Ad Valvas 1995-1996 - pagina 557

AD VALVAS 9 MEI 1996

PAGINA 3

VU trekt studenten weg bij UvA

'Investeren in kennis is noodzaak' Ritzen en Rinnooy zijn het tijdens debat bijna roerend eens Onderwijs, cultuur en wetenschap krijgen niet vanzelfsprekend de ruimte die ze verdienen. Daarom is een nieuw maatschappelijk contract nodig om de kennisstructuur in Nederland tot ver in de volgende eeuw veilig te stellen. Dit zei minister Ritzen dinsdagavond 7 mei tijdens een debat bij het vu-studentencorps. "De samenleving is kortademig geworden. Belangen op de korte termijn prevaleren steeds meer over de noodzaak tot investeringen op de lange termijn. Dat kan voor het onderwijs en onderzoek negatieve gevolgen hebben", stelde de minister. Hij voegde eraan toe dat hij om deze reden het Nationale kennisdebat heeft georganiseerd, dat onlangs van start is gegaan. Daarbij gaat het om de vraag wat voor kennis Nederland en zijn inwoners in pakweg 2010 nodig hebben en wat de samenleving daarvoor moet opbrengen. De opponent van de minister tijdens het debat, werkgeversvoorzitter Rinnooy Kan, mengde zich meteen in het kennisdebat. "De opeenvolgende regeringen hebben de investeringen in de samenleving tot een onaanvaardbaar laag niveau teruggebracht. Dat geldt ook voor onderwijs, wetenschap en technologie." Volgens Rinnooy Kan zijn de overheidsinvesteringen de afgelopen twintig jaar gehalveerd, wat onder andere tot gevolg heeft dat Nederland nu een 43ste plaats inneemt wat betreft uitgaven aan wetenschap en techniek genieten naar percentage van het nationaal inkomen. "Landen als Noorwegen en Korea passeren ons en daar kunnen we niet echt trots op zijn", aldus Rirmooy Kan. Hij stelde wel een aantal voorwaarden aan extra investeringen in de kennisstructuur. In de eerste plaats moet de efficiëntie verbeteren. "Het is toch te gek voor woorden dat Nederland in bepaalde sectoren een hoge werkloosheid heeft onder academici en in bijvoorbeeld de techniek een nijpend tekort. Dat is geldverspilling", aldus de werkgeversvoorzitter. In de tweede plaats vindt hij het op peil brengen van de investeringen vooral een taak van de overheid. "In een land met een dergelijk hoge belastingdruk mag je van de overheid

verwachten dat de basisvoorzieningen op orde zijn. Van de werkgevers mag alleen verwacht worden dat ze meebetalen aan de bijscholing van mensen die al in dienst zijn en van het toepasbaar maken van onderzoeksresultaten." Volgens Rinnooy Kan geven de gezamenlijke werkgevers nu al zo'n vier miljard gulden uit aan scholing van het personeel. Rinnooy Kan pleitte verder voor meer differentiatie in het hoger onderwijs en selectie aan de poort. Over dat laatste punt liet Ritzen zich niet uit, maar ook hij is voorstander van een gevarieerder aanbod in het onderwijs. "De enorme groei van de universiteiten heeft alleen maar geleid tot meer van hetzelfde. Het zou goed zijn als opleidingen de moed zouden hebben zich te onderscheiden van anderen door iets nieuws te gaan doen." De aanwezige studenten vielen de beide heren vooral aan op het huidige restrictieve beleid ten aanzien van

de universiteiten. "U roept wel dat studenten ook mensenkennis moeten opdoen, maar daar hebben we toch helemaal geen tijd voor", verwoordde een van hen de gevoelens. Maar Rinnooy Kan zag vooralsnog geen reden tot klagen. "Hoeveel uur moet u nu werkelijk studeren per jaar. Bij rechten was dat zo'n negenhonderd uur, meen ik. Als u nu kunt aantonen dat het echt de spuigaten uitloopt, zeg maar tegen de tweeduizend uur, dan moet u nog eens bij me aankloppen want dan hebben we echt een probleem." De minister toonde wel enig begrip voor de wrevel van de studenten. "De collegegelden zijn hartstikke hoog en de studieduur hartstikke kort. Daarom hebben studenten ook recht op goed onderwijs. Daar zou eigenlijk een contract over opgesteld moeten worden, zodat studenten ook waar voor hun geld krijgen." Maar studenten zouden in zijn ogen ook kritischer moeten zijn. "Leest u

wel de keuzegidsen voor u een studie kiest en weet u wel wat in het Studentenstatuut staat?" vroeg hij zijn gehoor. Ritzen en Rinnooy Kan waren het over nog een punt roerend eens. "Studenten horen niet in bestuursorganen te zitten die echt beslissingen moeten nemen over de toekomst van de universiteit", stelde de minister, want een bestuurder moet in zijn ogen over een langere periode de verantwoordelijkheid voor beslissingen kunnen dragen. Wat Rinnooy Kan betreft geldt dat niet alleen voor studenten, maar voor al het personeel. "De tijd van zelfbestuur is voorbij, want het is eigenlijk immoreel om, bijvoorbeeld bij bezuinigingen, van gekozen vertegenwoordigers te vragen beslissingen te nemen met verstrekkende gevolgen voor hun naaste collega's." De twee zijn er overigens wel voor dat studenten inspraak krijgen over alle zaken die htm echt aangaan. (DdH)

In 1991 begonnen 6013 eerstejaars een studie aan de UVA, een aantal dat in 1995 was teruggelopen tot 3149, een daling van 31 procent in vier jaar. Ook aan de vu schreven zich in die periode minder studenten in (2971 en 2656), maar de daling was veel kleiner: 10 procent. Ook uit de meest recente vooraanmeldingscijfers blijkt dat de belangstelling voor de UVA sterker terugloopt dan die voor de vu (respectievelijk negen en vijf procent). Adriaan in 't Groen, hoofd voorlichting van de UVA, wil de tegenvallende tselangstelling niet toeschrijven aan de vermeende rommelige organisatie van de UVA, ZO blijkt uit een interview in Folia. Maar studenten die "een keurig aangeharkt tuintje met keurige studiepaden" willen, hebben volgens In 't Groen niets te zoeken aan de Universiteit van Amsterdam. "Het is hier een ontdekkingstocht, een proeftuin waarin je niet altijd van tevoren weet wat er uit de grond komt." Op de suggestie van de interviewer dat dit standpunt nogal arrogant is, reageerde In 't Groen met een aanval op de Vrije Universiteit: "Weet je wat arrogant is? Voor vijf ton een logo laten ontwerpen en dat metershoog boven op je universiteitsgebouw zetten, zodat alles wat studenten willen daaraan ondergeschikt moet worden." In 't Groen lichtte het verfiand tussen de griffioen en de behandeling van studenten aan de vu in Folia niet vferder toe. Hij was ook niet bereid dat alsnog te doen tegenover Ad Valvas. (FvK)

CDA wil waclitgeid afhankelijk maken van prestatie

IVlinister Ritzen en wericgeversvoorzitter Rinnooy Kan in debat bij het VU-Corps

Bram de Hollander

Universiteiten en hogescholen moeten slechte docenten kunnen ontslaan zonder opgezadeld te worden met de plicht de ontslagenen wachtgeld te betalen. Dat vindt CDA-Kamerlid W. van de Camp. I

Budgetten universiteiten vrijwel dictitgetimmerd De onderwijsbegroting voor 1997 zal voor de universiteiten waarschijnlijk weinig nieuws bevatten. Minister Ritzen en de universiteiten zijn het erover eens geworden dat de verdeling van het geld voor komend jaar nauwelijks zal afwijken van die van 1996. Wel zal de eerder aangekondigde bezuiniging van ruim twintig miljoen gulden gewoon doorgaan. Minister Ritzen en de vereniging van universiteiten VSNU overleggen al maanden over de regels voor de verdeling van het overheidsgeld dat volgend jaar voor de universiteiten beschikbaar is. Ritzen wilde de begroting voor 1997 aanvankelijk simpelweg baseren op die van 1996, zonder rekening te houden met wat er na vorig jaar veranderd is, onder meer in studentenaantallen. De VSNU was tegen dit "bevriezen"

Tussen 1991 en 1995 is de populariteit van de vu gestegen ten koste van die van de Universiteit van Amsterdam, zo meldt het weekblad Folia. Dit blijkt uit een analyse van de 'marktaandelen' van de Amsterdamse universiteiten en de Universiteit Utrecht.

van de begroting; zij vond het onredelijk om in het geheel geen rekening te houden met de groei of afiiame van hun studentenaantallen; die brengen ook meer of minder werk met zich mee. De afgelopen maanden kwamen de universiteiten Ritzen een eind tegemoet. Zij stelden voor de invloed vah studentenaantallen op het bedrag dat elke universiteit krijgt inderdaad sterk terug te brengen, maar de invloed van het aantal diploma's dat een universiteit afgeeft wat te vergroten. Op deze manier zouden de universiteiten meer op grond van hun prestaties betaald krijgen; de vsNU dacht daarmee Ritzens eigen wens in de praktijk te brengen. Desondanks stemde de minister niet met dit voorstel in. Hij wil niet alleen de invloed van studentenaantallen, maar ook die van aantallen di-

ploma's zeer ver terugdringen. Op de langere termijn wil hij het budget van elke afzonderlijke universiteit weliswaar meer dan nu laten afhangen van het aantal diploma's. Maar schommelingen in dat aantal wil hij niet elk jaar opnieuw verrekenen in het budget van een universiteit; dat budget komt voor meerdere jaren vast te staan. De VSNU heeft nu ingestemd met een verdeling in 1997 die voor tachtig procent gelijk is aan die van 1996. Tien procent hangt af van studentenaantallen, tien van de diploma's. Daarmee staat het aandeel dat elke afzonderlijke universiteit van het gezamenlijke overheidsgeld krijgt zo goed als vast. Dat betekent overigens dat elke universiteit erop achteruit zal gaan, want er moet komend jaar nog een - al eerder bekende - bezuiniging van ongeveer twintig miljoen

gulden verdeeld worden. Naar verluidt weet minister Ritzen nog met in hoeverre de universiteiten zullen meedelen in de 150 miljoen gulden die hij in het kabinetsberaad over de rijksbegroting van komend jaar toebedeeld heeft gekregen. De minister had de vsNU al in maart gevraagd om cijfers die konden aantonen dat vergrijzing in het wetenschappehjk onderwijs - net als in de andere onderwijssectoren waarvoor hij geld vroeg - een groeiend probleem is. Hij liet destijds doorschemeren die cijfers te willen gebruiken om zijn claim in het kabinet kracht bij te zetten. De vsNU kon de gevraagde cijfers pas twee weken geleden leveren. (HO, HOP)

De CDA'er gaf zijn mening ten overstaan van een forum voor studenten in Amsterdam. Die klaagden dat zij jaar in jaar uit dezelfde slechte docenten tegenover zich vinden; de oordelen van de studenten over hen hebben geen effect. Universiteiten kunnen nauwelijks van slecht functionerende docenten afkomen, onder meer omdat zij voor al hun ontslagen personeel, ook als dat disfunctioneert, wachtgeld moeten betalen. Universiteiten draaien volledig op voor de wachtgelden van hun eigen ontslagen personeel. Van de Camp vindt het geen goede zaak als dat de verbetering van het onderwijs verhindert. Hij verwees naar andere sectoren dan de overheid. Wie daar ontslagen wordt, krijgt niet automatisch een ww-uitkering, maar ondergaat eerst een ontslagtoets. Als een werknemer zijn ontslag aantoonbaar door zijn eigen disfunctioneren heeft veroorzaakt, krijgt hij geen ww, maar komt hij meteen in de bijstand terecht. Zo'n systeem zou volgens het CDA ook voor de universiteiten soelaas kunnen bieden. (HO, HOP)

^-i;,#

Nieuwe vakgroep bij tandheelkunde Met de dubbeloratie van prof.dr M.A.J. van Waas en prof.dr ir M. Naeije is de nieuwe vakgroep Orale Functieleer van de faculteit Tandheelkunde ACTA donderdag 9 mei officieel' geopend. In de nieuwe vakgroep staan (het herstel van) de functie van tanden, kiezen en kaak centraal. Orale functieleer bestaat uit de twee oude vakgroepen craniomandibulaire dysfunctie - dat is het onderzoeksgebied van de kaakgewrichten - en prothesische tandheelkunde. Daar-

naast is het nieuwe vakgebied implantologie eraan toegevoegd, waar nieuwe implantatiemogelijkheden worden onderzocht. Een novum is bijvoorbeeld het indraaien van schroeven op plaatsen waar voorheen een kies of tand zat, en waar vervolgens een kunsttand of -kies op kan worden bevestigd. "De onderzoeksgebieden liggen dicht bij elkaar", legt Van Waas uit. "De vakgroepen zijn voornamelijk vanwege kostenbesparingen samengevoegd. Maar daarnaast kan op deze manier

ook beter worden samengewerkt." Naeije, die bij tandheelkunde nu parttime hoogleraar is en parttime universitair hoofddocent, zal zich binnen de nieuwe vakgroep blijven bezighouden met onderzoek naar pijn aan spieren en gewrichten bij het kauwen. Van Waas richt zijn onderzoek op nieuwe behandelstrategieën. "Vroeger kreeg elke patiënt standaard dezelfde behandeling. Dat is nu niet meer zo. Zorg wordt steeds meer op maat gesneden. Tandartsen houden

kms.

meer rekening met de specifieke problemen van de patiënten. Binnen de vakgroep doen we onderzoek naar de meest adequate behandelingen van patiënten." Van Waas legt uit dat deze nieuwe kijk op tandheelkundige zorg ook inhoudt dat patiënten niet altijd meer de meest optimale behandelingen zullen krijgen. "De afgelopen jaren is technisch steeds meer mogelijk geworden, maar het is de vraag of de individuele patiënt geholpen is met een optimale behandeling. Als bijvoorbeeld

de achterste kies in een mond is aangetast, en de keus is een kroon erop of trekken, dan zou er voorheen een kroon op komen. Nu zeggen we: heeft die patiënt die kies wel nodig bij het kauwen? Zo nee, en de patiënt heeft er geen bezwaar tegen, dan trekken we de kies. Nu meer patiënten de behandelingen deels of helemaal zelf moeten betalen, en er sowieso bezuinigd wordt op de gezondheidszorg, zullen we vaker dat soort afwegingen moeten maken." (CB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen