Ad Valvas 1995-1996 - pagina 24

PAGINA 24

AD VALVAS 24 AUGUSTUS 1995

Schijnprobleem

Paul Peucker, honderd strekkende meter van het Ikon-archief doorgewerkt

Peter Wolters - AVC/VU

^Ik vond persoonlijke briefjes met Hallo AnSf morgen ben ik er zveer^

Een archivaris stoffig? Welnee. D e aloude archiefmol die zich, van alles en iedereen vervreemd, door een zurig ruikende berg geschriften heen graaft, is verleden tijd. De archivaris van nu heeft nog nèt geen draagbare telefoon op zak, maar voldoet verder aan het profiel van een manager: hij werkt efficiënt, gaat prat op een projectmatige aanpak en weet de kosten te beheersen. Zo ook Paul Peucker (31), archivaris in dienst van de televisieomroep Ikon, die op de v u vijf dagen per week het archief van die omroep doorpluist. Hij oogt kraakhelder in zijn helblauwe

,N TOEOAN

ArtJÊlWetb.v.Strafr. overhemd en staat kwiek op om kofSe in te schenken. Bovengronds deelt Peucker met een collega een kamer op de eerste verdieping van het hoofdgebouw. Langs de wanden staan stellingkasten met daarin vergeelde boeken, ordners waar papieren uitpuilen en eindeloze rijen archiefdozen. Peuckers bureau ligt vol met stapels documenten. "Het is hier een troep hè? Lang niet zo netjes als dat je van een archivaris zou verwachten", verontschuldigt hij zich. "Ik produceer zoveel rotzooi omdat ik de hele dag bezig ben met opruimen. Maar de berg slinkt, dat geeft een voldaan gevoel." Het ware domein van de archivaris bevindt zich echter ondergronds. Daar is het depot van het Historisch Documentatiecentrum van het Nederlands Protestantisme (HDC) van de vu, dat archieven verzamelt die met het protestantisme te maken hebben. Het Ikon-archief heeft daar ook een plaats. Peucker maakt dagelijks de gang naar beneden, naar de kelder. Op een wagentje neemt hij steeds een deel van de documentatie mee naar boven. Werken in het depot is eigenlijk niet toegestaan: te veel menselijke lichaamswarmte kan

het voor papier gunstige klimaat (tussen de achttien en twintig graden) aantasten. Je zou het bij de montere aanblik van Peucker niet vermoeden, maar toch heeft hij al zo'n honderd strekkende meter van het Ikon-archief doorgewerkt. Vanaf november 1994 is hij bezig de documenten van de omroep, die in 1996 vijftig jaar bestaat, te ordenen. Honderddertig meter dozen, mappen, archiefzakken met ontelbare papieren, documenten, briefwisselingen en programmavoorstellen. Aan Peucker de taak orde te scheppen in de chaos en de hoeveelheid paperassen terug te brengen tot vijfentwintig procent van wat het nu is. Hij voert de inhoudsomschrijving van de mappen in de computer in, zodat het archief voortaan via een computerprogramma is te raadplegen. "Toen het archief hier binnenkwam, dacht ik: waar ben ik aan begonnen. D e hele gang in de kelder stond vol met containers. D e dozen stonden drie, vier lagen opgestapeld. Dit is verschrikkelijk, was mijn eerste reactie. Het begin was dan ook doorbijten, maar langzamerhand krijg ik steeds meer overzicht", vertelt Peucker. Op de Rijksarchiefschool in Den Haag, waar de archivaris zich na zijn studie

geschiedenis aanmeldde, leerde hij hoe je de eerste stap moet zetten bij het opschonen van een archief. "Ik begin niet bij de eerste doos, maar verdiep me eerst in de organisatie, voordat ik ook maar een document inkijk. Van tevoren vorm ik me een beeld van wat het archief ongeveer bevat. Aan de hand daarvan ga ik de stukken ordenen." Mensen die het liefst in een hoekje zitten met een mooi oud boek, worden niet gewaardeerd op de Rijksarchiefschool, vertelt Peucker. "Je wordt opgeleid tot archiefmanager. Het werk is veel meer dan alleen met oude papieren bezig zijn. Je hebt te maken met de organisatie van een archief. Mensen komen bij je met vragen. Je moet ze de weg wijzen en je zorgt dat het archief toegankelijk is voor het publiek." Al heeft Peucker geen tijd om alle papieren van het Ikon-archief door te lezen, toch wordt hij van tijd tot tijd verrast door de inhoud ervan. "Eind jaren zestig zond de omroep een documentaire uit over Jan Wit, dichter van kerkliederen. In die uitzending viel het woord 'pik'. In het archief zitten nog talloze woedende brieven van kijkers die de teksten van Wit niet meer wilden zingen." Ook stuitte de historicus op voorwerpen die je normaal gesproken niet in een archief aantreft. Hij bewaart de vondsten in een la van zijn bureau. "Ik vond singletjes in de dozen, persoonlijke briefjes met 'Hallo Ans, morgen ben ik er weer' en zelfs een postbakje met de nog niet afgedane post van een ouddirecteur." Voordat de afdaling naar het depot aanvangt, waarschuwt Peucker nog dat het "beneden een heel andere wereld is". Geroutineerd loopt hij de trappen af en betreedt hij de aangenaam koele betonnen gewelven waar het daglicht is verbannen. "Boven lopen studenten en

medewerkers rond met studiemappen onder h u n arm, hier beneden heerst een heel andere sfeer. Hier is het donker, mensen lopen in overalls en houden zich bijvoorbeeld met de technische dienst bezig." Voor een zware, brandveilige deur blijft Peucker staan. Zodra hij deze openduwt, dringt een muffe lucht van oud papier de neusgaten binnen. Trots loopt de archivaris naar de stellingkasten die het, nu al behoorlijk uitgedunde, Ikon-archief bevatten. "Hier ben ik dus al zo'n tien maanden mee bezig", verklaart hij, terwijl hij zorgvuldig een dossiermap van de plank pakt. Naast de dozen, mappen, boeken en ordners die er zijn opgeslagen, biedt de opslagplaats ook ruimte aan relikwieën uit de geschiedenis van de vu. Eikehouten stoelen - "nog van Kuyper" - staan naast barokke schilderijen in krullerige lijsten. "Is dit niet de boekenkast van Colijn geweest?", vraagt Peucker aan de medewerker in het depot, die over enkele boeken gebogen zit. Net als Peucker vertelt dat het zijn ambitie is om in de toekomst leiding te geven aan een groot archief, komt de medewerker pas goed in het vizier. Hij heeft een grijs jasje aan en een gnjze haardos en zit verscholen tussen stapels, om hem heen gegroepeerde, boeken. Zou dit er dan toch één zijn: een archivaris die de hele dag niets anders ziet dan oude geschriften en door de tijd aangetaste boekwerken? Als we weer naar boven gaan, kijkt hij even verstoord op van zijn boek. Hij mompelt een groet, om zich vervolgens weer te buigen over zijn bureau.

De leer van Smit

''AC'

^ . .

was: 6"

^ O'

J e h e b t k i n d e r e n . J e h o u d t veel v a n z e , m a a r ze d o e n i e t s s t o m s . D a n v e r m a a n je z e e n geeft ze n o g een k a n s . Ze zijn n e t o p d e w e r e l d en m o e t e n n o g veel l e r e n t e n s l o t t e . D o e n ze n o g e e n s s t o m , d a n geef je ze e e n s t r a f w a a r v a n ze iets l e r e n en d i e i n verhouding staat tot het delict(je). Mij lijkt d a t g o e d e , liefdevolle o p v o e d i n g . M a a r d e v a d e r u i t Genesis is d u s d a n i g ziekelijk h a a t d r a g e n d d a t hij zijn k i n d e r e n v o o r h e t e t e n v a n e e n appeltje n i e t a l l e e n gruwelijk v e r s t o o t , m a a r ook n o g eens h u n miljarden a f s t a m m e lingen tot in lengte v a n dagen l a a t lijden. E e n m e r k w a a r d i g m a s o c h i s m e drijft s o m m i g e christenen o m bozig aan dat verh a a l v a s t t e blijven k l a m p e n . Andere culturen bieden vaak a a r d i g e r e en g e l o o f w a a r d i g e r e s c h e p p i n g s m y t h e n . M a a r h e t is natuurlijk een schijnprobleem d a t v o o r d e zoveelste k e e r , is o p g e r a k e l d : Genesis v e r s u s D a r w i n . B e i d e t h e o r i e ë n zijn p r o j e c t i e s d i e in z o ' n v e r v e r l e d e n s p e l e n d a t geen m e n s ooit e c h t z a l k u n n e n b e w i j z e n of d e e e n of d e a n d e r w a a r is of o n w a a r . H e t aardige van de Adaxn-Eva-story is wel d a t e r t e n m i n s t e e e n a n t w o o r d g e z o c h t i s v o o r v r a g e n als ' W a a r o m en waartoe de m e n s heid?'. Het nadeel dat een t a m e lijk k i n d e r a c h t i g e geest d a t a n t w o o r d v e r z o n n e n heeft. A a n d e andere kant kan een theorie die d o o r w e t e n s c h a p p e r s is o n t w i k k e l d ook n i e t m e t g e n o e g k o r r e l tjes z o u t g e n o m e n w o r d e n . T e vaak laten naensen zich b e t o v e r e n d o o r w o o r d e n als ' w e t e n s c h a p p e l i j k o n d e r z o e k heeft a a n getoond dat...'. M a a r waardevrij onderzoek bestaat niet, een wet e n s c h a p p e r heeft altijd wel b e w u s t of onbevsoist b e l a n g bij e e n u i t k o t n s t . E r zijn zelfs w e t e n s c h a p p e r s w a a r v a n ik m e afv r a a g of ze d i e n a a m wel m o g e n dragen. Wat te denken van een t h e o l o o g d i e i n G o d gelooft? SELMA SCHEPEL

Vrijheid De vu is een universiteit met eigen trekjes", staat te lezen in de brochure introductie eerstejaars die alle nieuwe studenten kregen thuis gestuurd. "Aan de vu studeer je óók om straks iets te snappen van de samenleving waarin je terechtkomt." En het is het leuk aan de vu. "Het lijkt er dus op dat je bezig bent het schoolse leventje te verruilen voor de Grote Vnjheid van het studentenleven: feesten, sporten en wat je nog meer kunt verzinnen." Maar helaas. Ook vrijheid is relatief "Je hebt recht op vier jaar studiefinanciering en binnen zes jaar moet je afgestudeerd zijn", staat erbij geschreven. "Studeren is méér dan alleen boeken lezen", legt rector Boeker uit in het voorwoord. "Op college is er sprake van communicatie tussen docenten en studenten. De docent maakt een grap, of vertelt een anekdote en geeft daarmee een interpretatie van de werkelijkheid waarin de leerstof functioneert." En juist die interpretatie kan wel eens belangrijk zijn voor het begrijpen van de omgeving waarin iemand is terechtgekomen. Zo krijgen de eerstejaars een uitleg over de griffioen. Het vu-symbool "staat in de werkelijkheid, nieuwsgierig, dynamisch en niet voor-een-uitleg vatbaar. Het vrije van de universiteit is tot uitdrukking gebracht in de vormgeving van de vleugels." Is de v u dan toch het liberale rijk der vrijheid? Hoeveel eerstejaars zullen met die interpretatie van de reclameslogans naar de D e Boelelaan zijn gelokt? En hoeveel van hen zullen nou echt begrijpen dat de vu, zoals Boeker zegt, een universiteit is "in een brede christelijke traditie, waarbij respect voor anderen centraal staat" en dat het 'vrije' vooral betekent dat de v u zo min mogelijk overheidsbemoeiing wil? Het christelijke karakter trekt geen studenten. En daarom het in het kader van studentenwerving maar niet al te uitvoerig worden 'gecommuniceerd'. DIRK DE HOOG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen