Ad Valvas 1995-1996 - pagina 415

AD VALVAS 29 FEBRUARI 1996

PAGINA 5

Laatste Arabist trekt de deur dicht Studenten Arabisch moeten naar Leiden uitwijken Prof .dr H.J. Daiber en dr W. Raven hebben de kleine opleiding Arabisch op de VU jarenlang met z'n tweeën draaiende gehouden. iVlaar Daiber kreeg onlangs een baan aangeboden in Frankfurt en hij regelde dat Raven hem per 1 maart in zijn kielzog volgt. Dat betekent een voorlopig einde van Arabisch op de VU. Raven: "De opleiding was toch al op sterven na dood."

rawiyg-ggiiijyy

Frieda Pruim

"Ik heb in Frankfurt een baan aangeboden gekregen die veel interessanter is dan mijn werk aan de vu", zo verklaart dr W. Raven (48) zijn vertrek. "De afdeling Arabisch daar is groter, er zijn meer studenten en bovendien krijg ik een echt vaste aanstelling. Arabisch op de vu is na het vertrek van professor Daiber op 1 december op sterven na dood. Letteren wilde er vanaf. Dat ik nu ook vertrek is dus voor alle partijen het handigst. Als ik niet naar Frankfurt was vertrokken, zou ik waarschijnlijk niet ontslagen zijn, maar de faculteit had dan wel een beetje met mij in de maag gezeten, want in m'n eentje kan ik geen hoofdvak ruimen. Ik zou dan dus niet genoeg te doen hebben gehad." Hij voelt zich wel een beetje schuldig dat hij door zijn vertrek enkele studenten in de problemen brengt, want Letteren heeft besloten voorlopig geen nieuwe docent Arabisch te benoemen. Dat betekent voor de studenten dat ze moeten uitwijken naar Leiden, want aan de UVA is de studie Arabisch anders georganiseerd. Overigens gaat het'maar om kleine aantallen: in september heeft de vu vijf of zes nieuwe hoofdvakstudenten Arabisch 'nee' moeten verkopen en in januari heeft Raven een punt gezet achter zijn onderwijs aan twee hoofdvakkers en drie bijvakkers. "Door de studieduurverkorting zijn er nog maar weinig bij-

Arabist Raven: 'Vijftien jaar geleden waren studenten heel gemotiveerd en hadden ze aanleg als ze Arabisch gingen studeren. Studenten van nu hebben vaak geen idee waar ze aan beginnen' Peter woiters - AVC/vu

vakkers," legt hij uit, "want Arabisch kost veel tijd." Vanuit Frankfurt blijft hij op de vu nog een scriptie begeleiden. Ook Daiber heeft zijn banden met de vu nog niet helemaal doorgesneden. Hij begeleidt nog een promovendus en begeleidt nog enkele studenten.

Badgasten Dat Letteren van hem afwilde, vindt Raven wel terecht. "Twee Arabisten was al te weinig om een opleiding behoorlijk draaiende te houden. Daarvoor zijn tegenwoordig minstens vier docenten nodig. Dat komt omdat studenten behoefte hebben aan meer onderwijs dan een aantal jaren geleden. De universiteit is gaan hjken op de middelbare school. Vijftien jaar geleden waren de studenten nog heel gemotiveerd en hadden ze aanleg als ze Arabisch gingen studeren. We kregen weinig maar wel heel serieuze studenten aan de vu, omdat ze hier behalve Arabisch ook nog een van de andere Semitische talen moesten doen. Van 'badgasten', die leuk in Tunis op vakantie waren geweest.

'^Cff«ffi3rf^ wW^^^il^

Een professor aan de theologische faculteit van de University of Chicago vertelde zijn studenten onlangs een verhaal uit de Talmud. Een van zijn studenten vond het verhaal beledigend en een facultaire commissie beschuldigde de professor van 'verbaal gedrag van seksuele aard'. De faculteit verbood hem voortaan onder vier ogen met vrouwelijke studentes te spreken, begon zijn lessen te controleren en ontzegde hem het geven van verplichte colleges. De professor - wiens naam en toenaam zoals gebruikelijk in de krant werd vermeld - ontkende iets verkeerds gedaan te hebben en zei in zijn academische vrijheid te worden beperkt. De decaan van de faculteit verkondigde echter dat zijn gedrag een kwestie van 'misbruik van macht' was en niet van 'academische vrijheid'. Dit is slechts één verhaal in een storm van beschuldigingen die de laatste jaren door de vs woedt. In het noorden van het land werd een professor veroordeeld omdat hij 'te lang

moeten krijgen", aldus Raven. "Maar dat gebeurt op de meeste universiteiten niet. Die zijn van mening dat buitenlandse studenten de Arabische grammatica volgens het Europese systeem moeten aanleren. Dat is vaak een struikelblok. Zij hebben er emotionele weerstand tegen om op die manier de grammatica van hun eigen taal te leren, want ze denken: dat hebben we allemaal al gehad op onze manier. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Het is ook vreemd om Arabisch te krijgen van een nietArabische docent." De meeste studenten Arabisch belanden in de wetenschap. "Het merendeel van de studenten die we in de jaren tachtig hadden, heeft zijn doctoraalscriptie wel in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd. Een aantal van hen is aio geworden, maar vaste aanstellingen zijn er voor de meesten niet. Een komt er waarschijnlijk ook in Frankfurt terecht. Twee studenten zijn vertaler geworden, een is de opleiding gaan doen voor diplomatieke dienst en een is journalist geworden." Zelf koos Raven indertijd voor de stu-

ï i ^ f ö r f f ^ I^V^€^0'fffï<ëff^r

Hadewych Hazelzet studeerde vorig jaar af aan de vu als politicologe/bestuurskundige. Nu volgt ze een masters-opleiding in International Political Economy aan de University of Chicago. Elke maand doet zij verslag van haar belevenissen. Deze keer: waarom mannelijke docenten bang zijn vrouwen les te geven. Hadewych Hazelzet

hadden we weinig last. Dat selecteerde zichzelf uit." "Vroeger was het ook geen probleem om weinig studenten te hebben, maar nu moeten er aantallen worden gedraaid en dat krijgen we niet voor elkaar. De studenten van nu 'winkelen' meer. Ze hebben ze vaak geen idee waar ze aan beginnen, want Arabisch is nogal een zwaar vak." Er zijn volgens Raven genoeg andere universiteiten waar Arabisch gegeven wordt: behalve aan de UVA en in Leiden ook in Nijmegen, Utrecht en Groningen. "Ik zou het prima vinden als Arabisch op een of twee universiteiten zou worden geconcentreerd", zegt hij desgevraagd. "Maar dat is mijn zaak niet meer, dus ze bekijken het maar." Wel vindt hij dat er op de vu een kleine voorziening moet blijven voor bijvakkers, met name theologen en studenten religie levensbeschouwing, en voor bijvoorbeeld Marokkaanse studenten die hun Arabisch wat willen opkrikken. "Zij hebben heel andere behoeften dan Nederlandse studenten, dus zij zouden ook anders les

oogcontact' had met een studente. In het zuiden werd 'te weining oogcontact met studentes' als seksueel discriminerend ervaren: vrouwen hebben juist meer aanmoediging en bevestiging nodig, luidde het argument. In het westen weigerde een docente haar studenten mee te nemen naar een voorstelling van Romeo en Juliet^, omdat het een 'flagrante vertoning van heteroseksuele en aanstootgevende liefde' zou zijn. In het oosten zijn 'onnodige opmerkingen over kleding' uit den boze. In het midden van het land kan een vrouw zelfs haar baas beschuldigen als hij op haar verzoek ingaat, hetgeen als unintended intention te boek staat. Als blanke man durf je zowat geen les meer te geven in Amerika. Want wat je ook doet, het is altijd de schuld van de man. Inmiddels is er dan ook een handboek voor het omgaan met seksuele correctheid verschenen. In het studentenhandboek van de University of Chicago worden vijf pagina's gewijd aan het beleid en worden tientallen namen, commissies, telefoon-

nummers en tips gegeven. Vorige week lag het beleid echter onder vuur: het ging niet ver genoeg. Het studentenkabinet stelde voor om, net als in de arbeidswetgeving, de definitie van 'sexual harassment' uit te breiden met 'het creëren van een vijandige omgeving'. Hennes Mauritz kunnen het hier dus wel schudden op de campus. Waar komen deze, volgens menig Hollander redelijk overtrokken, beschuldigingen vandaan? Volgens de ombudspersoon van de universiteit ligt een belangrijke oorzaak in de enorme en plotselinge sociale verandering. Het aantal vrouwen dat werkt, studeert en doordringt tot de hogere regionen, is flink gestegen. Ondertussen hielden sociale verwachtingen en de werkelijkheid geen gelijke tred. In de onwennigheid en de afwezigheid van wijdverbreid geaccepteerde standaarden voor goede manieren, zijn ze in regels gegoten en geïnstitutionaliseerd. Waar Amerikanen doorgaans toch wars van regels zijn, worden hier diepgewortelde culturele houdingen flink door elkaar gerammeld, met name voor situaties waarin machtsposities verschillen. Wordt er te hard geduwd? De grens tussen ridicule en terechte bescherming lijkt dun. Er is altijd wel iemand die zich aan andermans gedrag kan storen, zodat niemand meer weet wat correct is en wat niet. Vrouwen in machtsposities die worden aangeklaagd, beginnen inmiddels de terug-

die Semitische talen en culturen omdat hij "iets wilde doen wat een ander niet deed". Op het gymnasium vond hij Hebreeuws al leuker dan Grieks en Latijn. "Aanvankelijk lag de nadruk in mijn studie op Hebreeuws, maar als je Hebreeuws studeert, heb je altijd te maken met oude teksten. Het Arabisch wordt in een aantal landen gesproken. Naar die landen ging ik op reis." Toch een badgast dus, maar wel een met verstand van zaken. Raven kreeg in de loop van zijn studie grote belangstelling voor de vroege teksten van de islam. "Door middel van die teksten ben je getuige van het ontstaan van die religie", legt hij uit. "De islam heeft veel meer teksten dan het christendom. Je kunt die vergelijken. Zo kun je zien hoe een bepaalde gedachtengang zich heeft ontwikkeld." Tot zijn kandidaats studeerde Raven aan de vu. Daarna zette hij zijn studie voort in Leiden en Cairo. In 1977 kreeg hij een baan aan de vu, waar hij nu dus al negentien jaar werkt. "Vanuit dat oogpunt is het wel goed om weer eens even te gaan verzitten, anders roest je vast", meent hij. Dat hij al die jaren op zo kleine schaal heeft gewerkt, ziet hij niet alleen als een nadeel. "Je hebt voortdurend contacten met alle studenten, ook informeel. Ik begeleidde bijvoorbeeld scripties tijdens de lunchpauze. Het soort gesprekken dat je dan voert, is vaak veel waardevoller dan het officiële uurtje dat je daarvoor zou uittrekken. Ook bijvakkers vonden die persoonlijke benadering prettig." Aan de vu gaf Raven taal- en literatuuronderwijs aan hoofdvakkers Arabisch. Daarnaast verzorgde hij voor bijvakkers samen met Daiber en prof dr A. Wessels de cursus 'inleiding islam' en in zijn eentje de cursus 'Koran en traditie'. "Er zou een specialisatie islam worden opgezet voor studenten religie levensbeschouwing, maar daar zullen wij niet meer bij betrokken zijn", aldus Raven. In Frankfurt gaat hij zich louter bezighouden met Arabische literatuur. Hij heeft echter bedongen dat de vroegste verhalen over de profeet daar ook deel van uitmaken, zodat de islam niet helemaal uit zijn gezichtsveld verdwijnt. Het afscheidscollege van prof dr H J. Daiber over rebellie tegen God in de islam vindt plaats op 29 maart om 15.30 uur in de kerkzaal. Na afloop is er een receptie, waar afscheid genomen kan worden van prof dr H J. Daiber en dr W. Raven

ÊiÊ^t l^i?fff *>if£fl^fflii

slag van dit beleid te voelen. Ondertussen zijn machtsposities nog uitermate ongelijk verdeeld over de seksen en is discriminatie en seksueel geweld zeer manifest aanwezig in de States. In 1993 onthulde een enquête van de Amerikaanse Associatie voor Universitaire Vrouwen dat maar liefst tachtig procent van alle vrouwelijke studentes zegt slachtoffer te zijn geweest van een of andere vorm van

seksueel geweld. Elke acht minuten is een Amerikaanse vrouw het slachtoffer van huiselijk geweld en elke zes minuten vindt er een verkrachting plaats. Is het beknotten van academische vrijheid een manier om discriminatie tegen te gaan? Oftewel: moeten er grenzen gesteld worden aan de vrijheid van meningsuiting? Wie is dan de volgende groep wiens vrije meningsuiting ingeperkt kan worden? Taal is, net als geweld, een vorm van communicatie, en er kunnen wel degelijk machtselementen schuilgaan in woordgebruik. Gevoeligheid daarvoor is op zijn plaats. Het viel mij al

snel op dat het taalgebruik van de meeste docenten hier buitengewoon vrouwvriendelijk is. Hier vergeet men niet het andere deel van de mensheid en gebruikt men niet alleen maar 'hij' en mannelijke voorbeelden, maar ook hun vrouwelijke equivalenten. Bij een college genderstudies bevond ik mij tot mijn grote verbazing zelfs temidden van een de meerderheid aan mannelijke medestudenten. Genderstudies is duidelijk niet alleen iets voor vrouwen, maar de normaalste zaak van de wereld, en een vnje keus. Is dit het gevolg van het beleid? Voor mij is het een noviteit een trimester enkel van vrouwelijke docenten les te hebben. Maar illusies zijn niet op zijn plaats: ook hier is de ratio mannelijke en vrouwelijke professoren schrikbarend scheef. Desalniettemin verkeren de mannelijke docenten in een meer precaire situatie. Bang om een claim aan hun broek te krijgen met een angstaanjagend prijskaartje, nemen de heren professoren het zekere voor het onzekere. De paradox is dat de angst überhaupt nog met vrouwelijke studenten te werken, zou kunnen leiden tot een slechtere scholing van de dames, wat uiteraard nooit de bedoeling kan zijn. Maar ik voelde me toch wel wat opgelaten toen mijn professor weigerde om de deur dicht te doen tijdens ons gesprek, ook al kon ik gewoon niet verstaan wat hij zei vanwege de herrie op de gang.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen