Ad Valvas 1995-1996 - pagina 151

PAGINA 7

AD VALVAS 26 OKTOBER 1995

Rector wil meer aandacht voor overdracht waarden Universiteit moet studenten op verantwoordelijkheid wijzen, maar mag geen waarden opdringen De overdracht van waarden binnen het onderwijs moet een bewuster proces worden dan momenteei het geval is, bepleitte rector prof.dr E. Boeker afgelopen vrijdag tijdens de diesviering bij het 115-jarig bestaan van de vu. De aandacht is niet alleen nodig vanwege het bijzonder karakter van de vu, maar vooral om verantwoordelijke wetenschappers af te leveren. De rector hoopt dan ook dat andere universiteiten de vu vol enthousiasme volgen. Dirk de Ho o g

"De bedoeling van het wetenschappe­ lijke onderwijs is de studenten te leren hoe ze kennis verwerven en informatie produceren, waarbij de academicus zich bewust wordt van zijn maatschap­ pelijke verantwoordelijkheid. Dit betekent dat die kennis een positief maatschappelijk doel moet dienen", zei Boeker afgelopen vrijdag in een rede met de titel Degelijke kennis, over waar­ den en wetenschap. Hij sprak op de verjaardag (in het latijn de dies) van de 115­)arige vu. Om dergelijk onderwijs aan studenten te kunnen geven is het volgens de rector nodig dat docenten zich bevmst zijn van de waarden die zij overdragen. "Waardencommunicatie gebeurt, zij het vaak impliciet, in al het onderwijs. Bij kwalitatief goed onderwijs zijn de docenten zich hiervan bewust en zijn ze bereid de eigen opvatting naar didac­ tiek en inhoud te toetsen aan die van hun cpUega's", aldus Boeker, die overigens de pluriforme levensbeschou­ wingen van de aan de vu werkzame docenten nadrukkelijk onderstreepte en zei te willen respecteren. "Ik denk dat goed is de systematische en georgani­ seerde discussie op faculteitsniveau over waarden en onderwijs niet kramp­ achtig te koppelen aan de discussie over de oorsprong van waarden en de zin van het bestaan. Evenmin zou ik zinge­ ving willen annexeren als iets specifieks christelijks. Daarbij dienen wij in onze pluriforme universiteit grote openheid tegenover elkaar te betrachten en de ' discussie vooral te richten op waar het om gaat: goed onderwijs", hield de sector zijn gehoor voor. Boeker ziet het echter wel als taak van • de Vrije Universiteit "om vanuit de

lijk als taak formuleert dat de universi­ teiten het maatschappelijk verantwoor­ delijkheidsbesef van de studenten vergroten. Boeker verwijst ook naar het instellingsplan 1995­1998 van de vu, waarin staat dat de vu "beoogt acade­ mici op te leiden die kennis van zaken paren aan verantwoord en verantwoor­ delijk handelen."

:-..-.x..

Bewuster

oecumenisch­christelijke traditie door onderzoek en ondenvijs inbreng te hebben bij het denken over waarden, over hun oorsprong en over ultieme zingeving en daarmee de traditie voort te zetten." De vu maakt het bijvoor­ beeld docenten mogelijk om met steun van het Universitair Stimulerings Fonds onderzoek te doen op het gebied van de relatie tussen geloof, weten­ schap, maatschappij en cultuur. O ok kunnen volgens de rector het Instituut voor Ethiek en het Bezinningscentrum een rol spelen.

y/

Behoedzaam Boeker gaf in zijn diesrede aan ook zelf te willen staan in de oecumenisch christelijke traditie. De daaraan verbon­ den waarden omschreef hij al volgt: "Zorg voor zwakken, behoedzaam omgaan met mens en natuur, gerech­ tigheid bij keuzen, solidariteit met elkaar, een vreedzaam en duurzaam samenleven." Voor de studenten betekent een meer expliciete aandacht voor waarden in het onderwijs "dat zij in discussie met docenten èn met elkaar hun eigen denkbeelden en opvattingen kunnen articuleren en zich daarmee voorbe­ reiden op het dragen van hun eigen verantwoordelijkheid, ook en vooral na het verlaten van de academie. Ook waar de universiteit zelf in een bepaalde waardengeoriënteerde traditie staat, zal zij nimmer waarden aan haar studenten voorschrijven. Wel kan worden ver­ langd dat afgestudeerden hun opvattin­ gen kunnen formuleren en dat die sa­ menhang vertonen. Dit aspect kan bij een totaaloordeel over de student bij het afsluitend examen worden meege­ nomen." In een toelichting op zijn diesrede zegt

<-> " . f »r*

­ff*#v4

'* *.r '*.* f

* f

Rector Bo eker: 'Zo rg voor zwakken, beho edzaam o mgaan met mens en natuur, gerechtigheid bij keuzen, so lidariteit met elkaar, een vreedzaam en duurzaam samenleven' Peter woiters - AVC/vu

Boeker dat het niet zijn bedoeling is dat de vu zich middels het waardenproject gaat onderscheiden van andere univer­ siteiten. "Als het aan mij ligt raken alle universiteiten enthousiast en gaan ook

Boeker trekt een vergelijking met het beoordelen van scripties. "Tegenwoor­ dig vinden we het een goede zaak dat de beoordelingscriteria duidelijk zijn en openbaar. Ze moeten bediscussieerd kunnen worden en niet alleen maar bestaan in het hoofd van de individuele docenten. Zo moet het met de over­ dracht van waarden ook. Nu gebeurt dat meestal onbewoist en mijn bedoe­ ling is alleen maar dat proces bewuster te maken. Dat kan bijvoorbeeld door een jaarlijkse discussie over het thema in de opleidingscommissie. Het gaat daarbij niet alleen over de vraag wat de individuele docenten doen, maar bijvoorbeeld ook om de afstemming van vakinhoudehjke vakken met meer algemeen vormende delen. Maar je zou ook eens kutmen kijken naar het aan­ bod van excursies. Ga eens naar een museum bijvoorbeeld in plaats van weer een laboratorium te bekijken. Het is zeker niet mijn bedoeling een soort 'waardenmanifest' voor de vu te schrij­ ven. Het gaat me erom dat op de facul­ teiten discussie over het onderwerp plaatsvindt. Dat is gewoon één van de aspecten van goed ondenvijs. Maar in Nederland zijn we niet zo goed in het voeren van dit soort discussies." Als onderdeel van het waardenproject hebben prof.dr B. Goudzwaard en dr R. Boschhuizen met 63 docenten ge­ sproken over hoe zij omgaan met de overdracht van waarden in het onder­ wijs. Biimenkort verschijnt een verslag van deze gesprekken. O ok heeft het Audiovisueel Centrum van de vu een video over het thema gemaakt met de titel Van waarden weten, waarin drie docenten en twee studenten aan het woord komen.

zij proberen bewuster om te gaan met de overdracht van waarden in het on­ derwijs." Volgens Boeker komt de aandacht voor waarden reeds voor in de wet op het hoger ondervwjs, die name­

'Ach gut, een laatbloeier' Terwijl politici roepen om stelselherziening en studeerbaarheid, roemen universiteiten de kwaliteit van , het eigen onderwijs. IVIaar wat vinden studenten nu eigenlijk zélf van hun studie? In deze serie leggen recent afgestudeerden hun studie op de weegschaal. ; Deze week: drs Ed Yedema (36) over de «deeltijdopleiding culturele antropologie. Frieda Pruim

C

"Mijn jaar in Afnka was de druppel. Dat pakte me. Als je een jaar leeft te midden van een cultuur die je niet eigen is, roept dat wel vragen op. Ik heb in Libië als chemisch­analist gewerkt voor een kippen­ en koeienbedrijf Een leerzame periode. Op het eerste bedrijf waar ik «werkte, kregen we regelmatig mensen uit het buitenland over de vloer. Dan sprak je wel eens met iemand uit Peru of India over hoe zij leefden. Dat intngeerde me. Daarom wilde ik ook een keer buiten Europa gaan werken. Het idee om antropologie te gaan studeren is dus niet van het ene op het andere momeijt gekomen. Het zat al wel tussen m'n oren, zeg maar, maar het kwam er nog niet helemaal uit. Eigenlijk zou iedereen antropologie moeten gaan studeren. Het is een verrijking van je persoon. Voor mij was de studie een eye­opener. Als twee mensen naar hetzelfde geval kijken, , geeft de een er een andere uitleg aan dan de ander. Die constatering alleen al vmd ik heel belangrijk: hoe omschrijf je

iets, waar kijk je naar, wat valt je op? Zit je er middenin of kijk je er van een afstand naar? Het is eigenlijk een luxe­situatie dat ik naast m'n werk een studie kon volgen en een specialisatie kon kiezen die ik leuk vond, zonder er rekening mee te houden of ik daar een baan in zou kunnen vinden. Ik hoopte te leren hoe

Ed Yedema: 'Het

enthousiasme van mijn docenten was vrij aanstekelijk'

^

Bram de Hollander

elkaar komt om artikelen en scripties te bespreken. Zo hoop ik op de hoogte te blijven van het reilen en zeilen van mijn specialisatie religieuze en symbolische antropologie.

KLAAR

AF mensen en samenlevingen in elkaar zitten en hoe je dat kunt bestuderen. In grote lijnen is die verwachting wel uitgekomen, maar je hebt natuurlijk nooit genoeg geleerd. Vandaar dat ik ook nog regelmatig op de vu kom. Ik ben lid van een studiegroep die bij

Toen ik met de studie begon, was ik een echt bètafiguur. Dan gaat het ineens over Durkheim, over marxisme. Voor mij was dat allemaal nieuw. Toen ik voor mijn tweede tentamen mijn eerste voldoende haalde, een zes, vroeg de docent me waarom ik daar zo blij mee was. Ik zei: zo'n denderende vooropleiding voor deze studie heb ik nou ook weer niet gehad: eerst mavo en daarna HBO ­chemie. 'Ach gut, een laatbloeier', reageerde hij. Dat vond ik prachtig. Mensen in mijn omgeving waren er

nogal sceptisch over dat ik deze studie ging oppakken, maar ik had gewoon zin om het te proberen. Ik denk niet dat de allerbeste studenten overblijven. Het is meer een kwestie van doorbijten. Het is geen zure appel, maar wel een grote. Gelukkig heb ik heel enthousiaste docenten gehad. Hun enthousiasme is vrij aanstekelijk. Volgende week kan ik beginnen als landbouwkundig onderzoeker bij een startend bedrijf in Wageningen. Dat is een puur chemische baan. Ik denk wel dat mijn studie antropologie daar ­ indirect ­ van pas kan komen, want als het bednjf goed gaat lopen, gaan we ook internationaal de markt op. Dan is het wel handig om wat van gewoontes van mensen af te weten. Als je een baan

kunt vinden in de antropologie is dat heel mooi, maar je moet jezelf niet voor de gek houden. Die banen liggen absoluut niet voor het oprapen. Als ik op chemiebanen solliciteer, zet ik erbij dat ik, om mijn wereldbeeld te verrui­ men, antropologie heb gestudeerd. Voor sommige chemiebanen heb ik daardoor een wat te zwaar kaliber ge­ kregen. Sommigen zeggen: laat dat nou maar achterwege, maar ik vind dat het hoort bij mijn persoon. Ze ^^ moeten me maar nemen zoals ik ^ï ben." ^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen