Ad Valvas 1995-1996 - pagina 169

EEKBLAD Bedrijven gebruiken stages steeds vaker als 'screentest' voor een baan

V A N DE V R I J E 'Laat geloofstradities maar botsen': lustrumconferentie voor theologen

UNIVERSITEIT

Homoseksuele verlangens bestonden niet voor de 17de eeuw, meent promovendus Van der Meer

2november 1995

8

IVIarkt voor afgestudeerden wordt komende jaren beter volgens Maastrichts onderzoek

12

Dwalen door cyberspace met informaticastudenten: geen geschreeuw op het internet

Jrg. 43 nr. 10 Hersenen transseksueel lijken op die van vrouwen De hersenen van transseksuelen komen overeen met die van vrouwen. Dat blijkt uit een onderzoek van het Nederlands Herseninstituut, dat op donderdag 2 november in Naturels verschenen. Transseksuoloog prof.dr L. Gooren, die aan het onderzoek heeft meegewerkt, spreekt van een 'revolutionair resultaat'. Voor het onderzoek zijn de hersenen van zes transseksuelen bekeken. Daaruit bleek dat het kerngebied in de hersenen dat het geslachtsverschil beïnvloedt, bij transseksuelen overeenkomt met hetzelfde kerngebied bij vrouwen. Met het onderzoek is aangetoond dat transseksualiteit een kwestie is van biologie. Volgens Gooren zal dit resultaat de positie van transseksuelen verbeteren, omdat niet langer kan worden beweerd het om aanstellers gaat. In de woorden van Gooren: "Ze halen het niet in hun hoofd, het zit in hun hoofd." (MZ)

Meldpunten voor wetenschappelijk wangedrag bepleit

Linkerzijaanzicht en vooraanzicht van de Wajak-1 schedel Foto's uit het betreffende proefschrift

Frank van Kolfschooten Universiteiten moeten meldpunten krijgen voor het onderzoeken van wetenschappelijk wangedrag zoals plagiaat en het vervalsen van gegevens. Dit is een van de aanbevelingen in een notitie van de drie Nederlandse organen voor wetenschappelijk onderzoek KNAW, NWO en VSNU.

Andere kijk op oude schedels Dirk de Hoog De zogenaamde Wajak-schedels die eind vorige eeuw op Java zijn gevonden, zijn afl^omstig van de moderne mens Homo sapiens en vormen geen schakel met primitieve voorouders van de mens, zoals de ontdekkers van de Wajak-schedels dachten. Dit stelt Paul Storm in een onderzoek waarop hij donderdag 2 november aan de vu promoveert. Storm haalde de twee oude schedels uit de kluis van het Nationaal Natuurkundig Museum in Leiden om ze nog eens goed te bestuderen en te vergelijken met andere schedels en archeologische vondsten. Uit zijn onderzoek blijkt dat de

PVDA, WD: niet alleen op universiteiten korten De bezuiniging van 200 miljoen gulden op de universiteiten is te hard, vinden PvdA en WD. Zo lang niet zeker is dat er veel minder studenten op de universiteiten komen, mogen de hogescholen niet buiten schot blijven, meent de PvdA. De WD wil de 200 miljoen naar rato van het aantal studenten verdelen over de universiteiten (150.000 studenten) en de hogescholen (263.000). Dit bleek woensdagochtend 1 november tijdens de eerste termijn van de behandeling van de onderwijsbegroting. Volgens de Kamer moet nog maar worden afgewacht of het inderdaad veel leger wordt in het wetenschappelijk onderwijs. De PvdA wil daarom dat de budgetten van de instellingen niet voor tien jaar worden vastgelegd, zoals Ritzen en Nuis voorstellen. De verdeling moet tussentijds worden aangepast als er minder studenten bij de universiteiten weggaan. (PE, HOP)

zogenaamde Wajak-schedels maar zo'n 6500 jaar oud zijn.Tot nu toe gold als theorie dat de schedels een schakel vormen tussen de vroege mensachtigen. Homo erectus en de moderne mens. Homo sapiens. De moderne mensheid in ZuidoostAzië en Australië zou volgens deze opvatting zijn geëvolueerd uit lokale aap-mensachtigen. Maar volgens Storms onderzoek klopt deze hypothese niet. De Wajak-schedels vormen in ieder geval geen fase tussen de primitieve en de moderne mens. Storm komt op grond van bestudering van andere schedelvondsten in het gebied tot de conclusie dat homo erectus wel in het gebied heeft geleefd, maar door klimaat-

veranderingen is verdwenen. Op Java heeft zich zo'n honderdduizend jaar geleden een grote natuurlijke verandering voltrokken. De open-bosfauna waarin Homo erectus leefde, is mogelijk door stijging van de temperatuur opgevolgd door een tropisch-regenwoudfauna met Homo sapiens.

Overstap

Australië en het Chinese menstype. De Wajak-schedels zijn een lokale verschijningsvorm van Homo Sapiens. Storms onderzoek ondersteunt de opvatting dat de moderne mens in Afiika is ontstaan en zich van daartiit over de aardbol heeft verspreid. Vrijdag vindt in Den Haag een internationaal congres plaats naar aanleiding van de promotie.

Storm vermoedt dat Homo sapiens zo'n 70 duizend jaar geleden van buitenaf het gebied binnen is gekomien en de overstap naar Australië heeft gemaakt. Door de geografisch geïsoleerde ligging van de eilanden hebben zich lokale verschillen ontwikkeld, zoals tussen de schedelbouw van de Aboriginals in

Bijbaan leidt niet snel tot studievertraging Marcel Wiegman Steeds meer studenten voorzien in hun levensonderhoud door naast h u n studie te werken. In 1993 had al meer dan de helft van de derdejaars studenten een betaalde baan. Gevolgen voor het studietempo hebben de bijbanen echter nauwelijks. Pas wanneer studenten meer dan twintig uur in de week werken, treedt er echte studievertraging op. Dat blijkt uit een onderzoek van dr U. de Jong en drs F. Verbeek van het SCO/Kohnstamminstituut naar "Het nsico van studeren en werken". Donderdag 2 november wordt het onderzoek gepresenteerd op een symposium ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van _ de Amsterdamse Stichting Onderlinge Studentensteun Kriterion. De stichting helpt studenten onder meer aan werk bij haar eigen benzinestation, oppascentrale en bioscoop. Gezien de uitkomst van het onderzoek valt het met de risico's van een bijbaan voor de studie nogal mee. In het algemeen hebben de onderzoekers geen aanwijzingen gevonden dat betaald werk studenten van hun studie 'wegdrijft'. Alleen eerstejaars die onmiddellijk een bijbaan nemen heb-

ben een wat grotere kans op studievertraging en vervreemding van hun medestudenten. Na vier jaar lopen zij in studiepunten ongeveer vijf procent achter op hun collega's die in het eerste jaar geen baan hebben gezocht. Waarschijnlijk hebben studenten die pas in het tweede jaar gaan werken zich al zo goed m hun studie ingenesteld dat een klein baantje weinig problemen oplevert, concluderen de onderzoekers. Voor de hand ligt dat er grotere studievertraging ontstaat als er meer uren worden gewerkt. Toch blijkt een dergelijk effect pas op te treden wanneer studenten meer dan 12 uur in de week aan hun baan besteden. Pas bij studenten die meer dan twintig uur in de week werken begint de vertraging echt aan te tikken.

Discussie Het aantal studenten dat naast zijn studie een baan heeft is de laatste vijftien jaar sterk gegroeid. Het percentage eerstejaars met betaald werk steeg tussen 1982 en 1991 van 10 tot 35 procent. Het percentage derdejaars studenten met een baan van ruim 30 naar 55 procent. Het gemiddeld aantal uren dat wordt gewerkt nam in dezelfde periode af van ongeveer 14 tot een kleine 10 uur in de week. Vrouwen

werken vaker dan mannen naast hun studie, maar hebben gemiddeld een kleinere baan. Bij rechten, Nederlands en sociale wetenschappen wordt het meest gewerkt naast de studie. De uitslag van het onderzoek is van belang voor de discussie tussen minister Ritzen en de studentenbonden Lsvb en iso over studiefinanciering en cursusduur. De bewindsman wil dat studenten sneller studeren en tegelijk voor een groter deel van hun eigen inkomen zorgen. Om dat laatste mogelijk te maken heeft hij bijvoorbeeld de regels voor bijverdienen versoepeld. De studenten klagen al enige jaren dat meer werken en sneller studeren moeilijk te combineren zijn. "In de huidige situatie lijkt Ritzen het gelijk aan zijn kant te hebben", zegt onderzoekster De Jong. "Er zit nog rek in de combinatie van studie en werk, maar warmeer studenten worden gedwongen nog meer uren aan een bijbaan te besteden nadert het breekpunt. De studievertraging neemt dan toe en studenten gaan zich in de eerste plaats werknemer voelen in plaats van student." (HOP)

De organisaties denken dat wetenschappelijk wangedrag betrekkelijk weinig voorkomt in Nederland, maar stellen dat dit mogelijk "meer zegt over de zichtbaarheid van het wangedrag dan over het aantal concrete gevallen dat zich voordoet". Volgens de notitie zal het wangedrag eerder toe- dan afnemen doordat onderzoekers onder steeds grotere prestaüedruk staan. Omdat gevallen van wetenschappelijk wangedrag meestal voor beroering zorgen, doen instellingen en financiers er verstandig aan globale procedures en richtlijnen op te stellen waarop ze kunnen terugvallen als wangedrag is geconstateerd, aldus de notitie. De commissie die zich buigt over vermoedens van wangedrag moet zorgvuldig te werk gaan om een rechtvaardige behandeling van zowel de aanmelder als de beschuldigde te garanderen. Anonieme beschuldigingen neemt de commissie niet in behandeling; wel kan de aanmelder op een vertrouwelijke afhandeling rekenen. De commissie moet vnj toegang krijgen tor alle benodigde gegevens en faciliteiten en stelt dan een rapport op dat de beschuldigde onderzoeker krijgt voorgelegd voor commentaar. In het rapport moet een eenduidige conclusie staan over het al dan niet bewezen zijn van wetenschappelijk wangedrag. Het bevat ook aanbevelingen voor sancties. Te denken valt daarbij aan sancties uiteenlopend van een waarschuwing tot ontslag of het terugeisen van een academische graad die is toegekend op basis van ondeugdelijk tot stand gekomen publikaties. De notitie vraagt ook aandacht voor de preventie van wangedrag. In de opleiding moet onderzoekers normbesef worden bijgebracht over betrouwbaar gebruik van gegevens en statistische technieken. Leidmggevende wetenschappers moeten ervoor waken dat de druk op (vooral jonge) onderzoekers niet te groot wordt. Verder moeten onderzoeksinstituten standaarden ontwikkelen voor de uitvoering van expenmenten, de verwerking van gegevens en zorgvuldig publiceren. Aanleiding voor het opstellen van de notitie was een affaire bij het Centraal Diergeneeskundig Instituut in Lelystad, waar een jonge wetenschapster resultaten vervalste bij een onderzoek dat uiteindelijk moest leiden tot een prikpil voor mannen. Bij de afwikkeling van deze affaire bleek er behoefte te bestaan aan heldere richtlijnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen