Ad Valvas 1995-1996 - pagina 476

ADVALVAS 28 MAART 1996

.PAGINA 6

'Het is soms moeilijk de Ichop om te zetten' Letterkundige/dichter Ad Zuiderent over wetenschap en literatuur Wetenschap en literatuur zijn eikaars tegenpolen: de werkelijkheid aan de ene kant, de fantasie aan de andere kant. Of ligt die scheidslijn minder duidelijk? De VU Boek­ handel en het Cultureel Centrum van de VU organiseren een lezingen­ cyclus met ais thema 'Schrijvende Wetenschap­ pers'. Na Yvonne Kroonen­ berg en Ivan Wolffers komt nu letterkundige en dichter Ad Zuiderent aan het woord.

heeft, terwijl ik me in mijn onderzoek en onderwijs in een keurslijf moet houden." De benaderingen staan dus haaks op elkaar, maar Zuiderent be­ nadrukt dat ze elkaar ook vruchtbaar kunnen beïnvloeden. Terug naar de beginvraag, zou hij een dissertatie over zijn eigen werk kun­ nen schrijven? Na enige aarzeling zegt Zuiderent dat hij over zijn poëzie wel wat wetenschappelijks te berde zou kunnen brengen. Wordt dat dan geen schizofrene toestand? "Niet schizofre­ ner dan wanneer ik iets over de poëzie van een ander beweer. Dan manoeu­ vreer ik mij ook in een andere positie dan die van waaruit ik mijn eigen ge­ dichten schrijf. Als ik over Rutger Ko­

Dick Roodenburg

"Promoveren op mijn eigen poëzie?" Hij reageert in eerste instantie wat af­ houdend. "Ik ben al gepromoveerd en heb niet de ambitie nóg een dissertatie te schrijven." Ad Zuiderent (1944) doceert sinds 1979 moderne Neder­ landse letterkunde aan de vu. Tijdens zijn studie ­ vanaf 1964 aan de Uni­ versiteit van Amsterdam ­ publiceerde hij zijn eerste gedicht. In 1984 ontving hij de Jan Campert­prijs voor zijn bundel Natuurlijk Evenwicht, in 1989 promoveerde hij op het wrerk van schrijver Gerrit Krol. De laatste poëziebimdel van Zuide­ rent is Op de hoogte van Icarus uit 1993. Een volgende bestaat tot nu toe slechts uit enkele losse gedichten: "Ik heb er nog geen naam voor en geen ordening in. Het heeft dus nog niets van een bundel." Wel liet hij onlangs een nieuw gedicht horen op de televi­ sie, tijdens een reportage van de ope­ ning van de nieuwe brug bij Zaltbom­ mel. Vooraf bracht Henk van Ulsen

Ad Zuiderent: 'Eigenlij k zou ik zelf het beste over mij n werk kunnen schrij ven, als dat niet zo ontzettend beperkt en ij del was' Nico Boink - AVC/VU

het gedicht De Moeder De Vrouw van Nijhoff ("Ik ging naar Bommel om de brug te zien") en na afloop las Zuide­ rent het speciaal voor de gelegenheid geschreven Bij deze Brug. "Ik verwijs naar het gedicht van Nijhoff. O veri­ gens wist ik toen nog niet dat de brug naar hem vernoemd zou worden." De combinatie van een carrière als li­ teratuurwetenschapper en als dichter heeft positieve en negatieve kanten. "Ik denk dat ik mij door mijn ervaring als dichter goed kan verplaatsen in het creatieve proces van het schrijven van poëzie. Gisteren was ik opponent bij een promotie die betrekking had op de compositie van dichtbundels. Dat speelt in mijn eigen poëzie ook een

belangrijke rol. Vanuit die praktijk kan ik zinvolle vragen stellen. O mgekeerd hoort bij mijn wetenschappelijk werk dat ik me veel met literatuur bezig­ houd en allerlei boeken lees die ik an­ ders in verband met mijn schrijven ook graag zou lezen. Voor zo'n oppo­ sitie kan ik me een dag verdiepen in de poëzie van Karel van de Woestijne. Heel vruchtbaar, om weer eens na te denken over andere poëzie dan die van jezelf." Niet alle literatuur mag zich echter verheugen in de persoonlijke belang­ stelling van Zuiderent: "Er zit natuur­ lijk veel dood hout tussen en beroeps­ halve moet je je daar ook mee bezig­ houden." Als grootste nadeel van de

combinatie schrijver en wetenschap­ per noemt hij de totaal verschillende wijzen van denken biimen de beide disciplines. "Wat voor onderzoek je ook doet, je wordt toch geacht enigs­ zins expliciet te zijn ten aanzien van je criteria. Je moet intersubjectief en sys­ tematisch schrijven, zodat andere we­ tenschappers kunnen reageren. Soms is het moeilijk de knop om te zetten na die veel vrijere, associatieve, met niemand rekening houdende proces­ sen die bij het schrijven van poëzie aan de orde zijn. Die lyrische kant van poëzie ­ dat je iets uitdrukt zonder het uit te leggen ­ kan je tot last zijn bij wetenschappelijk werk. Mijn poëzie gaat over alles wat met mij te maken

pland schrijf, probeer ik toch ook in Koplands hoofd te kijken om te be­ gnjpen wat hij schrijft. Dus niet alleen het woordenboek erbij, maar proberen dicht bij zijn poëtisch­neurologisch systeem of hoe je dat noemen wilt te komen." Resoluut concludeert Zuide­ rent: "Eigenlijk zou ik zelf het beste over mijn werk kunnen schrijven, als dat niet zo ontzettend beperkt en ijdel was. Want het blijft een beetje mal." Voor de lezing volgende week op de vu zoekt Zuiderent gedichten die te maken hebben met zijn wetenschap­ pelijk werk. "Het overkomt me wel eens dat ik in een artikel een zin of een redenering tegenkom die mij prik­ kelt tot een niet­wetenschappelijke re­ actie. Dan vertaal ik de terminologie van zo'n verhandeling in poëzie." Dichtkunst als antwoord op de saaie wetenschap? "Ja, of met een kromme stok recht slaan." Lezing Ad Zuiderent, dinsdag 2 apni 16 00 uur m de studiezaal Oude Drukken, hoofdgebouw Vrije Universiteit. ,

^3^

'.:'M07:

­i^iti ??•*­"*'

'lic lieb leren denken op een ander niveau' Terwijl politici roepen om stelselherziening en studeerbaarheid, roemen universiteiten de kwaliteit van het eigen onderwijs. IVIaar wat vinden studenten nu eigenlijk zélf van hun studie? in deze serie leggen recent afgestudeerden hun studie op de weegschaal. Deze week: drs Paul Broersen (34 jaar) over de avondopleiding politicologie.

\

Drs Paul Broersen: 'Filosofie is ook een topvak geweest. Er ging een wereld voor mij open'

C

lk ben na de Havo gaan werken. Eerst op het gemeentehuis in Katwijk en daarna in Sassen­ heim. Ik had nog wel een jaar op het HEAO gezeten, maar dat lukte niet en heb daarna mijn diensttijd uit­ gezeten. Maar je wilt toch carrière maken, verder komen. Als je geen vakopleiding hebt gevolgd, word je heel snel voorbijgestreefd door ande­ ren, die wel doorgestudeerd hebben. Vanaf het begin heb ik dus in de avonduren opleidingen gevolgd. In to­ taal dertien jaar. Dat was niet altijd even gemakkelijk. Een uitgebreid soci­ aal leven hebben mijn vrouw en ik er nauwelijks op na kunnen houden. Ook zij niet, want een onderneming als deze doe je echt samen. Eerste de opleiding bestuursambtenaar, daarna de opleiding hoger bestuursambtenaar en de laatste zes jaar dus aan de vu. Ik wilde een universitaire studie doen.

om ook wetenschappelijke kennis op te doen. Laat ik je dit zeggen, tijdens de andere opleidingen heb ik wel ge­ leerd hoe bijvoorbeeld beleidsevalu­ aties in de praktijk werken en welke methoden je kunt toepassen, maar er werd niet ingegaan op de maatschap­

KLAAR

AF pelijke en theoretische onderbouwing van ontwikkelingen. En daarin was ik toch wel geïnteresseerd. O p voorhand

kun je namurlijk nooit zeggen wat je met zo'n studie kunt, maar nu zie ik zeker de voordelen. Ik heb leren den­ ken op een ander niveau. Ik beschik ook over meer kennis en hoewel je de informatie niet altijd zult gebruiken, kan ik onderwerpen toch in een bre­ der kader plaatsen. Zoiets merk je na­ tuurlijk meteen in je werk. Zoals je theorieën bij het lopen van je vakjes uitgelegd hebt gekregen, zo heb ik het in de praktijk teruggezien. Theorieën over organisaties herken je. Al lijkt een afdeling bijvoorbeeld erg chao­ tisch, toch blijkt er dan wel degelijk sprake van een structuur. Tijdens or­ ganisatiekunde leerde ik waarom een afdeling zo werkte. Tijdens mijn smdie heb ik ook veel aan mijn werk gehad. Waren we met theorieën bezig, dan kon ik het me­ teen plaatsen, er me iets bij voorstel­

len. Dan dacht ik: 'Ze kunnen het nu wel zo mooi uitleggen, maar hoe zit het nu in de praktijk?' En dat leert ge­ woon makkelijker. De vakken waar ik in mijn werk mee te maken kreeg, waren voor mij het meest relevant. Daar had ik iets aan. Hoewel ik er nu nauwelijks nog iets mee doe, is filosofie ook zeker een topvak geweest. Ik had me nog nooit beziggehouden met de ontwikkeling in het denken van de mensheid. Er ging echt een wereld voor mij open. De wijze van doceren was ook echt goed. Zo gestructureerd en duidelijk. Bij politicologie waren sommige vak­ ken wollig, maar dat was hier niet. Het was ook heel rustig in de zaal en iedereen zat gespitst te luisteren. Er zal op de vu 's avonds wel een an­ dere sfeer heersen dan overdag. Met vrijwel allemaal werkende mensen.

I

Bram de Hollander

heb je echt het gevoel dat docenten er iets van willen maken. De avondstu­ denten geven er toch ook wel iets voor op. Ze zijn super gemotiveerd. Daar moet iets tegenover staan. Het universiteitsgebeuren gaat wel langs je heen. Je volgt je vakken en stapt meteen weer in de auto naar huis. Met de universiteit heb je nau­ welijks binding. En dat vind ik in zo­ verre vervelend dat, als ik er nu op te­ rugkijk en zie dat ik na de Havo ben gaan werken, ik toch wel iets heb ge­ mist. Dat studentenleven heeft wel iets aantrekkelijks. Maar ik heb het ook op deze manier gered en daar ben ik best wel een beetje trots op.

5

(CE)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen