Ad Valvas 1995-1996 - pagina 544

A D VALVAS 2 MEI 1 9 9 6

PAGINA 6

Een zoekende Don Juan en een vastbesloten Antigone Toneelvoorstellingen op Uilenstede mannelijk personage en maar liefst 35 vrouwenrollen. Hetgeen niet betekent dat ook werkelijk zoveel vrouwen op het podium staan: de acht actrices spelen allemaal meerdere personages en sommige rollen bestaan uit slechts twee of drie zinnen. Om het geheel wat overzichtelijk te houden heeft schrijver Von Horvath zijn vrouwen in negen types onderverdeeld: de tragische, de lichtzinnige, de oppervlakkige, de diepzinnige, de opstandige, de zachtaardige, de ontwakende, de brandende en de hatende. Het blijft natuurlijk schematisch, maar is toch al een stuk subtieler dan de driedehng moeder-maagd-hoer die al eeuwen in kerk, kunst en wetenschap gangbaar is. In Don Juan komt het titelpersonage terug uit de oorlog. Hij gaat op zoek naar zijn geliefde, die hij ooit in de steek liet. Onderweg ontmoet hij allerlei vrouwen die op hem vallen of vroeger op hem vielen. In die zin is het toneelstuk een zoektocht naar de ideale vrouw. Maar je kunt de verhoudingen ook omdraaien. Dan blijkt Don Juan de speelbal van de rivaliserende vrouwen, die hem steeds weer de rol van rokkenjager opdringen. Regisseuse Veeren verwijst in dit verband naar de psychiater Ronald Laing, die schreef dat de strijd tussen de seksen in feite een strijd is binnen de seksen, die via de andere sekse gevoerd wordt. Het zal duidelijk zijn dat Don Juan zwaar leunt op de dialogen, die de relaties tussen de talrijke personages duidelijk moeten maken. Zowel spelers als regisseuse benadrukken dat het stuk niets gemeen heeft met de film Don Juan, die vorig jaar in de bioscoop draaide.

Het Cultureel Centrum VU (ACC) sluit haar seizoen af met een presentatie van de cursussen. Komende week vinden in de filmzaal op Uilenstede de uitvoeringen plaats van de toneelprodukties 'Don Juan' en 'Antigone'. Regisseuse Janine Veeren is vlak voor de voorstellingen tevreden over de resultaten van zeven maanden repeteren: "Alleen nog de puntjes op de i." Dick Roodenburg

De bouw van de nieuwe theater/muziekzaal op Uilenstede is uitgesteld tot na de zomervakantie. Dat houdt in dat alle grootse plannen nog even in de la blijven liggen. Het is zelfs de vraag of het ACC haar eindpresentaties van het seizoen '96/'97 al in de nieuwbouw houdt. Jammer, want de dansuitvoeringen komen beter tot hun recht in een zaal zonder pilaren en de toneelprodukties verdienen een groter podium. Het kleine vloeroppervlak in de filmzaal heeft gevolgen voor het toneeldecor: er mag niet te veel staan, anders blijft voor de spelers geen ruimte over. Als de nieuwe zaal klaar is, hoopt dramadocente Janine Veeren eens flink uit te pakken. "Een uitvoering van Romeo en Julia, dat is al jaren mijn grootste wens." Maar eerst regisseert zij Don Juan en Antigone. Oorspronkelijk stond nog een derde produktie op het programma, maar de voorbereidingen voor De ziekte die jeugd heet zijn begin dit jaar wegens ziekte van docente Carla Huismans gestaakt. Over het algemeen melden zich voor de toneelcursussen van het ACC meer

Leren broeken Ruziemakende vrouwen in Don Juan

vrouwen dan mannen aan. Dat heeft uiteraard consequenties voor de rolverdeling: soms moeten vrouwen de

Janine Veeren

broek aan. Bij Don Juan is dat echter niet nodig: het stuk van Ödön von Horvadi (1901-1938) telt slechts één

Antigone is een van de tot de verbeelding sprekende vrouwen uit de Griekse mythologie. De Franse toneelschrijver Jean Anouilh (1910-1987) maakte een moderne versie van het klassieke gegeven. Een korte samenvatting: Antigone is de dochter van Oedipus,

die door zijn zonen Eteokles en Polynikes het land uit gejaagd werd. Ook beide broers krijgen" echter ruzie en doden elkaar in een tweegevecht. De nieuwe koning Kreon - oom van Antigone - verbiedt de begrafenis van Polynikes, omdat deze een verrader zou zijn. Het stuk begint op het moment dat Antigone besluit toch haar broer te begraven, waarmee ze haar eigen doodvonnis tekent. De aankleding van Antigone is nauwelijks Grieks te noemen. Eén van de zeven spelers omschrijft de leren broeken van de paleiswachters en de lage decoUetés van de vrouwelijke personages zelfs als soft porno, maar dat is meer als publiekslokker bedoeld. Waar het om gaat is dat Antigone geen 'klassieke' uitvoering krijgt: de wapens zijn degens, maar op een gegeven moment komt wel een auto ter spra-

Cultuur ke. Voor het decor wordt gebruik gemaakt van dia's, die een sfeer van verval moeten oproepen. De hoofdpersonages in Antigone zijn Antigone en Kreon. Beiden moeten ze keuzes maken, waarbij Antigone haar gevoel en Kreon zijn verstand volgt. Hun beweegredenen worden vooral via monologen uit de doeken gedaan. Volgens Janine Veeren laat Anouilh zien dat iemand in de positie van Kreon altijd concessies moet doen en nooit gewoon zijn hart kan volgen. "Maar je kunt niet niet kiezen." Als Kreon zich aan een keuze probeert te onttrekken, nemen de gebeurtenissen toch hun loop, zodat de gevolgen alleen maar erger worden. Don Juan: do. 2, vr. 3 en vr. 10 mei. Antigone: wo. 8, do. 9 en za. 11 mei. De voorstellingen vinden plaats m de acc filmzaal op Uilenstede en beginnen om 20.30 uur, toegang ƒ 5,- (reserveren 4445100).

'Ik deed alleen maar wat ik leuk vond' Terwijl politici roepen om stelselherziening en studeerbaarheid, roemen universiteiten de kwaliteit van hun eigen onderwijs. Maar wat vinden studenten zélf van hun studie? In deze serie leggen recent afgestudeerden hun studie op de weegschaal. Deze week: drs Joost Engelberts (29) over Nederlands.

C

Vroeger was de universiteit voor mij iets heel groots, als je daar op zat dan praatte je vast Grieks en Latijn. Geen moment heb ik gedacht dat ik daar heen zou kunnen. Het behoorde niet tot mijn circuit, ik kende geen mensen op de universiteit. En als ik dan hoorde dat iemand erop zat, dacht ik: zo, die moet wel heel erg slim zijn.

Ik ging er uiteindelijk heen met het idee: ik zie wel waar het schip strandt. En toen ik er eenmaal op zat, kwam ik erachter dat het eigenlijk wel meevalt. Ik heb eerst MBO gedaan, daarna wilde ik nooit meer naar school. Toen heb ik gevaren als matroos op de binnenvaart. Geweldig. Maar na twee jaar kreeg ik toch behoefte meer met m'n hoofd te doen. En daarbij was het nogal een slopend ritme, dat varen. Een vriendin adviseerde me om de lerarenopleiding te gaan doen. Dat beviel goed. Op een gegeven moment besloot iemand van ons vriendengroepje Nederlands te gaan studeren. Eerst leek me dat niks. Maar aan de andere kant had ik ook nog geen zin om te gaan werken. Ik heb eerst een half jaar Taalbeheersing gedaan, vreselijk vond ik dat. Na een half jaar ging ik bij Literatuur studiepunten snoepen. Daar liep een collegereeks over Herman Gorter. Ik dacht: mooi, vijf punten. Maar het bleek ontzettend zwaar; een gedegen collegereeks. En ik genoot. Voor het

eerst had ik het gevoel dat ik werd uitgedaagd. De colleges draaiden om één enkel gedicht: Een dag in het jaar. Ze dienden geen ander doel dan te kijken hoe mooi het gedicht was. Ik zou er nooit rijk van worden, het ging enkel en alleen om de schoonheid van iets. Dat is pas luxe, vond ik. Bij Taalbeheersing lopen allemaal van die miepen rond die in bedrijven een pr-functie willen gaan bekleden en die tijdens hun studie al bezig zijn met hoe ze later werknemers zullen gaan motiveren. Dat ik heb besloten om Literatuur te gaan studeren, was mijn eerste bevraste keuze sinds een hele lange tijd. Niet dat ik altijd zo heb zinea freewheelen.

KLAAR

'Die colleges dienden geen ander doel dan te kijken hoe mooi het gedicht was. ik zou er nooit rijk van worden." Bram de Hollander

AF Ik ben gewoon meer iemand die niet echt keuzes maakt, meestal rol ik ergens in. Opeens verkeerde ik in de luxe positie dat ik zomaar iets mocht doen alleen omdat ik het mooi vond. Dat was ik niet gewend. Voorheen was er altijd een doel: je wordt leraar of straathoekwerker. En ineens mocht ik op de universiteit iets doen zonder dat

het daadwerkelijk plaatsbaar was in de toekomst. Als mensen zeiden: "Goh jij zit op de universiteit, da's knap", dan dacht ik: eigenlijk ben ik alleen maar aan het doen wat ik leuk vind. De colleges vond ik wisselend, sommige docenten waren heel goed, anderen juist helemaal niet. Ik vind het slecht als mensen hun lesje afdraaien, als ze in bepaalde kaders denken en zich niet meer laten verrassen door een andere optiek. Maar het was wel beter dan ik op het HBO gewend was. Mensen die heel diep in de stof zitten en die graag hun kennis overdragen, dat zijn de goeien. Als jij

een andere mening hebt, dan zijn ze daar ook blij mee, omdat het betekent dat hun verhaal is overgekomen. Ik heb gemerkt dat intelligentie op de universiteit nogal beperkt wordt opgevat. Als je bijvoorbeeld ontzettend veel weet over genetica, vinden ze je intelligent. Maar daar gaat het helemaal niet om. Het gaat erom hoe intelligent je bent in het leven van je leven. Dat is intelligentie. Veel mensen in het asielzoekerscentrum waar ik nu werk als aanspreekpunt en coördinator van de lessen Nederlands, zijn intellectuelen. Ze

hebben op een universiteit gestudeerd, ze bezitten een titel. En zijn in één keer alles kwijtgeraakt. Ik denk dat de intelligentie van de universiteit niet altijd bruikbaar is en dat het verstandig is om op zoveel mogelijk gebieden slim te zijn, om een bruikbare intelligentie te hebben. Of je nu met stratemakers moet samenwerken of met professoren. ^^ Kunnen omgaan met mensen ^^ veronderstelt pas intelligentie. ^^ (MZ)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen