderzoekscholen is de vu 'pen­ oerder', dat wil zegen bestuurlijk aan­ oerder. Die drie zijn Oncologie, Neur­ Iwetenschappen en Sedimentaire geo­ j)gie. Die laatste is de junior van het jezelschap. 1 juni van dit jaar besloot een de Ecos, fen speciale (erkennings­) commissie an de Koninklijke Akademie van We­ 3nschappen, dat het er kwalitatief en organisatorisch goed zat en kwam ofE­ qiele erkennmg los voor Sedimentaire Geologie. J)e erkenningscommissie die zich over je aanvragen boog, had het er uitzon­ lerlijk druk mee. Maar liefst vijftig on­ Jerzoekscholen in spe dongen naar er­ enning, meer dan ooit te voren. Het fenomeen onderzoekschool is aan het jegin van de jaren negentig bedacht om je kwaliteit van het wetenschappelijk nderzoek te verbeteren. Het begon na­ jielijk op te vallen dat jonge, buitenge­ loon getalenteerde wetenschappers leeds vaker hun heil in het buitenland zochten. Om deze braindrain te stoppen moesten er m Nederland centra komen voor toponderzoekers. Onderzoekscho­ len dus. Behalve dat het aanstormend talent dan binnen de grenzen zou blij­ ven, zou al het toponderzoek per spe­ cialisme gebundeld worden in de school.

pgzag pe onderzoekscholen kwamen er, on­ anks een zwalkend beleid van de ver­ ntwoordelijke b'ewindsman. M inister dtzen lanceerde het plan voor de on­ ierzoekscholen begin 1990. In eerste pstantie dacht hij erover "een behoor­ |jk deel van het totale wetenschappelijk nderzoek te bundelen". Een paar

Stimulanspremie

Sedimentair

geoloog doet boring op de Krijt-Tertiairgrens bij Zumaya in Basltenland, Noord-Spanje

maanden later zei hij meer te zien in een beperkt aantal ­ hooguit een stuk of tien. Ook dat plan verdween van tafel. Uiteindelijk kwam er een quoterings­ systeem: grote universiteiten mochten meer aanvragen indienen dan kleine en in totaal zouden er in 1992 en 1993 24 onderzoekscholen worden opgericht. En die kwamen er ook. Begin 1993 maakte de KNAW bekend dat de quotermg op verzoek van Ritzen met ingang van 1994 losgelaten zou worden. Elke instelling mocht vanaf die datum een onbeperkt aantal aanvragen indienen. Maar dat was nog niet het einde van het ministeriële gezigzag. Drie maanden later zei de bewindsman weer dat er hooguit dertig van die on­ derzoekscholen zouden komen. Op dat moment waren er al negentien erkend. De Tweede Kamer begreep er niks meer van: de quotering loslaten en toch maar een totaal van dertig onderzoek­ scholen? Hoe kan dat nou? Ritzen ging weer om en liet in juni 1993 weten de rem te zetten op het aantal onderzoekscholen: de quotermg aan de hand van de grootte van de uni­ versiteiten liet hij los. De minister hoopte op zelfbeperking. Dat heeft de erkenningscommissie die de aanvragen behandelde geweten. Maar liefst vijftig gegadigden lieten weten graag voor er­ kenning in aanmerking te komen. "Een bonte schakering", oordeelde de com­ missie dan ook. "Een aantal van deze nieuwe aanvragen, vaak gedragen door

gerenommeerde onderzoekers, wekken de mdruk voornamelijk uit defensieve overwegingen te zijn geformuleerd. Er blijkt, helaas, een stemming aan de uni­ versiteiten te zijn ontstaan, dat er in deze tijd van bezuinigingen voor onder­ zoek buiten de onderzoekscholen geen redelijke toekomst zou zijn", schreef de commissie na de selectie aan de colle­ ges van bestuur van de Nederlandse universiteiten. De commissie wees der­ tien van de vijftig aanvragen af.

Gelukkigen De vakgroep sedimentaire geologie zat bi) de 37 gelukkigen. "Dat kon ook ei­ genlijk niet anders," reageert weten­ schappelijk directeur prof.dr S. Cloe­ tmgh. "In 1991 hebben wi) een stimu­ lanspremie van NWO gekregen ten be­ hoeve van de onderzoekschool in op­ richting. Dat was een belangrijk mo­ ment voor ons, die erkenning in spe. Daardoor konden wij aan de slag met als gevolg dat wij al voor de officiële er­ kenning functioneerden als onderzoek­ school. De tweede fase­opleiding draai­ de ook al en is met de komst van de on­ derzoekschool nog verbreed en ver­ diept." Het onderzoek binnen de school richt zich op de mondiale geschiedenis van de aardkorst, die wordt bestudeerd aan de hand van de afbraakprodukten (se­ dimenten) die in de verschillende lagen voorkomen. Maar het gaat veel verder dan boringen in de aardkorst om de ho­

ik ben geobsedeerd loor gaatjes'

rizontale en verticale bewegingen ervan te kunnen vast stellen. Zo zijn naast de sedimenten, ook de biosfeer en water­ kolommen van oceanen en zeeën on­ derwerp van studie en spelen compu­ ters een belangnjke rol bij de simulatie van 'het systeem aarde'. Uiteindelijk hopen de wetenschappers zo voorspel­ lingen te doen over de toekomstige be­ wegingen van de aardkorst en de leef­ baarheid op deze planeet. Cloetingh: "Die kennis kan bijvoor­ beeld van pas komen als je ergens een kerncentrale wilt bouwen. Het is dan essentieel om te weten hoe de verwach­ te bewegmgen van de aardkorst ter plekke zullen zijn. Een ander aanspre­ kend voorbeeld zijn de bewegingen van de bodem van de Noordzee. Het is voor ons achter de dijken uitermate be­ langrijk om daar meer over te weten. Klimaat en greenhouse-ea. spelen daarbij uiteraard ook een sleutelrol." De vu­geologen werken in de onder­ zoekschool samen met wetenschappers uit Utrecht en Leiden. Van de tien on­ derzoeksgroepen komen er vijf van de vu, vier uit Utrecht, en Leiden is met één groep de kleinste deelnemer. Het is geen gelegenheidssamenwerking, bena­ drukt Cloetingh: "Wij zijn niet op een mode ingesprongen. Ons vakgebied ­ de plaattektoniek ­ is relatief jong. Er heeft zich de laatste 25 jaar een weten­ schappelijke revolutie in afgespeeld en zodra wij de behoefte aan samenwer­ king voelden, hebben wij die gezocht."

Toch zat het Sedimentaire Geologie in de aanloop naar de erkenning niet mee. In de tijd dat de quotermg nog bestond en de vu maar twee onderzoekscholen in spe mocht aandragen bij de erken­ ningscommissie, vielen de geologen buiten de boot. Zij hadden dan welis­ waar die belangrijke stimulanspremie van NWO gekregen, maar het college van bestuur besliste dat Neuroweten­ schappen en Oncologie voor gingen. De sedimentair geologen namen tan­ denknarsend plaats m de wachtkamer, maar draaiden ook in die periode feite­ lijk al als onderzoekschool. Zij hebben zelfs model gestaan voor de opzet van de Europese evenknie die volgend jaar van de grond moet komen. Binnen de onderzoekschool werken in totaal 130 mensen. Negentig daarvan zijn promovendi en postdocs, de reste­ rende veertig vormen de vaste weten­ schappelijke staf. "Die verdeling vraagt een grote inspanning van de vaste staf," zegt Cloetingh, "want het is een relatief kleine groep die veel jonge onderzoe­ kers moet begeleiden." Tot nu toe loopt het allemaal goed. Sinds de toe­ kenning van de Nwo­stimuleringspre­ mie in 1991 heeft de onderzoekschool ruim veertig gepromoveerde sedimen­ tair geologen afgeleverd. De helft daar­ van was afkomstig van de vu. Verreweg de meesten van hen zijn bmnen het vakgebied aan de slag gekomen. En Cloetingh is optimistisch over de toekomst: "De behoefte aan kermis over de complexe geologische proces­ sen van het aardoppervlak stijgt. Ieder­ een weet nu wel dat je het aardopper­ vlak en alles wat zich daar afspeelt als een samenhangend geheel moet zien. En er is nog veel behoefte aai) onder­ zoek op de grens van fundamenteel en toegepast. Ons bestaansrecht is nog jaren verzekerd."

f

l^ een anoniemere achternaam dan nsen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universi­ leit wekelijks een gezicht. Deze eek: Krista Janssen, studente landheelkunde en filosofie. Coen van Basten

rista Janssen (21), student tandheel­ unde en wijsbegeerte, kan zich niet leroorloven een beetje te lopen lumme­ Jn. ledere minuut besteedt zij wel­ loordacht. En alle uurtjes tussendoor lorden tot het uiterste benut. "Een goede planning is essentieel om twee udies te kunnen doen", zo meent ze. 3e studente uit Hem, Noord­Holland, J'ist vroeger nooit wat zij wilde worden, fa, schooljuffrouw wellicht. Maar op een gegeven moment moest zij een eugel en kwam onder behandeling van en orthodontist. Er ging een wereld ~or haar open. "Dat leek me een achtig beroep", verklaart Krista, ter­ 1 haar ogen zichtbaar beginnen te rankelen. "Lekker knutselen aan zo'n ebit. Ik was vroeger erg creatief ­ teke­

Jansen

. 1 ' T -. \ ' I \

k ^ ^ ^ 1 .-A ilMllM «-J-,

Janssen

nen, oorbellen maken en zo ­ dus dat knutselen sprak me wel aan." Na de middelbare school twijfelde ze nog even over farmacie. Maar dat vond ze te chemisch. Dus werd het tandheel­ kunde aan de vu. "Allebei mijn ouders hebben hier gestudeerd. M'n pa deed rechten en m'n ma sociale geografie." Inmiddels studeert ze hier alweer vier jaar. En in september besloot ze er nog een studie bij te nemen: filosofie. Tandheelkunde bevalt haar prima. "Je knjgt al in je eerste jaar met patiënten te maken. Best eng hoor zo'n eerste gaatje boren", herinnert ze zich. "Ik zag er huizehoog tegenop. Maar je probeert je zo zeker mogelijk op te stellen. Ik kreeg een jonge vrouw in m'n stoel. De instructeur verdoofde haar, zodat ik m'n gang kon gaan. Ze was tevreden over het resultaat. Dat gaf me moed

Dubbelstudent Krista Janssen: 'Filosofie is van een ander niveau dan tandlieell<unde'

Peter Wolters - AVC/VU

om verder te gaan. Ik vind het nog steeds heel prettig als een patient tevre­ den naar huis gaat." Is ze zelf bang voor de tandarts? "Nee hoor. Ik heb een gezond gebit", lacht ze. "Eén gaatje maar. Ik had eerder een boor in mijn handen dan dat er bij mij geboord was." Ze heeft wel te maken met veel angstige patiënten. "Ik bena­ der ze op een rustige manier. Leg hen uit wat er aan de hand is en wat ik ga doen. Als ze vervolgens hun mond ope­ nen, ben ik geobsedeerd door het aan­ tal gaatjes dat ze hebben." Ondanks haar passie voor het tandarts­ beroep, had ze in het tweede jaar van haar studie het gevoel dat er iets ont­ brak. Ze was praktisch bezig. Leerde feiten uit het hoofd en paste deze toe. "Maar ik wilde meer nadenken, theore­ tisch bezig zijn en me bepaalde denk­

processen eigen maken." Daarom begon ze dit jaar met filosofie. "Deze studie IS van een ander niveau dan tandheelkunde. De combinatie vind ik perfect." Maar omdat ze overdag de hele dag bezig is m het tandheelkundegebouw en 's avonds colleges wijsbegeerte volgt in het hoofdgebouw, is er niet veel tijd meer over voor andere dingen. Ze is bijvoorbeeld lid van het vu­corps. En ze speelt harp. Ook heeft ze een vriend­ je. "Natuurlijk vindt hij het niet zo leuk dat ik het altijd druk heb. Maar we houden heus wel tijd over om naar de film of het theater te gaan hoor", verze­ kert ze. Ze lummelt nooit en benut alle vrije uurtjes. "Soms is het moeilijk. Ik woon bijvoorbeeld in een studentenhuis met zestien mensen. En dat is heel erg ge­

zellig. Best moeilijk om je daaraan te onttrekken en met je neus in de boeken te duiken." In de toekomst zou ze graag een eigen praktijk beginnen met een paar andere tandheelkundigen. "Het liefst word ik orthodontist. En zet ik gebitten recht met behulp van beugels, zodat alle tan­ den en kiezen weer goed kunnen func­ tioneren." Filosofie ziet Krista meer als een hobby. "M aar ik neem deze studie wel seneus. Ik wil alle tentamens halen en ik hoop er ooit in af te studeren. Als dat niet lukt kan ik de studie later tijdens mijn werk altijd weer oppakken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen