Ad Valvas 1995-1996 - pagina 475

AD VALVAS 28 MAART 1996

PAGINA 5

Koude uitdraai en een roos Massaliteit staat decorum bij buluitreiking niet altijd in de weg Komende zomer passeren studenten met vijf en zes jaar studiefinanciering tegelijl< de eindstreep. Dat betel^ent nog meer afstudeerders dan normaal. Op liet eerste gezicht leidt dat als vanzelf tot meer routine en dus minder decorum tijdens de buluitreiking. Maar dat blijkt geen ijzeren wet.

Illustratie: Aad Meijer

Martine Zuidweg Als de dag van gisteren herinnert Frits Verhoeff zich de families van de kandidaten die, omringd door de geur van verse bloemen, trots door het imiversiteitsgebouw paradeerden. Het moet eind jaren zestig zijn geweest. Weer ziet Verhoeff voor zich hoe hij, nog maar net pedel aan de vu, de families in een gesteven zwart pak ontving. En hoe hij zorgde voor rust in de buurt van de kamer waar het laatste examen plaats zou vinden. "Je was een soort gastheer", vertelt Verhoeff. "Je moest de mensen opvangen en zorgen dat ze stil waren als de kandidaat binnen examen deed. Hij moest zich kunnen concentreren." Was de kandidaat klaar met het examen, dan haalde Verhoeff hem op, zodat de examencommissie zich in stilte kon beraden op het resultaat. "Je was in feite de ceremoniemeester van de examencommissie", verduidelijkt Verhoeff. Na het beraad vroeg de commissie of hij de kandidaat weer binnen wilde brengen. De pedel had vrij snel in de gaten als het niet goed zat. "Dat zag je gewoon", zegt Verhoeff. "Dan kon ik, terwijl de kandidaat binnen de uitslag vernam, de familie vast waarschuwen: 'Ik geloof niet dat het erg goed gaat met Jantje.' Je zorgde ervoor dat de klap wat minder hard aankwam. Ze waren tenslotte zo tiptop op komen dagen, zo van: óns Jantje wordt doctorandus."

Golf Tot begin jaren zeventig moest de pedel er namens de rector op toezien dat het examen van de student ordelijk verliep. Daarin kwam verandering toen de Wet Universitaire Bestuurshervorming (WUB) werd ingevoerd. Het afstuderen veranderde van een laatste examen in een buluitreiking. Voor de pedel was het, door het toenemend aantal studenten, toch al haast een onmogelijke taak om alle faculteiten na te lopen. "Op een gegeven moment rende ik van de ene faculteit naar de andere en dan weer naar de volgende." De pedel houdt zich vandaag de dag alleen nog bezig met promoties. Verhoeff: "Voor het uitreiken van een bul heb je geen pedel nodig. Dat vereist geen specifieke deskundigheid. In feite kun je daarvoor iedereen als gastheer of gastvrouw aanstellen." Hoe meer studenten er afstuderen, hoe minder tijd en ruimte er is voor

ritueel en ceremonie, is de ervaring van de pedel. Dat voorspelt weinig goeds voor de golf studenten die komende zomer afstudeert. Studenten met vijf en zes jaar studiefmanciering komen dan tegelijk over de eindstreep. Hoofd studentenadministratie drs iVI. Hamstra verwacht anderhalf keer zoveel bullen als normaal. Afgelopen studiejaar studeerden 2199 studenten af, dit jaar houdt ze rekening met een dikke drieduizend afstudeerders. Hamstra: "We zorgen ervoor dat we voldoende bullen in voorraad hebben en we houden rekening met een extra personele last." De rechtenfaculteit leverde het afgelopen jaar al een recordaantal meesters af. In plaats van de gebruikelijke zeventig tot tachtig ontvingen in augustus en september zo'n 120 rechtenstudenten hun bul. Dit jaar houdt de faculteit rekening met vijf bulbijeenkomsten in de nazomer, in groepen van maximaal 25 studenten. Prof.mr H. van Staveren van de examencommissie van Rechten probeert de buluitreiking, ondanks het grote aantal afstudeerders, zo aangenaam mogelijk te laten verlopen. "Ik vind dat je als faculteit verplicht bent de toon te zetten wat betreft de ceremonie, bet is voor studenten tenslotte een mijlpaal. Dat betekent een pak aan, een leuk praatje erbij en de studenten zelf de kans geven iets over zichzelf te laten zeggen. Dat vind ik het belangrijkst: studenten zelf aan het woord laten over wat dan ook, over toekomstperspectieven of een buitenlandse reis." De uitreikingen zijn niet alleen voor studenten een hele gebeurtenis. Van Staveren noemt ze "de leukste momenten van mijn docentschap. De hele studie door heb je studenten bij lopen sturen en dan is het eindelijk rond, het resultaat is bereikt. Als je die zaal inkijkt en daar de kandidaat met z'n familie en vrienden ziet glunderen... Het geeft mij een hoop motivatie."

Koude uitdraait) es De uitreiking moet iets plechtigs hebben, vindt Van Staveren. "We hebben een keer gevraagd of we de bul in toga uit mochten reiken. Alij leek dat nog beter dan bijvoorbeeld een bloemstuk op tafel. Het geeft aan dat je de studenten serieus neemt, vind ik. Maar het mocht niet." Van Staveren heeft zich daarbij neergelegd. "Ach, het is natuurlijk ook geen promotie, het is

geen wetenschappelijke bijeenkomst." Tijdens de plechtigheid zijn de scriptiebegeleiders van de studenten meestal niet aanwezig. Het idee alleen al, lacht ambtelijk secretaris van de commissie J. Schutte. "In een massale faculteit als rechten kun je dat organisatorisch niet voor elkaar krijgen. Dan zou het onderwijs stagneren." Schutte heeft geen aanwijzingen dat studenten het anders zouden willen. Maar volgens studentlid van de faculteitsraad Erik Goedhart zijn niet alle rechtenstudenten blij met de massale

'Het zou leuk zijn als studenten zelf konden kiezen tvie hun de bul uitreikt' buluitreiking. "Ik merk dat de meesten een persoonlijk praatje leuker vinden. Stel dat je tijdens je studie ontzettend veel hebt gedaan: je hebt bij de rechtswinkel gewerkt, je hebt in het buitenland gestudeerd, dan hoor je daar tijdens de uitreiking niets over. Dat praatje gaat alleen over je cijfers." Toch wordt er vanuit de faculteit wel een poging gedaan om het gesprek een persoonlijk tintje te geven. Studenten kunnen voor de uitreiking aan Schutte doorgeven wat ze graag willen horen. Goedhart: "Maar dat gaat zo geforceerd. Dat is net zoiets als Sinterklaas die van moeder heeft gehoord dat Jantje op voetbal zit." De rechtenstudent heeft wel ideeën over hoe het beter zou kunnen: "Het zou leuk zijn als de studenten zelf konden kiezen wie hun de bul uitreikt. Dan kunnen ze bijvoorbeeld vragen naar de man of vrouw bij wie ze jarenlang student-assistent zijn geweest. Kijk, die toga's en gekke petjes, dat hoeft voor mij niet. Maar er zou wel wat meer werk kunnen worden gemaakt van de bullen, dat zijn van die koude uitdraaitjes." Net zo min als rechtenstudenten krijgen studenten bij Geneeskunde, waar afgelopen jaar in totaal 185 studenten hun doctoraal afsloten, de bul uit handen van de eigen begeleider. Studeren

meer dan tien personen tegelijk af, zoals in de maanden augustus en september, dan krijgt de hele groep een algemene toespraak. Zijn de groepen kleiner dan tien, dan wordt elke student apart toegesproken door de secretaris van de examencommissie. Uitgangspunt voor dat praatje is een formulier dat studenten voor de uitreiking invullen en waarin hun gevraagd wordt naar de leukste momenten van de studie, hoe de stage verliep en wat de hobby's zijn. Vanzelfsprekend is het voor kleine faculteiten makkelijker het afstudeerritueel onvergetelijk te laten zijn. Alleen al omdat de docenten, en zeker de begeleiders die op de plechtigheid hun woordje doen, de studenten goed kennen. Zoals bij natuurkunde. "In de laatste fase van de studie maak je bij ons zo'n student zes maanden mee, je volgt 'm op de voet en op het laatst weet je heel wat van zo'n persoon", zegt voorzitter prof.dr A. Lodder van de examencommissie. Wat volgens hem nog niet wil zeggen dat de buluitreiking bij natuurkunde een informeel karakter heeft. Lodder: "Wij letten op het decorum. Als bijvoorbeeld een docent een trui aan heeft, dan zeg ik daar wat van. Dat past niet. Ik vind dat het op een verzorgde manier moet gebeuren, zodat men van buiten ziet: hier wordt serieus gewerkt. Het scheelt nogal of men kerels in kloffies ziet zitten of heren in een net kostuum."

E e n roos Massaliteit blijkt decorum en ambiance niet per definitie in de weg te staan. Dat bewijzen de economen. Bij economie studeren verreweg de meeste studenten af, het afgelopen jaar waren dat er zo'n 480. Meer dan 260 van hen kwamen in augustus en september over de eindstreep, ruim het dubbele van het aantal bij rechten. Toch is bij de uitreiking van de economiebul wèl steeds de scriptiebegeleider van de student aanwezig. Secretaris dr W. Smits van de examencommissie van economie: "We hebben een jaar of drie, vier geleden besloten om het persoonlijk woord van de scriptiebegeleider eruit te laten. Er waren zoveel studenten die wilden afstuderen. Maar dat is niet in goede aarde gevallen. Bij studenten viel het slecht. Die komen met vader, moeder en grootouders en hebben wel behoefte aan iets speciaals, aan een aardig woordje en wat sfeer. Ook de

scriptiebegeleiders zelf vonden wat ceremonie toch wel nodig." Bij de buluitreikingen van economie zijn de groepen niet groter dan twaalf, nog niet half zo groot als die bij rechten. Voor elke afgestudeerde is er een roos. Smits houdt komende zomer rekening met een kleine verdubbeling van het totale aantal afstudeerders. "Ik zorg ervoor dat ik eind juni klaar ben met de voorbereiding van de colleges voor het najaar. Dan heb ik in augustus en september in elk geval de handen vrij." Smits verwacht niet dat de feestelijke sfeer minder zal zijn omdat er zoveel studenten tegelijk afstuderen. "Het persoonlijk woord van de scriptiebegeleider houden we erin. Misschien dat het alleen wat korter zal duren, je kunt het ook tot enkele minuten beperken." Bij de faculteit sociaal-culturele wetenschappen (scw), die vorig jaar bijna 290 afstudeerders telde en daarmee de een na grootste titelproducent is van de vu, heeft het afstuderen nog iets weg van het traditionele examen. Studenten verdedigen er him scriptie ten overstaan van de scriptiebegeleider en twee meelezers. De grootste groep, studenten Cultuur, Organisatie en Management, krijgt daar tvratitig minuten voor, de overige scw-studenten maar liefst een uur. "De faculteit wil er borg voor staan dat de scriptie niet meteen in de la verdwijnt, maar dat er nog een keer rustig en op een wetenschappelijk niveau over wordt gepraat", verklaart studiebegeleider T. Klaassen-Torbijn van scw. Maar zo spannend als vroeger is het niet, want zakken kan niet meer. De scripties zijn van tevoren al goedgekeurd. Sociaal-Culturele Wetenschappen bewijst dat het, ondanks de enorme groep afstudeerders, best mogelijk is om iets extra's te doen tijdens het afstuderen. Het blijkt ook een kwestie van de moeite willen nemen, een kwestie van prioriteiten. Voorzitter Van Staveren van de examencommissie rechten, waar studenten het bij de buluitreiking zonder een woordje van de scriptiebegeleider moeten doen: "Het vereist heel wat organisatie om dat te veranderen, je moet al die begeleiders tegelijk laten opdraven. Als studenten zich kunnen vinden in hoe wij het nu doen, dan zou ik het graag zo willen laten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen