Ad Valvas 1995-1996 - pagina 569

PAGINA 15

AD VALVAS 9 MEI 1996

Spelling katern Een punt van discussie: hoe Icort u academische titels af ? Toen de Wet op het Hoger Onderwijs en het Wetenschappelijk Onderzoek (WHW) in 1992 in de Staatscourant werd afgedrukt, bleek zij een uitspraak te doen over de schrijfwijze van academische titels. Dat wil zeggen: volgens de artikelen 7.20 en 7.21 van de WHW moest achter de afkortingen van academische titels geen punt geplaatst worden als de laatste letter van de afkorting overeenkomt met de laatste letter van het hele woord. Dus: achter dr, mr, ir en drs diende geen punt geplaatst te wor-

den, achter ing. wel. Maar dit voorschrift stuitte op nogal wat weerstand. Er brandde in de bladen een discussie los: neerlandici vonden zonder uitzondering dat de Spellingwet van 1947 wél een punt voorschreef, juristen en bestuiirders meenden dat de WHW de norm was. Een extreem standpunt werd uitgedragen in het Nederlands Juristen Blad van 23 september 1994: daarin werd betoogd dat het Wetboek van Strafrecht een boete

-^iës

8

^ ^ -

van maximaal ƒ 5000,- stelt op het voeren van een titel mét een punt. Taalkundige J. Renkema stelde daartegenover dat de WHW tot doel had om het recht op het voeren van titels te regelen, niet de spelling ervan: 'Je laat een taalkundige toch ook geen strafmaat vaststellen? Juristen moeten zich niet bemoeien met taalkwesties.' Een probleem in deze discussie was, dat niet helemaal duidelijk was in hoeverre de Spellingwet 1947 zich werkelijk in deze kwestie uitsprak. In het Groene Boekje van ^*=-

^ ' "

^-^ ­ ­

­~^ ^ ­

­~

I

^ r ­ = . ^ * „­­­^.^

­^.­^ ­

1954 stond wel een mtspraak over punten achter 'verkorte woorden', maar daarin werden de academische titels slechts terloops behandeld.

Vanaf nu is het dus weer duideüjk: de juiste spelling van afgekorte academische titels bevat altijd een punt. cir. drs.

De Leidraad van het nieuwe Groene Boekje doet wel een duidelijke uitspraak: 'Voor andere afkortingen [dan PvdA, BRTN e.d.] zijn evenmin bindende regels. Wel krijgt afgekorte titulatur een kleine letter, met punt: drs., Uc, mr., prof.' (Woordenlijst 1995, pag. 31. ­­­

,

^ ^^

itir.

ir. ing. bc. lic. prof.

^ ~"

Van Dale versus Het Groene Boeige

In de pers is sinds december vorig jaar veel aandacht besteed aan het feit dat Van Dale een spelU ng kiest die op sommige punten afwijkt van die van het Groene Boekje. Deze afwijking is veroorzaakt doordat Van Dale met het 'omspellen' begon op een moment dat alleen nog maar algemene for­ muleringen van de nieuwe spellingregels beschikbaar waren. Van Dale heeft die dus zelf moeten interpreteren. Een aantal inter­ pretaties blijken af te wijken van de inter­ pretaties die het Groene Boekje aan dezelf­ de regels heeft gegeven. Gaandeweg kwam er meer informatie beschikbaar, en die heeft Van Dale zo goed en zo kwaad als het ging verwerkt. Op een aantal pimten echter heeft de grootste woordenboekenmaker bewust andere keu­

zes gemaakt dan het Groene Boekje deed. Zo heeft Van Dale niet alle uitzonderingen op de beregeling van de tussen­n gevolgd: kattekruid in het Groene Boekje is bij Van Dale kattenkruid. Van Dale heeft de regel voor 'koppelteken in aardrijkskundige samenstelUngen' ook toegepast op samen­ stellingen als Oud­Hollands (Groene Boekje: Oudhollands). Aanvankehjk richtte de kritiek zich vooral op Van Dale: dat was afgeweken van de regel die wettelijke status had, namelijk de regels zoals die in het Groene Boekje wer­ den uitgewerkt. Gaandeweg verschoof de kritiek in de richting van het Groene Boek­ je, vooral omdat de selectie van de opgeno­ men woorden daarin nogal willekeurig was.

Alle 17i verschillen

In januari 1996 hebben de uitgever van de Van Dale­woordenboeken en de makers van het Groene Boekje de beide spelHngen vergeleken. Het resultaat was een lijst van. naar eigen zeggen, 859 verschillen. Een deel (36) van die verschillen werden gevormd door tikfouten (20 in de Grote Van Dale, 16 in het Groene Boekje). Voorbeeld: Van Dale spelde mérengue voor mérengue en Verwegistan voor Verweggist an. Het Groene Boekje had st at ieport ret in plaats van staat­ sieportret en koffieuur voor koffie­uur. Het grootste deel (652) bestond uit verschil­ len die onbeshsbaar waren: de regels laten beide spellingen toe. Voorbeeld: Van Dale schrijft hoogie­woogie, het Groene Boekje wü boogie woogie. Van Dale schrijft tot stand komen waar het Groene Boekje totstandko­

men geeft. Vindt Van Dale alleen onnoemelijk goed, het Groene Boekje staat ook onnoem­ lijk toe. Naast concept ­brief in Van Dale staat conceptbrief in het Groene Boekje, terwijl Van Dale in privébezit het streepje niet schrijft dat het Groene Boekje wel geeft (privé­bezit). Resteert een hjst van 171 verschillen die voortvloeien uit verschillende opvattingen van de regels. 127 van deze woorden heb­ ben betrekking op de tussen­n, 44 hebben betrekking op de status van bastaardwoor­ den (ingeburgerd of niet). Hieronder volgt de volledige hjst met de 171 verschillen.

r

~

Op het gebied van de tussen­n Van Dale

Groene

amazonenzit apachendans a r b e idsvoojrwaar debe l e i d arbeidsvoorwaardeontwikkeling a r b e idsvoorwaardeover1eg arbeidsvoorwaardepakket arbeidsvoorwaardevorming asteroidegordel basevolgorde bediendencontract bediendenpersoneel bodendienst bodenkamer delicatessewinkel delicatessezaak dienstbodenkamer dienstbodenvraagstuk gazelleoog g e t i j debeweging getijdegebied get i j dekracht getijdestroom g e t i j dewerking gildeboek gildebroeder gildehuis gildekamer gildekeur gildemeester gildeproef gilderecht gildewezen kaardebol kastegeest kastestelsel klassebelang klassebewust klassebewustzijn klassehaat klassejustitie klassemaatschappij klassestrijd klassetegenstelling klasseverschil

amazonezit apachedans arbeidsvoorwaardenbeleid arbeidsvoorwaardenontwikkeling arbeidsvoorwaardenoverleg arbeidsvoorwaardenpakket arbeidsvoorwaardenvorming asteroidengordel basenvolgorde bediendecontract bediendepersoneel bodedienst bodenkamer delicatessenwinkel delicatessenzaak dienstbodekamer dienstbodevraagstuk gazellenoog g e t i j denbeweging getijdengebied get i j denkracht getijdenstroom getijdenwerking gildenboek gil denbroeder gildenhuis gildenkamer gildenkeur gildenmeester gildenproef gildenrecht gildenwezen kaardenbol kastengeest kastenstelsel klassenbelang klassenbewust klassenbewustzijn klassenhaat klassenjustitie klassenmaatschappij klassenstrijd klassentegenstel1ing klassenverschil

Boekje

Van Dale klassevijand kribbebijten kribbebijter lendebiefstuk lendedoek lendestuk lendewervel linzemoes linzesoep mirtekrans novicenmeester pokkeweer runealfabet runeschrift sardineblikje savooiekool schredeteller secretaressencongres sibbekunde sporediertje sporehouder uitgavebeleid uitgavebeperking uitgavegroei uitgavekant uitgaveniveau uitgavenorm uitgaveoverschrijding uitgavepatroon uitgavepost uitgavestijging voorwaardescheppend weduwendracht weduwenfonds weduwenverbranding zodebank zodebemester

Groene

^

1 Boekje

k l a s s e n v i j and kribbenbijten kribbenbijter lendenbiefstuk lendendoek lendenstuk lendenwervel linzenmoes linzensoep mirtenkrans novicemeester pokkenweer nmenalfabet runenschrift sardinenblik]e savooienkool schredenteller secretaressecongres sibbenkunde sporendiertje sporenhouder uitgavenbeleid uitgavenbeperking uitgavengroei uitgavenkant uitgavenniveau uitgavennorm uitgavenoverschrijding uitgavenpatroon uitgavenpost uitgavenstijging voorwaardenscheppend weduwedracht weduwefonds weduweverbranding zodenbank zodenbemester

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen