Ad Valvas 1995-1996 - pagina 49

AD VALVAS 7 SEPTEMBER 1995

PAGINA 9

üe mag zijn wie je bent' Anton Koolwijk nieuwe humanistisch raadsman voor studenten in Amsterdam in zijn studietijd had hij behoefte aan iemand die werkelijk naar hem luisterde. Bij de studentenpsycholoog durfde hij niet aan te kloppen, omdat hij niet psychisch vastgelopen was; het studentenpastoraat sprak hem niet aan, omdat hij niet (meer) in God geloofde. Nergens vond hij een plek. Om anderen dit gemis te besparen, solliciteerde Anton Koolwijk (36) naar de functie van (onbezoldigd) humanistisch raadsman in Amsterdam. Een kennismaking.

Frieda Pruim

"Raadsman vind ik een rotwoord", zegt Anton Koolwijk uit de grond van zijn hart, als hij zich voor de zoveelste keer verspreekt. Het is ook verwarrend, want in het zorgcentrum in Zoetermeer waar hij drie dagen per week werkt, wordt hij 'geestelijk verzorger' genoemd. Ook dat vindt hij geen goede benammg voor zijn werk onder studenten, "want die laten zich niet verzorgen". Een goed alternatief heeft hij met, maar raadsman dekt in elk geval de lading niet. "Dat klinkt of ik iemand raad geef, terwijl ik mensen juist help hun eigen antwoorden te vinden. Ik stel meer vragen dan dat ik antwoorden geef." Zi)n werk is verwant met dat van het studentenpastoraat. "De pastores en ik doen hetzelfde werk, maar vanuit een verschillend perspectief. Dat is voor mij een dilemma", legt hij uit. "De mensen die mij zoeken, hebben behoefte aan pastoraat, maar haken bij het woord 'pastoraat' al af omdat ze dat met christendom associëren. Ze denken dat wij ze vertellen hoe het moet, maar dat doen we helemaal niet. We stimuleren mensen juist om hun eigen antwoorden te vinden. Maar ik heb wel met dat vooroordeel te maken. Daarom sta ik niet alleen vermeld in de folder van het studentenpastoraat, maar verspreid ik ook aparte folders om die mensen te bereiken." Hij vindt het wel jammer dat studenten, juist mensen van wie je verwacht dat ze dingen proberen te doorgronden, zich al van slag laten maken door één woord. Na zi)n middelbare school in Vlissingen ging de hervormd opgevoede Koolwijk

Anton Koolwijk: 'Door hun opvoeding worden mensen geprogrammeerd. Ook als niemand meer zegt hoe het 'hoort', blijft een innerlijke stem dat herhalen'

Peter Wolters - AVC/VU

naar de lerarenopleiding in Amsterdam. Hij koos voor de vakken geografie en theologie, met de bedoeling later de ontwikkelingshulp in te gaan. De levensbeschouwelijke vragen die bij theologie aan bod kwamen, boeiden hem zozeer, dat hij daarin besloot af te studeren. "Tijdens die studie begon ik aan mijn geloof te twijfelen. Ik was in een rustige omgeving zonder problemen opgegroeid. In Amsterdam werd ik geconfronteerd met de problemen van andere studenten, zoals scheiding van ouders, zelfdoding en drugs. Ik was idealistisch opgevoed. Overal is wat aan te doen, had ik geleerd. God was goed en machtig. De problemen die ik om me heen zag, kon ik niet rijmen met die goede God."

Homoseksualiteit "Ook mi)n homoseksuele gevoelens kon ik niet plaatsen in dat geloof. Over homoseksualiteit werd negatief gesproken, er werden grapjes over gemaakt. Ik had er nooit voorlichting over gehad en dacht dat het niet normaal en niet goed was." Koolwijk specialiseerde zich in de bevrijdingstheologie. De aanhangers van deze theologie, vaak mensen in een onderdrukte positie, herkennen in bijbelse verhalen politieke bevrijding en passen dat toe op hun situatie. "Zo leerde ik andere godsbeelden kennen", vertelt Koolwijk. "God die in de verdrukking aanwezig is en God als lijdende." Via de bevrijdingstheologie kwam hij in aanraking met het socialisme en het humanisme. "Zo hoorde ik dat er in Utrecht een universiteit was, waar je opgeleid kon worden tot humanistisch

raadsman. Dat sprak me enorm aan." "Dat ik aan het geloof ging twijfelen was een ramp", aldus Koolwijk, "want m'n hele leven kwam op losse schroeven te staan. Toen ik ging twijfelen aan de waarheid van de bijbel, gmg ik op allerlei vlakken twijfelen. Ik ging op zoek naar God in boeken en in de natuur. Ik"' zag wel dat de natuur heel bijzonder was. Ik dacht: die moet wel geschapen zijn, maar ook: wie heeft God dan geschapen? In het humanisme sprak me aan dat niet God, maar de mens het vertrekpunt is. Dat je vooral op je eigen vermogens moet vertrouwen en dat het goed is zoals je bent." Hij geeft toe dat een aantal christenen zich in deze visie zullen herkennen. "Met de ideeën die leven binnen het studentenpastoraat kan ik een heel eind meegaan, maar zij gaan toch altijd uit van de vooronderstelling dat er een God is. Dat kan ik niet meer geloven. Heel misschien is er een God, maar omdat je dat niet zeker kunt weten, vind ik dat je je daar niet door moet laten leiden."

Zoektocht "Het humanisme kent drie stromingen: de atheïsten, ook wel vrijdenkers genoemd, menen dat God niet bestaat; de agnosten stellen dat je de eerste oorzaak van de dingen niet kunt weten. En de religieuze humanisten redeneren: misschien is er wel iets, maar wat het is, weet je niet zeker." Koolwijk rekent zich tot die derde stroming. Hoewel hij zelf niet meer in God gelooft, weet hij dat veel mensen steun vinden bij het geloof, "Het is belangrijk dat er pastores zijn om dat te ondersteunen. Ik vind het goed om samen te werken.Het gaat ons erom recht te (ioen aan de verschillende visies van de studenten. Soms helpt het juist om met mensen te spreken met een tegengestelde visie om te bepalen waar je zelf staat. Het humanisme legt de nadruk op de gelijkwaardigheid van mensen met hun verschillende visies, zolang ze maar verdraagzaam zijn. De ene visie is niet juister dan de andere." Koolwijk is met ingang van dit studiejaar aangesteld voor anderhalve dag per week als humanistisch raadsman onder studenten in Amsterdam. De vu biedt hem onderdak in VE90, het gebouw van

het studentenpastoraat, de UvA betaalt zijn onkosten, maar een salaris zit er niet in. "Op sommige andere universiteiten worden humanistische raadslieden wel voor dit werk betaald, omdat

men er daar vanuit gaat dat deze mensen bijdragen aan het welzijn van de studenten. Dat heeft weer positieve invloed op hun studieresultaten. Maar de vu en de UVA zijn van mening dat dit werk de verantwoordelijkheid van de levensbeschouwelijke organisaties is. Daarom ontvangen de studentenpastores hun salaris van hun verschillende kerken. Maar het Humanistisch Verbond heeft geen raadslieden in dienst, omdat het van mening is dat de instellingen dit werk moeten financieren." Koolwijks enthousiasme is er niet minder om. "In het zorgcentrum gaat het steeds over aftakeling, rouw en dood. Studenten staan midden m het leven. Dat bruist nog veel meer. Bovendien lijkt het me leuk om te zien wat er veranderd is, smds ik student was." Zijn eerste praatgroep voor studenten, met als titel 'Een eigen koers varen', gaat half oktober van start. "Daar zie je mijn eigen zoektocht in terug", aldus Koolwijk. "Ik voelde me onnoemlijk al-

'Ik voelde me onnoemlijk alleen in mijn studententijd'

leen in mijn studententijd. Ik klopte overal aan. Bij de katholieke parochie in de Kalverstraat susten ze me met 'Bid maar een Wees-Gegroetje' en bij de evangelische hulpverleningsinstantie voor homo's zeiden ze: 'Als je gelooft, word je weer normaal.' Maar er was niemand die echt naar me luisterde en zei: je mag zijn wie je bent. Ik wil mensen dan ook steunen bij het onderscheiden van wat ze zelf denken en wat de invloed van hun omgeving daarop is. Wat ze zelfdenken, is goed." Waarover zijn volgende twee praatgroepen dit studiejaar gaan, staat nog niet precies vast. Koolwijk wil aansluiten bij de behoeften van de studenten. Hij overweegt verder een serie themabijeenkomsten te organiseren onder het motto 'Anders bekeken - vernieuwende visies op het leven'. Per bijeenkomst wil hij iemand aan het woord laten die een

uitgesproken visie heeft op bijvoorbeeld het eenoudergezin of het recht om zelf uit het leven te stappen. Wie behoefte heeft aan een individueel gesprek, kan ook bij Koolwijk terecht. "Het verschil tussen een gesprek met mij en met een psycholoog is dat wij ons bezighouden met zingevingsvragen en de visie van mensen op hun bestaan. De gesprekken kunnen gaan over bijvoorbeeld relaties, keuzes maken of identiteit."

Zoete koek "Veel mensen die het christendom vaarwel hebben gezegd, voelen zich aangesproken door de humanistische visie, maar zij willen niet opnieuw ergens bijhoren", legt Koolwijk uit. "Het IS voor hen een hele worsteling geweest om los te komen van de mensen die hen altijd hebben gezegd hoe het moet. Door hun opvoeding worden mensen geprogrammeerd. Ook als niemand meer zegt hoe het 'hoort', wat 'normaal' of 'goed' is, blijft een innerlijke stem dat herhalen. Mensen leren zichzelf zo te onderdrukken. Zij blijven leven volgens de normen die anderen hen ooit hebben bijgebracht. Daarover wil ik met studenten in gesprek gaan. Ik wil ze meegeven dat ze niet voor zoete koek moeten aarmemen wat hen wordt verteld." "Je moet kijken of datgene wat je verteld wordt, bij je past. Als dat klopt, is het goed. Zo niet, dan moet je het loslaten. Heel veel mensen zijn zich niet zo bewust dat ze een bepaalde kijk op het leven hebben. Pas als er iets ernstigs gebeurt, worden ze op hun fundamenten teruggeworpen en vragen ze zich af wat hun eigen visie is. Vanuit het pastoraat ondersteunen wij mensen daarin, door de rode draad in hun leven te achterhalen en te kijken wat hun eigen overtuiging is." Humanistisch studentenraadswerk, Anton Koolwijk, tel (020) - 6182100 Voor informatie over het studentenpastoraat, tel 4445080 Op 11 september vanaf 18 00 uur houdt het studentenpastoraat m VE90 (Van ~ Eeghenstraai 90) open huis Dan is er ook gelegenheid om kennis te maken met Anton Koolwijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen