Ad Valvas 1995-1996 - pagina 126

A D VALVAS 1 2 OKTOBER 19951

PAGINA 2

Interviewers laten zich onbewust leiden door vooroordelen Interviewers laten zich in h u n vraagstelling leiden door h u n vooroordelen. Dat leidt tot antwoorden die h u n vooroordelen bevestigen. Opmerkelijk is dat de vragenstellers noch de geïnterviewden in de gaten hebben dat dit gebeurt. Dat ontdekte Christianne de Poot, oio sociale psychologie, die begin volgend jaar op dit onderzoek hoopt te promoveren. Om aan te tonen dat interviewers zich laten leiden door vooroordelen, liet taaipsychologe Christianne de Poot een groep proefpersonen de rol van zedenrechercheur aannemen. Vanuit deze rol moesten ze een vrouw die aangifte kwam doen van verkrachting, zo neutraal en eerlijk mogelijk ondervragen. Ze koos voor een simulatie, omdat in werkelijkheid in een ondervraging zoveel factoren een rol spelen, dat het heel lastig zou zijn hieruit conclusies te trekken. De proefpersonen kregen eerst een brief met voorinformatie over de zaak te lezen, waarin de vrouw in een betrouwbaar, onbetrouwbaar of neutraal daglicht werd gesteld. Vervolgens moesten ze de vrouw ondervragen, door steeds te kiezen uit twee of drie van tevoren vastgestelde vraagmogelijkheden. Ze wisten met wat met het onderzoek werd beoogd.

Door allerlei 'nepvragen' tussendoor, kregen de proeQ)ersonen de indruk dat de onderzoekster probeerde hun mate van vriendelijkheid, botheid of directheid ten aanzien van de vrouw te achterhalen. Interviewers die de indruk hadden dat de vrouw niet betrouwbaar was, bleken te kiezen voor vragen als 'Heb je met hem gedanst?' en 'Waarom vertrouwde je hem dat toe?' Vertrouwen in de oprechtheid van de vrouw leidde tot vragen als: 'Heeft hij met je gedanst' en 'Waarom vertrouwde je hem?'

Werkwoord "Er blijkt een verband te bestaan tussen het soort werkwoord dat een ondervrager gebruikt en het antwoord dat hij krijgt", legt De Poot uit. "Als de ondervrager een werkwoord gebruikt dat een handeling aanduidt, zoals dansen, dan richt de ondervraagde zich in zijn antwoord op de handelende persoon. Dus de vraag 'Heb jij met hem gedanst?' wordt beantwoord met 'Ja, ik...' en de vraag 'Heeft hij met je gedanst' met 'Ja, hij...'." Als het werkwoord een gemoedstoestand aanduidt, zoals vertrouwen, richt de ondervraagde zich in zijn antwoord juist op het lijdend voorwerp. Dus op bijvoorbeeld de vraag 'Waarom vertrouwde je hem?' reageert de ondervraagde met 'Omdat hij...' Dit heeft gevolgen voor de manier waarop de gebeurtenis wordt geïnter-

preteerd. Een bevestigend antwoord op de vraag 'Heeft hij met je gedanst', bevestigt het vermoeden dat de man verantwoordelijk is geweest voor het gebeurde, terwijl een bevestigend antwoord op de vraag 'Heb je met hem gedanst' het vermoeden bevestigt dat de vrouw zelf mede verantwoordelijk is geweest. Hierdoor blijkt het oordeel dat interviewers na het afnemen van het interview over de gebeurtenis hebben^overeen te komen met hun vooroordeel. Er is dus sprake van een self-fulfilling prophecy. Maar nog opmerkelijker vond De Poot dat de proefpersonen zich er achteraf niet van bewust waren dat ze tendentieuze vragen hadden gesteld. Ook derden die zij de gesprekken voorlegde, hadden niet in de gaten dat de ondervragers door hun vragen een eenzijdig beeld van de situatie geven. Uit ander onderzoek blijkt dat ondervraagden zich evenmin realiseren welk beeld ze in hun antwoorden van de gebeurtenis schetsen.

Zedenverhoor De Poot heeft in haar onderzoek voor het simuleren van een zedenverhoor gekozen, omdat de manier van ondervragen in dergelijke zaken grote consequenties kan hebben voor de betrokkenen. Maar in feite zijn de resultaten van haar onderzoek op alle vraaggesprekken van toepassing, bijvoorbeeld op ondervragingen in rechtszaken, therapeutische gesprekken, journalistieke

Onduidelijkheid bij Acta Peter Boerman Vóór 1 januari 1996 moeten alle medewerkers van Acta, de gezamenlijke tandheelkundefaculteit van de vu en de UVA, over dezelfde arbeidsvoorwaarden beschikken. Maar hoewel de colleges van bestuur van de twee Amsterdamse universiteiten druk overleggen, is er nog altijd geen duidelijkheid. Bij het vu-personeel van Acta bestaat onrust over de operatie. Het personeel van het samenwerkingsverband Acta bestaat zowel uit medewerkers die bij de vu in dienst zijn als uit mensen die van de UVA hun

salarisstrookje ontvangen. In het verleden leidde dat wel eens tot eigenaardige situaties, bijvoorbeeld dat alleen het uvA-personeel vrij was op 1 mei. De colleges van bestuur van de vu en de UVA vonden het daarom tijd worden de arbeidsvoorwaarden voor beide groepen te harmoniseren. Voor 1 januari zou een en ander geregeld moeten zijn. Of die datum gehaald wordt, is echter zeer onduidelijk. Wel meldde collegelid Dormer onlangs aan de ondernemingsraad dat er "goede voortgang wordt geboekt in de discussies tussen de beide colleges". De arbeidsvoorwaarden van de UVA zijn uitgangspunt bij de operatie.

maar, zo verzekerde Dormer, "de relatie werkgever-werknemer zal niet veranderen. De vu blijft gewoon de werkgever. We willen alleen iedereen een gelijke rechtspositie geven. De achtergrond hiervan is absoluut niet dat we ons willen terugtrekken uit Acta." Onrust onder het personeel is dan ook volstrekt overbodig, vindt het collegelid. Al blijft de vraag of vu-medewerkers wel of geen vrij hebben op 1 mei nog even onbeantwoord.

S SCHELPEN 4 ^EupEN

GEVULDE KoEJC: % SOiELfEN ^oL fiRop: SPEKKIES :

interviews en sollicitatiegesprekken. Ze hoopt dat haar bevindingen in de toekomst in de praktijk zullen worden getoetst. Uit bandopnames van ruim dertig gesprekken van rechercheurs met vrouwen die aangifte komen doen van verkrachting, blijkt dat zij hun vragen lang niet altijd neutraal formuleren. Dat zou erop kunnen wijzen dat ook professionele ondervragers zich laten leiden door hun vooroordelen. "Als dat zo zou zijn, zouden zij hun interviews moeten standaardiseren en hun vragen neutraal moeten formuleren", aldus' De Poot. "In veel gevallen kan sturing voorkomen worden door bijvoorbeeld te vragen 'Hebben jullie gedanst' in plaats van 'Heb jij met hem...' of 'Heeft hij met jou...' En door de gesprekken te standaardiseren wordt voorkomen dat een rechercheur of andere professionele ondervrager steeds verder in zijn vooroordeel wordt bevestigd door in te gaan op de antwoorden die de ondervraagde geeft." Het zou al veel helpen als interviewers zich bewust zouden zijn van de sturende werking die hun vragen kunnen hebben. De Poot vindt het van groot belang dat daaraan tijdens hun opleidmg aandacht wordt besteed. "Al brengt dat ook het gevaar met zich mee dat zij deze methode bewust als manipulatiemiddel gaan gebruiken."

De vereniging van universiteiten | (vSNU) wil in 1996 twee ton' extra uittrekken voor de totstandkoming van de eerste universitaire cao. In totaal wordt 626.000- gulden uitgetrokken voor het werkgeversoverleg met de vakbonden en de overheid. Het bureau van de vSNU moet ruim 2 ton bezuinigen. Dit blijkt uit de concept-begroting van de VSNU voor 1996. Volgend jaar is ook 1,5 ton extra nodig voor prijscompensatie. De universiteiten willen niet volledig opdraaien voor de stijgende uitgaven. Zij hebben aangedrongen op bezuinigingen. Volgens directeur F. van Eijkem zijn er weinig mogelijkheden. Hij zoekt het vooral in de ambtelijke ondersteuning van overlegorganen en commissies De VSNU wil niet snoeien in de bijdrage aan de studentenvakbonden LSVb en ISO. Zij krijgen elk 16.000 gulden. In de concept-begroting klaagt Van Eijkem "dat bij de vsNU alles op een koopje moet". Hij vergelijkt de positie van de vsNU met de HBO-raad, de belangenvereniging van de hogescholen. In 1994 gaf de HBO-Raad ruim tien miljoen gulden uit. De vsNU besteedde zes miljoen. Ook beschikte de HBO-Raad over veel meer reserves Daarbij dient te worden aangetekend dat in het HBO 260.000 studenten studeren, 100.000 meer dan aan de universiteiten. Ook zijn er zes keer zoveel hogescholen als universiteiten. De totale begroting van de vsNU beslaat in 1996 bijna 8 miljoen gulden. De definitieve begroting wordt in december vastgesteld. (PE, HOP)

Personalia

BAS VAN DER SCHOT

koFFie : TViEE ;

'Bij de VSNU moet alles op een koopje'

^ sa^apÊ:N S SCHELpQ^

KoNöHlE-FAcULTEir VETMEST GEHEUGEM

Drs Gert-Jan van Dijk heeft de Koningslaanprijs gewonnen voor de beste doctoraalscriptie van de vu op het gebied van de politicologie en bestuurskunde. De prijs werd dit jaar voor de vierde keer uitgereikt. De jury beoordeelde de achttien politicologische scripties die dit jaar een acht of hoger scoorden. De winnende scriptie, getiteld Het CDA in de media, behelst een onderzoek naar de invloed van de mediaberichtgeving over het CDA op de uitslag van de Tweede Kamer-verkiezingen van 1994 voor die partij. De prijs bestaat uit een kunstwerk. Dr Bernard Compaijen (1946) is per 1 oktober benoemd tot hoogleraar algemene economie. Hij zal zich aan de economische faculteit in het bijzon-

der bezighouden met de financiële sector. Sinds 1973 is Compaijen wetenschappelijk (hoofd)medewerker en universitair hoofddocent macro-economie bij de vakgroep algemene economie. Prof.dr Jan (DJ.) Eppink is met ingang van 1 oktober benoemd tot hoogleraar IVIanagement en organisatie, in het bijzonder gencht op de financiële sector werkzaam bij de Faculteit der Economische Wetenschappen en Econometrie. Dr Jan J. Heimans (1949) is met ingang van 1 oktober benoemd tot hoogleraar Neurologie aan de Vri)e Universiteit, werkzaam bij de faculteit geneeskunde.

Ad Valvas per post Wie Ad Valvas per post wil ontvangen, kan schriftelijk of telefonisch een abonnement aanvragen b y Abonnementen-administratie Ad Valvas, De Boelelaan 1105, Hoofdgebouw, kamer 15b-15, 1 0 8 1 HV Amsterdam, tel. 020 4445630 Het abonnementsgeld (49 gulden) geldt voor de gehele jaargang of een deel daarvan Wie zich in de loop van de jaargang abonneert, krijgt de nog verschijnende edities toegezonden.

AD VALVAS Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit Redactie-adres: De Boelelaan 1105 (bezoek en post) 1081 HV Amsterdam, tel 020 4445630 Fax-nummer: 020 4445639 E-mail adres: advalvas@cca vu nl Redactiekamers: 15B 1 1 , 15B 13 en 158 15, Hoofdgebouw VU Redactie: Frank van Kolfschooten (hoofdredacteur, tel 4445632), Peter Boerman (personeelskatern, 4445631), Caroline Buddingh' (4445634), Erno Eskens (eindredacteur 4445638), Dirk de Hoog (4445637), Ben Koster (vormgeving, 4445633), Frieda Pruim (4445640), Martine Zuidweg (4445636) Secretariaat: Anne Pek en Harmke van Rossen (redactie-assistenten, 4445630/4445631), Loes Zwitling (mededelingen) Medewerkers: Ellen van Dalen,Dick Roodenburg, Selma Schepel, Elsbeth Vernout Fotografen: Nico Boink, Sidney Vervuurt, Peter Wolters (allen Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsbladen): Frank Steenkamp, Pieter Evelein, Marcel Wiegman, tel 071 321432 Tekenaars: Aad Meijer, Bas van der Schot, John Smit Ontwerp lay-out: Hollandse Hoogte Adviescommissie: drs A A van Ruler, A Jongbloed, prof dr J H J. van den Heuvel, drs J. Timmerman, ir C.M Veenstra Strijland, ir J. Hamelynck (secretans) Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel 02507 14745, fax 02507 -17680. Ook voor 'Adjes commercieel' (zie pagina 4). Ovenge Adjes redactie-adres, advertenties van VU-instanties opgeven op lD-04, Hoofdgebouw, tel. 4445660 (mr J.LK van der Veen) Produktie: Drukkerij Dijkman, Amsterdam Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 4 9 , . Betaling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij redactie Ad Valvas, tel. 020 - 4445630 int.Standaard Serie Nummer: 0166^098 Overname van artikelen is alleen toegestaan na verkregen toestemming van-de,redactie , , <,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen