Ad Valvas 1994-1995 - pagina 191

AD VALVAS 17 NOVEMBER 1994

PAGINA 5

iBommen en explosies. Het imagoprobleem van de cliemici De mededeling 'geen gevaar voor de volksgezondheid' is niet meer geloofwaardig -mafcs Chemie, (g)eeii vak apart!

Dirk de Hoog 'Is de w e r e l d chemofoob of zijn d e I scheikundigen mediafoob", v a t t e e e n I deelnemer d e discussie s a m e n o p (het s y m p o s i u m ' C h e m i e (g)een [apart vak', d a t d e v e r e n i g i n g v a n v u ­ I scheikundestudenten afgelopen J donderdag organiseerde ter gele­ [genheid v a n h a a r dertigjarige b e ­ Istaan. "Het overkomt elke chemicus wel eens Idat hij of zij zich apart gezet voelt, wan­ Ineer hij of zij zich als scheikundige I voorstelt", schrijven de organisatoren Ivan het symposium 'Chemie (g)een lapart vak' in het programmaboekje. r ' D e chemicus verdedigt zich tegen Ivooroordelen dat de chemie vies zou Izijn, de scheikundestudie moeilijk en lalleen voor freaks bestemd." Maar deze verdedigende strategie lijkt niet te hel­ Ipen. Verschillende opleidingen kampen Imet dalende studentenaantallen en veel Imensen zien de 'zegeningen' van de Ichemie als oorzaak van milieuvervui­ [ling. Reden voor de vereniging van v u ­ 1 scheikundestudenten om afgelopen Idonderdag een symposium over de kwestie te organiseren. iVolgens inleider drs K.E. Sondorp, I onder andere werkzaam bij de Stichting [Natuur en Milieu, ligt dat 'zondeboki­ I mago' voor een deel aan de chemici I zelf De chemische industrie komt met [name in het nieuws als er ergens een I ontploffing plaatsvindt of een gaswolk [ontsnapt. Consumenten nemen door I deze negatieve ervaringen alle positieve Iberichten met een korrel zout. De me­ Idedelmg 'geen gevaar voor de volksge­ Izondheid' bij milieurampen is dan ook niet voor iedereen even geloofwaardig.

[Suikerbieten | D e chemische wereld kan zelf het nodi­ ; bijdragen aan het verbeteren van het nago, vindt Sondorp. Dat is niet al­ leen een kwestie van betere voorlich­ ting. Ook binnen het ontwikkelings­ en produktieproces zelf moet veiligheid voor de omgeving en het milieu voorop Istaan. Zo zouden nieuwe stoffen pas op Ide markt mogen komen, als ze uitge­ Ibreid op de effecten ervan zijn getest. Sinds kort moeten fabrikanten nieuwe |stoffen aanmelden bij het ministerie van Milieu, zodat deze alsnog de stof­ Ifen kan testen. Sondorp noemt dit een Iverbetering. Hij is van mening dat che­

Van Maanen refereerde onder meer aan de scheikundige Buck die claimde een anti­Aids middel te hebben gemaakt, de Amerikaanse chemici Fleischman en Pons die beweerden koude kernfusie te hebben gevonden en recent de mis­ kleun met het wasmiddel Omo power. Ook Van Maanen voerde deze voor­ beelden op om aan te tonen dat de pers wel degelijk open staat voor positieve ontwikkelingen en wetenschappelijke doorbraken in de chemie. Want al deze gevallen zijn in eerste instantie door de media gebracht als opzienbarende doorbraken. Helaas bleek dat achteraf ten onrechte en moest de pers de be­ richten corrigeren. Chemici zouden wat Van Maanen be­ treft meer opening van zaken moeten geven, voordat ze meedelen grote ont­ dekkingen te hebben gedaan, want nu lijkt wetenschapsvoorlichting vaak op politiek opportunisme. "Het volk mag alleen meedoen bij georganiseerd geju­ bel", zei hij. "Toen Onto power op de markt kwam mochten alle journalisten komen kijken, nu zit heel Unilever weer potdicht."

Verschuiving

..ik heet u allen welkom"

'Chemici communicatief zwak!?" Aankondigingsposter van het symposi um miei zeker ook een bijdrage kunnen le­ veren aan het oplossen van milieupro­ blemen. Zo haalde hij het voorbeeld aan van de ontwikkeling van een biolo­ gisch afbreekbaar plastic uit suikerbie­ ten. Het nieuwtje had hij onlangs in een krant gelezen, waarmee hij tevens ge­ zegd wilde hebben dat de media zeker niet alleen maar negatief berichten over chemie. Wetenschapsjournalist drs H . van Maanen, werkzaam bij Het Parool vindt het ook te simpel om kranten de schuld

te geven van het veronderstelde nega­ tieve beeld in de samenleving van de scheikunde. "Toeval of niet, het waren met name scheikundigen die de afgelo­ pen jaren uitgebreid in het nieuws waren met wetenschappelijke miskleu­ nen. Niet omdat journalisten dat leuk vinden, maar omdat deze wetenschap­ pers naar de pers stapten met de mede­ deling een grote ontdekking te hebben gedaan, die naar later bleek niet klopte. Dat maakt het aanzien van het vak niet betrouwbaarder", zei hij.

Overigens bestreed Van Maanen de veel gehoorde klacht dat het aantal scheikundestudenten zo daalt. Uit ge­ gevens van het ministerie blijkt dat er nu een hele lichte daling is, nadat tot halverwege jaren tachtig de studenten­ aantallen sterk waren gestegen. Volgens hem is er wel een verschuiving van stu­ dentenstromen van de theoretische­ naar de ingenieursrichtingen. Deze laatste opvatting werd vrij laconiek on­ derschreven door dr A.H. Alberts, die op vele plaatsen met de chemie bezig is geweest, maar zich momenteel wijdt aan het schrijven van boeken. "Dat soort golfbewegingen zie je telkens weer in de loop der jaren." Alberts denkt dat het negatieve imago van chemie is ontstaan, doordat basis­ begrippen uit de scheikunde zelfs geen onderdeel uitmaken van de algemene kennis van redelijk geschoolde mensen. "Vergelijk het met geschiedenis. Nie­ mand weet precies wat de Parijse com­ m u n e geweest is, maar er gaat wel een vaag lampje branden van 'O ja, dat heb ik op school gehad'. Zo zou het met chemie ook moeten zijn." Hij pleitte dan ook hartstochtelijk voor vernieu­ wing van het scheikundeonderwijs "dat al op de kleuterschool en op de televisie

voor een breed publiek zou moeten be­ girmen". Dat onderwijs, waarvoor hijzelf een leerboek aan te ontwikkelen is, zou niet abstract en theoretisch moeten zijn, maar 'aanschouwelijk en voelbaar'. Het moet uit gaan van de ervaringswereld van kinderen, aldus Alberts. Daarbij gaat het om vragen als "Waarom kan ik wel over de vloer lopen maar niet over water, als ze allebei uit moleculen be­ staan."

Schoner D e chemici proberen h u n imagoproble­ men weg te werken. D e voorzitter van het symposium, vu­hoogleraar maat­ schappelijke aspecten der wiskunde en natuurwetenschappen prof.dr ir E.J . Tuininga, noemde in dat verband ver­ schillende chemische producenten die de afgelopen jaren flink geïnvesteerd hebben in schonere en veiliger fabrica­ geprocessen, soms door na schade en schande wijzer te zijn geworden. Zo gaat de Shell in Pemis drie miljard gul­ den investeren, waarbij zelfs milieu­or­ ganisaties mogen meedenken en ­pra­ ten over de realisering van de plannen. D e decaan van de scheikundefaculteit prof.dr G. Somsen is van mening dat de opleiding aan de vu al een maxi­ m u m aan openheid toont. "We houden open dagen voor iedereen; van peuters tot en met de opa's en oma's van de studenten. Die dagen zijn vaak een groot succes. Bovendien is er ook nog landelijk een open chemiedag, waarbij het grote publiek bij allerlei laboratoria en bedrijven rond kan kijken. We heb­ ben echt niets te verbergen." Bij het slotforum wilde de discussie niet echt van de grond komen, want chemi­ ci onder elkaar zijn het snel eens. T o e n ging de zaal onder leiding van de voor­ zitter maar brainstormen over een pak­ kende wervingsleus voor nieuwe stu­ denten. Echt mooie spreuken kwamen niet los, behalve de suggestie de MTV­ striphelden van Beavis Butthead re­ clame voor scheikunde te laten maken, waarop een meisje onmiddellijk met af­ grijzen reageerde. "Dan krijg je weer al­ leen bommen en explosies!"

Kunsthistorici vinden vooral werk op eigen terrein afgestudeerden letterenfaculteit dagje bijeen Dirk de Hoog lAls kunsthistorici w e r k v i n d e n , ligt Idat vooral o p h e t eigen v a k g e b i e d . I D i t blijkt uit e e n e n q u ê t e o n d e r af­ Igestudeerde k u n s t h i s t o r i c i a a n d e I v u , die afgelopen vrijdag tijdens d e l a l u m n i d a g v a n d e faculteit l e t t e r e n jwerd gepresenteerd. IVan de 81 oud­studenten kunstgeschie­ Idenis van de vu antwoorden 66 met 'ja' iop de vraag of hun huidige werkzaam­ heden op het terrein van de kunstge­ 'schiedenis liggen. Dat blijkt uit een on­ derzoekje dat eind vorige week is gepre­ senteerd op een alumnidag ­ een dag voor oud­studenten ­ van de letterenfa­ culteit. Vijftien personen zeggen buiten het vak werk te hebben gevonden. On­ derwijs, onderzoek, musea, kunstkritiek en journalistiek zijn de belangrijkste werkgebieden. Een enkeling werkt in de restauratie, een galerie, bij een vei­ linghuis of als gids. Vaak wordt het werk op freelance­ of contractbasis ge­ daan. Eén persoon noemt de verdiensten 'zeer goed', 'naar behoren' zeggen 33 respondenten, 'matig' is het antwoord van 32 oud­studenten en negen kunst­ historici vinden zich onderbetaald. De uunarieven die kunsthistorici vragen liggen ver uit elkaar, van vijftig gulden per rondleiding tot vijfendertighonderd gulden bruto per maand. Overigens hebben veel afgestudeerden ook vaak onbetaald werk verricht op h u n vakge­ bied. Probleem met het onderzoekje, dat een pnvé­initiatief is van de docente drs

S.J. Konijn, is de representativiteit. Van de 166 kunsthistorici die sinds 1989 aan de v u afstudeerden, zond maar een kwart het vragenlijstje terug. D e andere respondenten studeerden tussen 1970 en 1988 af Volgens Konijn is de respons onder pas afgestudeerden erg laag, waarschijnhjk omdat ze nog geen ervaring met be­ taald werk hebben. Ook verwacht ze dat veel kunsthistorici zonder werk niet gereageerd hebben. Van de responden­ ten zeggen namelijk slechts vier perso­ nen geen betaalde arbeid verricht te hebben. Volgens een recent landelijk onderzoek van het bureau Research voor Beleid is ruim 14 procent van de afgestudeerden kunsthistorici werkloos, wat ongeveer het hoogste percentage onder de diver­ se academische studierichtingen is. Waarschijnlijk bestaat het arbeidzame leven van veel kunsthistorici uit een aaneenschakeling van kortlopende op­ drachten, afgewisseld met een periode van werkloosheid.

Relaties Volgens de enquête ligt het gemiddeld aantal functies dat men gehad heeft op ruim vier, maar er zijn nogal wat uit­ schieters naar boven. 'Relaties' worden het meest genoemd als factor voor het krijgen van werk. Daarnaast is de scrip­ tie en de stage van belang. Als belang­ rijkste gemis tijdens de studie noemen afgestudeerden 'te weinig mondelinge en schriftelijke taaivaardigheidstrai­ ning'. Inmiddels wordt daar in de op­ leiding al meer aandacht aan besteed. Daarnaast blijkt, afhankelijk van het ge­ vonden beroep, een tekort aan specifie­

'Relaties' zi jn volgens kunsthistorici de belang­ rijkste factor voor het krijgen van werk Bram de Hollander

ke vaardigheden te bestaan, bijvoor­ beeld voor het maken van catalogi, voor het uitvoeren van managementta­ ken en voor de omgang met museale voorwerpen. Voorafgaand aan de presentatie van het onderzoek onder kunsthistorici vond een forumdiscussie plaats voor alle alumni van de letterenfaculteit onder de titel 'Universiteit tussen wetenschap en arbeidsmarkt'. Hier discussieerden zeven wetenschappers met elkaar over een aantal stellingen. Het bleek vooral een herhaling van bekende zetten: het kamp van Chris Lorenz, auteur van het bekende pamflet Van het universitaire

front geen nieuws, verdedigde het brede, algemeen vormende wetenschappelijke niveau van academische opleidingen, terwijl stagebegeleidster Olga J ukema met haar aanhangers pleitten voor meer arbeidsmarktgerichte vakken als com­ municatie, taaitraining, marketing en management. Opmerkelijke inbreng kwam van afge­ studeerden uit de zaal, die nogal eens vrije ondernemer bleken te zijn gewor­ den. "We willen mensen die analjTiisch, dus wetenschappelijk kunnen denken, zei één van hen. Een ander bracht de forumleden onder de aandacht dat de universiteit studemen misschien übex .-^ ^

haupt eens kan leren wat werken is. Een succesvol afgestuurde bij Algeme­ ne Letteren legde even later uit wat dat betekende. Bij het reclamebureau waar ze terechtkwam, kreeg ze op de eerste dag te horen minimaal een omzet van honderdtachtigduizend gulden per jaar te moeten draaien en dat zestig uur werken per week niet ongewoon was. Dat is nog wel iets anders dan een temponormpje.

._~^^iSSi3S2JE.*S3l£.iiirit

u

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen