Ad Valvas 1995-1996 - pagina 235

AD VALVAS 30 NOVEMBER 1995

PAGINA 3

Hoger onderwijs heeft geen prioriteit in Ritzens kennisdebat Pieter Evelein Als er m e e r g e l d b e s c h i k b a a r k o m t voor o n d e r w i j s , hoeft h e t h o g e r onderwijs m e t t e r e k e n e n o p verhoging v a n h e t b u d g e t M i n i s t e r Ritzen geeft v o o r r a n g a a n h e t basisonderwijs, h e t m i d d e l b a a r beroepsonderwijs e n p e r m a n e n t e educatie. D a t zei d e m i n i s t e r afgelopen z o n d a g o p e e n b i j e e n k o m s t van de J o n g e Socialisten in L e i d e n

I

Ritzen zou het hoger onderwijs wel willen versterken, maar maakte meteen duidelijk dat hi) pnonteit geeft aan andere onderwijssectoren "De bezuinigingen op universiteiten en hogescholen zijn relatief zeer beperkt In het buitenland moeten ze veel meer inleveren", aldus Ritzen D e mmister deed zijn uitspraken m een toespraak over het nationaal kennisdebat

Inmiddels begint meer duidelijk te worden wat Ritzen daarmee wil In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de minister dat hij wil weten wat de samenleving m de toekomst wil met onderwijs en onderzoek hoe moet het onderwijs zich ontwikkelen en wat heeft de belastingbetaler daar voor over' Ritzen verwacht met direct dat dit 'kennisdebat' ertoe zal leiden dat het kabmet meer geld beschikbaar zal stellen voor het onderwijs Volgens de minister gaat het debat vooral over "soms ingnjpende keuzes", zoals hij dinsdag 28 november in de Tweede Kamer zei Welke sector is belangnjker dan een andere' "Geld moet gerichter worden besteed bmnen het onderwijs Onverschilligheid is onze grootste vijand " Met name het hoger onderwijs leidt aan onverschilligheid, klaagde de mmister zaterdag m Utrecht tijdens een conferentie over kwaliteit en studeerbaarheid "Er zijn

m het hoger onderwijs veel stappen verkeerd gezet Het Hoger Onderwijs Voor Velen is op de verkeerde wijze opgebouwd, namelijk door het bestaande te vermenigvuldigen "

Extra belasting Het gevolg is dat docenten zich weinig zorgen maken over hun prestaties, en dat studenten zich onverschillig tonen over h u n eigen lot, beweerde de minister In het kennisdebat hoopt Ritzen ook te achterhalen welke nieuwe methoden er zijn om geld vrij te maken voor onderwijs Z o n d a g m Leiden zei hij veel te voelen voor het Deense systeem waarbij bedrijven extra vennootschapsbelasting betalen, die ten goede komt aan bijscholmg van werknemers Levenslang leren is volgens de minister een zeer belangrijk thema in het kennisdebat Ritzen is zeer optimistisch over het kennisdebat, dat volgend jaar maart

officieel van start gaat "Ik heb al talloze boeven ontvangen van mensen die mee willen discussieren", zei hij m Leiden Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk mensen een bijdrage leveren Zeker met alleen betrokkenen, maar vooral ook buitenstaanders Werknemers, ouders, bednjfsleven, vakbeweging "De hele maatschappij", aldus Ritzen Het is ook de maatschappij die volgens de mmister moet beslissen over de toekomst van het onderwijs "De politiek maakt zich veel te kwetsbaar " In de plannmg van Ritzen kunnen in maart 1997 conclusies worden getrokken uit het kennisdebat Worden die breed gesteund m de samenleving, dan zal het kabinet zich daar volgens hem bij aansluiten "De pohtiek moet de conclusies niet kunnen negeren " Ritzen nam m Leiden ondubbelzmmg afstand van kntiek van FvdA-voorzitter Rottenberg op het kennisdebat

Aardwetenschappen krijgt geld voor 'uitdagend' onderzoek De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek ( N W O ) trekt twee miljoen uit voor een onderzoeksprogramma dat is opgesteld op initiatief van de faculteit aardwetenschappen De toekenning gebeurt m het kader van het Nwo-programma 'Kennis Vemjkt', dat "uitdagend, mterdisciplinair en maatschappelijk gemspireerd wetenschappelijk onderzoek" steunt Een groot deel van het door NWO beschikbaar gestelde bedrag (m totaal gaat het om 28 miljoen) is bestemd voor milieuonderzoek, waaronder het onderzoeksprogramma 'Netherlands Environmental Earth Systems Dynamics' (NEESDI) waarvan aardwetenschappen penvoerder is De basis voor dit onderzoeksprogramma zijn geologische processen m de ondergrond, zoals bodemdalmg en aardbevingen, en aan het aardoppervlak, zoals aanslibbing van nvieren Geologen, geomorfologen en oceanografen proberen zicht te knjgen op natuurlijke verstormgen van het milieu die het resultaat zijn van een samenspel van ondergrondse processen en verandenngen m het aardoppervlak (MZ)

Geen beurs voor jonge studenten Het kabinet wil studenten die jonger zijn dan 18 jaar pas per 1 oktober 1996 studiefinancienng geven CDA-kamerlid Lansink had gevraagd of dat met eerder kon Volgens het kabinet is er echter geen geld voor De maatregel is volgens minister Ritzen "onlosmakelijk verbonden" met de mvoenng van de prestatiebeurs Deze IS gepland voor september 1996 Onder de prestatiebeurs is het recht op studiefinanciering voortaan met meer gekoppeld aan het 18de levensjaar, maar aan het soort onderwijs dat iemand volgt Scholieren van 18 jaar en ouder knjgen dan geen beurs meer, en dus ook geen ov-kaart Studenten van 17 en jonger juist wel Daarvan zijn er nu 5500 Zij hebben alleen recht op kinderbijslag en een tegemoetkoming in de studiekosten (PE, HOP)

In Vnj Nederland zei Rottenberg vorige week dat Ritzen "plotseling" het initiatief tot het debat heeft genomen "omdat hij voelde aankomen dat hij anders de partij over zich heen zou krijgen" D e PvdA heeft onderwijs onlangs op een partijcongres uitgeroepen tot topprioriteit M a a r Ritzen moet volgens het regeerakkoord 1,5 miljard gulden op het hoger onderwijs bezuinigen "Flauwekul", n o e m d e Ritzen de analyse van Rottenberg in Leiden Dat hij tijdens de begrotingsbehandelmg met geen woord over het kennisdebat had gerept, kwam volgens Ritzen doordat daar alleen over de korte termijn wordt gesproken Het kennisdebat gaat over het onderwijs m de komende vijftien jaar (HOP)

ISO onderzoekt studiebegeleiding W o r d e n s t u d e n t e n a a n h u n lot o v e r g e l a t e n of zijn s t u d i e a d v i s e u r s e n d o c e n t e n wel degehjk g e ï n t e r e s s e e r d in h e t wel e n w e e v a n h u n p u p i l l e n ? H e t Interstedelijk S t u d e n t e n O v e r l e g ( i s o ) wil w e t e n h o e h e t e c h t zit B i n n e n k o r t v e r s p r e i d t de organisatie zo'n drieduizend enquêteformulieren onder studenten en nog eens duizend onder de begeleiders.

Logo van de KREuniversiteit in Boedapest Prof .dr J.A. van Leuvensteijn Edgar van Riessen

VU gaat samenwerken met Boedapest Frank van Kolfschooten D e Vrije U n i v e r s i t e i t heeft e e n samenwerkingscontract gesloten met de Karoh Gaspar Reformatus Egyetem (KRE), een bijzondere universiteit in h e t Hongaarse Boedapest. D e v u gaat de KRE help e n bi) h e t o p z e t t e n v a n e e n afdeling N e d e r l a n d s Het verzoek hiervoor kwam in 1993 binnen bij prof dr T A J M Janssen en dr J A van Leuvensteijn van de letterenfaculteit D e twee taalkundigen hebben daarna een studieprogramma opgesteld voor de universiteit, die pas smds 1993 een letterenfaculteit heeft Als uitvloeisel daarvan is Van Leuvensteijn door de KRE benoemd tot buitengewoon hoogleraar Nederlandse taal en cultuur "De bedoelmg is dat de Nederlandse cultuur als geheel aan de orde komt, dus met alleen Nederlandse taal- en letterkunde, maar ook (cultuur)geschiedenis, filosofie, godsdienst en kunstgeschiedenis", zegt Van Leuvensteijn, die net een maand in Boedapest IS geweest om de situatie bij de afdeling Nederlands te inventanseren

HIJ heeft onder meer bekeken of de huidige staf van zeven docenten voldoende geschoold is om onderwijs te verzorgen en onderzoek te doen "Er blijken hulptroepen te moeten komen Op korte termijn voor de moderne letterkunde en in de toekomst ook voor kunstgeschiedenis Voor filosofie en kerkgeschiedenis heeft de KRE al wel een geschikte docent", aldus Van Leuvensteijn Volgens hem zouden de Hongaarse docenten aan de vu bijscholmgscursussen van dne maanden moeten volgen Ook lijkt het hem nuttig om vudocenten uit te zenden naar Boedapest Verder moet de bibliotheek nodig worden uitgebreid "Ze hebben bijvoorbeeld geen goede handboeken, zoals de Algemene Geschiedenis der Nederlanden, de Winkler Pnns of het Woordenboek der Nederlandse Taal Ook ontbreekt het aan studies over thema's of grote figuren zoals Vondel, Erasmus of M a u n t s Zulke verzamelmgen zouden we hier voor hen op de kop kunnen tikken in antiquariaten Of misschien wil er wel iemand een boekenerfenis van een oom kwijt, die toch maar m de boekenkast staat " D e taalkundige zal vier weken per

jaar doorbrengen in Boedapest om onderwijs te geven en de afdelmg verder uit te bouwen D e rest van het jaar zal het contact moeten verlopen per email, fax en telefoon Het is de bedoeling dat de afdeling Nederlands aan de KEJE uitgroeit tot een instituut waar alle Hongaren terecht kunnen die geïnteresseerd zijn in de Nederlandse cultuur "Maar dat is nog toekomstmuziek, ook al omdat het bijzonder onderwijs in Honganje onder druk staat D e regermg heeft plannen om voortaan alleeft nog maar de algemene mstellingen te financieren Het rooms-katholieke en protestantse onderwijs moet dan zichzelf maar zien te bedruipen, ook al horen bijzondere instellingen volgens de grondwet geld te knjgen " Van Leuvensteijn heeft goede hoop dat hij binnen de v u financiële steun vmdt voor de uitwisselingsplannen en de uitbreiding van de bibliotheek D e Vereniging voor Christelijk Wetenschappehjk Onderwijs en het college van bestuur hebben al laten weten positief te staan tegenover de plannen

De enquête moet duidelijk maken hoe studenten begeleid (willen) worden en welke energie zij er zelf m steken om te worden geadviseerd Vragen die aan de orde komen gaan onder meer over het aantal gesprekken dat de student het afgelopen studiejaar heeft gevoerd, adviezen van de begeleider om de studievoortgang te verbeteren en de bereikbaarheid van docenten D o o r ook begeleiders (adviseurs, coordmatoren, maar ook docenten) te vragen naar h u n menmg, hoopt het iso te achterhalen in hoeverre vraag en aanbod van elkaar afwijken Bovendien wil het ISO weten wie de begeleiders eigenhjk zijn "Daarover bestaat veel onduidelijkheid", aldus iso-bestuurslid Elmar Ponsen Lidveremgingen van het iso zullen de enquêteformulieren in december en januan verspreiden onder studenten op alle universiteiten en op enkele hogescholen Plaatselijk wordt de enquête soms uitgebreid tot een grootschaliger project De conclusies worden emd maart gepresenteerd op het congres 'Stimulansen tot studeren', dat wordt georganiseerd door de Universiteit van Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam Tegelijk met de iso-enquête gaan de gezelligheidsveremgingen die zijn aangesloten bij de LKvv onderzoek doen naar h u n activiteiten op het gebied van studiebegeleidmg Voorbeelden hiervan zijn het mentoraat door ouderejaars en de tentamenbanken Steeds meer veremgmgen voelen zich medeverantwoordelijk voor de studieresultaten van h u n leden, al was het maar omdat ZIJ daardoor de drempel voor het lidmaatschap van h u n vereniging kunnen verlagen (PE, HOP)

Geld voor beter onderwijs wordt creatief benut IPieter Evelein Wordt h e t o n d e r w i j s n u b e t e r of m e t ' S t u d e n t e n v r e z e n h e t ergste, bleek afgelopen z a t e r d a g o p e e n conferentie o v e r s t u d e e r b a a r h e i d en kwaliteit in U t r e c h t H e t speciale potje v a n m i n i s t e r R i t z e n v o o r onderwijsplannen dreigt heel andere b e s t e m m i n g e n t e krijgen. Een t e r e c h t e a n g s t , g a v e n verschillende m a n a g e r s e n o n d e r w i j s c o ö r dinatoren t o e In drie jaar tijd verdeelt minister Ritzen 500 miljoen gulden over universiteiten en hogescholen M e t bijdragen uit dit studeerbaarheidsfonds worden

ZIJ geacht h u n onderwijs te verbeteren D e voorwaarden voor een bijdrage zijn ruim geformuleerd, precieze criteria ontbreken nog Als het onderwijs er maar beter van wordt, luidt ongeveer de redenenng van minister Ritzen Tijdens de workshops van het congres bleek dat een aantal universiteiten en hogescholen hier - in negatieve zm zeer creatief mee omgaan Een aantal studenten meldden dat h u n universiteit of hogeschool de bijdrage uit het fonds met beschouwen als een extra 'studeerbaarheidspotje', maar als een vervanging van eigen onderwijsfondsen van h u n instelling Die fondsen willen sommige instellingen nu opsparen voor later Wat daar dan mee gaat gebeuren, is

volstrekt onduidelijk Mogelijk komt het geld helemaal met bij het onderwijs terecht, maar wordt er bijvoorbeeld een kopieerapparaat van gekocht "Zo komt er van beter onderwijs dus mets terecht", aldus een student Al zolang er over het studeerbaarheidsfonds wordt gesproken, hebben studenten twijfels over de besteding van het geld Oorspronkelijk had minister Ritzen het potje bedoeld voor de betaling van wachtgelden, uitkenngen aan ontslagen personeel Onder druk van de studenten kwam hij daarop terug Partijen vonden elkaar in een compromis geld uit het fonds mag worden besteed aan wachtgelders, als zij een bijdrage kunnen leveren aan de verbetenng van de onderwijskwaliteit In

Utrecht werd echter duidelijk dat universiteiten en hogescholen het met zo nauw nemen met die voorwaarde, en alles op alles zullen zetten om hun wachtgelders uit het fonds te betalen "Vanzelfsprekend", vond een medewerker kwaliteitszorg van een hogeschool "Wie verantwoordelijk is voor het personeel en de mensen over wie het gaat persoonlijk kent, zal proberen hun aan werk te helpen " Het fonds lokt als het ware het gesjoemel uit Op dit moment wordt overal hard gewerkt aan projectvoorstellen voor een bijdrage uit het fonds D e rol van studenten bij het voorwerk verschilt van mstellmg tot instelling Voor veel verwamng zorgt ook het 'kwaliteitsmanagementplan' Elke uni-

versiteit en hogeschool moet zo'n stuk schnjven om een bijdrage uit het studeerbaarheidsfonds te kunnen knjgen In Utrecht bleek lang met iedereen te weten wat er nu eigenlijk m hoort te staan hoe het onderwijs er over vijf jaar uit moet zien' Hoe het onderwijs verbeterd zal w o r d e n ' Hoe hoog de rendementen moeten zijn' Veelzeggend was de opmerking van een onderwijsdirecteur Hij wist te melden dat consultancy-bureau H o b e o n hogescholen aanbiedt om dergelijke plannen voor hen te 'bouwen' Zeven hogescholen zouden al op het aanbod zijn ingegaan (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen