Ad Valvas 1994-1995 - pagina 297

AD VALVAS 19 JANUARI 1995

PAGINA 13

'Hij heeft een piemeltje'

Zelden werd er in het auditorium van de vu zo lief gespeeld met poppen en i^nuffeibeestjes. Hypnotiseur Van Gammeren kon maandagavond alleen student Kasper niet tevreden stellen: "ik heb geen speeltje."

V - , —* -«;-.?»»

Peter Boerman

Op de achterste rij zit psychologiestudent Kasper zachtjes te huilen. "Ik heb geen speeltje gehad", fluistert hij triest, bijna onhoorbaar. Voor op het podium zitten Wybren en Karin, twee andere studenten, achter elkaar aan met speelgoedautootjes en knuffelbeesten. Ondertussen maakt Lijera een mooie tekening voor haar pappa en mamma, terwijl nog een ander meisje onverdroten 'klein, klein kleutertje' op haar blokfluit speelt. Eén van de meisjes die een pop in haar hand heeft trekt een pruillip. "Ze moet naar de poppendokter", mompelt ze, wijzend op het ontbrekende armpje. Het IS maandagavond tegen tienen in het auditorium van de vu. De hypnoseshow, die de psychologische faculteitsvereniging Lex voor vanavond op het programma had staan, loopt bijna ten einde. De meer dan tweehonderd mensen, die voor vijf piek een kaartje hebben weten te bemachtigen, vallen van de ene verbazing in de andere. "Weet jij vi'at het verschil is tussen een jongetje en een meisje", vraagt de hypnotiseur aan Karin, die net als de anderen in de veronderstelling is dat ze een zesjarige kleuter is. Karin kijkt de vragensteller ondeugend aan. "Hij heeft een piemeltje", lacht ze, terwijl ze naar haar medestudent wijst. "En jij, Wybren, weet jij wat er anders is aan een meisje", vervolgt de hypnotiseur. Triomfantelijk kijkt Wybren op van zijn speelgoedauto. "Zij mist dat", meldt hij vastberaden. Iedereen die niet onder de hypnose is, heeft het niet meer van het lachen. Faculteitsvereniging Lex heeft er duidelijk goed aan gedaan Theo van Gammeren uit te nodigen. De aimabele Brabander treedt al ruim 25 jaar op voor scholen en universiteiten, maar was nog nooit op de vu te gast. "Hoe hoger de

Onder hypnose worden VU-studenten even een 'klein, klein kleutertje'

opleiding, hoe kritischer het publiek", weet hij uit ervaring. "Maar ik verwacht vanavond wel van iedereen dat hij openstaat voor wat er gebeuren gaat."

Lacherig Als de avond omstreeks zeven uur begint, zijn de lichten nog volop aan. De enige lege stoelen die in het auditorium te vinden zijn, staan vooraan op het podium. De sfeer is lacherig, een beetje gespannen. Van Gammeren begint zijn show met een uitleg over de werking van hypnose. "Dit ei zijn je hersenen", vertelt hij, zijn woorden op ïen schoolbord demonstrerend. "Op de bovenste helft zit je gewone bewustzijn. Daar zitten ook al je zintuigen. Het benedendeel is je onderbewustzijn. Dat is een soort beschermengeltje van wat er zich daarboven afspeelt. Ik ga vanavond zoveel mogelijk proberen je bewustzijn uit te schakelen en contact op te nemen met je onderbewustzijn." Van Gammerens gehoor zit aandachtig

te luisteren. Hoewel hij oogt als een croupier met zijn ringbaardje en krappe smoking en in 'het dagelijks leven' een radio- en televisiezaak heeft, maakt hij met zijn warme stem een vertrouwenwekkende indruk. "Hypnose is geen magie", gaat de ex-elektronicastudent verder. "Het is een hulpmiddel. Je kunt het gebruiken, maar ook misbruiken. Als ik jullie een bijl in handen geef, dan kan dat ook gevaarlijk zijn. Maar voor een houthakker is het een onmisbaar werktuig. Zo moet je hypnose ook zien. Met hypnose gebruik je de energie die je hebt veel efficiënter." Na een halfuurtje gaan in de zaal de eerste vingers omhoog. Het vragenuurtje is begonnen. Vele aanwezigen zijn bezorgd over de gevaren van de hj^nose. "Als jullie dadelijk onder hypnose zijn en ik val ter plekke dood, dan is mijn zoon nog best zo kundig dat hij jullie wakker kan maken. En als hij ook nog dood gaat, dan word je na 24 uur vanzelf ook wel weer wakker." Gevaar-

Bram de Hollander

lijk? Niet echt dus. "Als ik ziek ben, zal ik me liever onder hypnose laten brengen, dan dat ik me laat volspuiten." Om acht uur is het dan eindelijk zover. De demonstratie begint. Iedereen die een poging wil wagen onder hypnose te komen, mag naar voren lopen. De veertig stoelen die de organisatie vooraf had neergezet, blijken bij lange na niet toereikend. Zeker zo'n tachtig man wil de ervaring zelf wel eens ondergaan.

Wegdoezelen "Je moet hypnose positief aanwenden", vertelt Van Gammeren ze geruststellend. "Alles wat ik vanavond met jullie doe, mogen jullie ook met mij doen." De lichten dimmen en door de luidsprekers klinkt een zwoel ambient muziekje. Het auditorium is waarschijnlijk nog nooit zo druk geweest en tegelijk zo rustig. "Laat je maar wegdoezelen", fluistert de hypnotiseur in de microfoon, terwijl de eerste hoofdjes al naar beneden gaan. "Heel je lichaam voelt

warm en moe, maar je voorhoofd blijft lekker koel." Na een kwartiertje praten begint Van Gammeren met de eerste oefeningen. "Je voelt je rechterhand licht worden", beveelt hij zijn gehoor. "Alsof er gas in zit." Langzaam gaan er enkele handen de lucht in. Sommigen kijken elkaar meewarig aan. Bij hen heeft de hypnose geen effect. Anderen gaan helemaal mee in de talloze belevenissen die ze voorgespiegeld krijgen. Als Van Gammeren ze vertelt dat ze in Afrika zijn en een giraffe zien met een knoop in zijn nek, zitten ze te schuddebuiken van het lachen. Na de pauze beantwoordt de hypnotiseur eerst weer een aantal vragen. "Waarom hij wel en ik niet", willen de meesten weten. "Bij een eerste sessie bereik ik normaal maar zo'n tien procent", meldt Van Gammeren. Met een blik op de eerste rij, waar de zeven 'besten' zijn gaan zitten, vervolgt hij tevreden: "Dus we hebben het vanavond heel aardig gedaan." De studenten op de voorste rij beloven de sterren van de avond te worden. Vooral Wybren toont zich een gewillig slachtoffer voor de hypnotiseur. Hij staat werkelijk te smullen van de mandarijn die hem voorgehouden is, totdat hij er door een tik op zijn schouder achter komt wat hij werkelijk aan het eten is. Proestend komen de resten citroen naar buiten. Als de hele groep in de veronderstelling is dat hun buurman of buurvrouw ontzettend onder de oksels stinkt steelt Wybren opnieuw de show. Met zijn trui over zijn neus en een wit weggetrokken gezicht kijkt hij om zich heen. De hilariteit in de zaal stijgt tot grote hoogten. Na de laatste proef, de kleutertijd, is het tijd om wakker te worden en zelfhypnose te leren. "Een aantal positieve suggesties voor de rest van de avond en voor de rest van je leven", houdt van Gammeren zijn gehoor voor. Dat weetzich, met de lachkrimpen nog op de kaken, tot het laatst toe rustig en geboeid te houden. Alleen Kasper heeft het moeilijk. Die is nog steeds boos dat hij geen speeltje kreeg.

'Een vaste relatie correleert sterk met cafébezoek' Geen anoniemere achternaam dan Jansen. Ad Valvas geeft de Jansen Janssens van de Vrije Universiteit wekelijks een gezicht. Deze week: Cees Jansen, orthopedagoog. Anne Pek

Cees Janssen (47) is al twee decennia aan de vu verbonden. In 1974 arriveerde hij op de vu als kersverse sportpsycholoog. "Een van de eerste sportpsychologen in Nederland. Mijn afstudeerscriptie ging over de invloed van lichamelijke inspanning op cognitieve prestaties. We zetten mensen op de fietsergometer, lieten ze ontzettend hard fietsen en keken dan hoe ze intelligentietestjes maakten. Er was dus geen enkel verband." Hl) werd onderzoeker en later universitair docent bij de vakgroep pedagogiek van de vu. "Taakgroep orthopedagogiek", vult hij aan. "Dat is opvoedkunde voor kinderen in een problematische situatie. Ik houd me daarbinnen weer "omamelijk bezig met verstandelijk gehandicapte kinderen." Een heel ander onderwerp dan zijn afstudeerspecialisatie, geeft hij toe: "Maar dat maakt niet uit. Het belangrijkste is dat K de onderzoekstechnieken beheerst. iv onderwerp is leuk als je er eenmaal in zit."

Enthousiast begint hij te vertellen over een van de onderzoeken die hij momenteel coördineert, dat naar zelfverwondend gedrag bij zwakzirmige kinderen. "Een groot probleem in de zwakzinnigenzorg. Kinderen die hun vingers stukbijten, hun eigen ogen blind slaan, met hun hoofd tegen de muur slaan.

Het blijkt erg moeilijk om zwakzinnigen die dat gedrag eenmaal vertonen, er weer van af te brengen. Ze raken verslaafd aan de prikkel die het ze geeft en bovendien krijgt het, net als iedere verslaving, op een gegeven moment meer betekenissen." Met een blik op het pakje sigaretten naast hem op tafel: "Het is te vergelijken met drinken of roken, in feite ook zelfverwondend gedrag; je kunt het zelden los zien van de sociale relaties die je al rokend en drinkend opdoet en onderhoudt. Dat maakt het extra moeilijk om ermee te stoppen. Wij onderzoeken nu dus hoe je zelfverwondend gedrag kunt voorkomen." Hoe het is om als wetenschapper de naam Janssen te dragen? "Ach, je zit onder de publikatiedruk en dan is het eigenlijk wel fijn wanneer mensen me komen vertellen dat ze net een artikel van je hebben gelezen en erbij zeggen dat ze niet wisten dat ik me daar ook al mee bezighield. Maar ik publiceer mijn eigen stukken altijd wel met alle initialen erbij. Cees G.C. Janssen. Daar is er op mijn vakgebied maar één van." Gevraagd naar de dingen die hij naast zijn werk doet, antwoordt Cees Janssen ernstig dat zijn kinderen een grote hobby van hem zijn. "Toen ik nog maar net bij de vu werkte, ben ik gescheiden. Daarop ben ik een dag minder gaan werken, omdat ik het belangrijk vond de helft van de opvoeding te

blijven doen. Inmiddels zijn mijn kinderen alweer achttien en zestien en hebben ze me minder nodig. Die vrije dag besteed ik nu aan het binnenhalen van onderzoeksprojecten waarin ik zelf ook op de pay-roll kan komen staan. Een moderne vorm van wetenschap bedrijven die me wel bevalt. Je bent op die manier een beetje een kleine zelfstandige. Het houdt je scherp. Goed tegen het bum owr-syndroom." Zijn 'echte' vrije tijd besteedt Cees Janssen aan tennis, schaatsen en voetbal - "Ik heb op hoog niveau gevoetbald, maar inmiddels ben ik met mijn vrienden afgedaald tot het laagste elftal" - en aan "het beste slechte koor van Nederland", dat van café Welling achter het Concertgebouw. "Het bestaat uit van rook en drank doordrenkte stemmen. Ons laatste optreden stond in het teken van de liefde. Stukken uit opera's van Verdi en Bizet. Geen hoog niveau, maar wel leuk. Peter van Straaten doet bij Welling inspiratie op voor zijn Vrij Nederland-ïm\\ex.on 'Agnes', dus dan weet je ongeveer wat je je erbij moet voorstellen." Overigens frequenteert Cees Janssen zijn stamkroeg de laatste tijd wat minder: "Ik heb nu weer een vaste relatie en dat correleert sterk met de hoeveelheid cafébezoeken."

Cees Janssen (47) orthopedagoog: 'Ik zing in het beste slechte koor van Nederland'

Peter Welters - AVC/VU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen