Ad Valvas 1995-1996 - pagina 461

AD VALVAS 2 1 MAART 1996

PAGINA 7

Louche huisjesmelkers weer actief studenten, altijd weer naarstig op zoek naar woonruimte, zijn een maltkelijke prooi voor huisjesmelkers. Er is weinig aan te doen. De eventuele boete staat meestal in geen verhouding tot de winst die wordt gemaakt. Dus blijven ze het proberen. "Er gebeuren rare dingen op de woningmarkt", aldus het kamerbureau van de SRVU. Martine Zuidweg

Herfst 1995. Erik Goedhart, Marco van Basten en Michiel Veersma, drie rechtenstudenten aan de vu, zoeken gezamenlijk woonruimte. Weken achtereen staan ze daarom donderdags al tegen zessen naast hun bed om als eersten het advertentieblad Via via mee te grissen uit de kiosk van het Centraal Station. Omdat succes uitblijft en het vroege opstaan hen toch wat tegenvalt, besluiten ze zelf een advertentie te plaatsen. Dan staat het er zwart op wit: Drie beschaafde, aardige rechtenstudenten in een vergevorderd stadium van hun studie zoeken een drie- of vierkamerappartement voor 1000 tot 1500 gulden per maand. Meteen de volgende dag belt een beschaafd sprekende man. Hij heeft warempel precies de etage die ze zoeken in de aanbieding. Bingo! Weer een dag later lopen de 'rtShtenstudenten uitgelaten door de Comelis Lelylaan in Amsterdam-West en bellen bij het opgegeven huisnummer aan. Ferry, zo stelt de man zich voor, is bijzonder vriendelijk. Hij vertelt de studenten dat hij te allen tijde bereid is zaken als verf of behang te vergoeden. "Het komt het pand alleen maar ten goede", zegt hij lachend. De huissleutels draagt hij in zijn jaszak en zijn naam prijkt in zwarte letters op de post. De kamers zijn netjes genoeg. "Een leuke flat in een aardige buurt", blikt Erik terug. Marco: "Een tram voor de deur, een bus in de buurt en niet eens zo ver van de vu." "Perfect voor studenten", vat Erik samen. Het huurcontract nemen ze mee naar huis. Ze willen het nog eens goed bekijken - daar zijn ze tenslotte rechtenstudenten voor. Niet dat ze verwachten dat er iets aan schort, want het betreft een standaardcontract van de Consumentenbond. Voor de zekerheid lopen ze ook nog even langs het politiebureau om te checken of er ooit problemen zijn geweest met het pand aan de Lelylaan. Nooit, laat de computer van de politie weten. Als ze het contract eenmaal hebben ondertekend, lopen ze pal voor hun toekomstig adres drie jongens tegen het lijf. Ferry maakt het gezelschap snel duidelijk dat ze te laat zijn en de drie rechtenstudenten griimiken: "We zijn jullie voor." Volgens afspraak betalen de studenten de borg van 1100 gulden en ook de eerste huur van 1100 gulden wordt overgemaakt.

eerste vraag." Maar ze constateert dat bij veel woningzoekenden het gevoel het wint van het verstand. "Ze zijn hartstikke blij. Hebben eindelijk die prachtige woning en dan zijn ze snel geneigd om te betalen. Zelfs zonder dat ze een sleutel hebben gekregen." Maar de rechtenstudenten vergeten de man niet te vragen of hij eigenaar is. Hij bevestigt dat simpelweg. En de studenten bezitten ook een sleutel. Amper een week na het tekenen van het contract steken ze die voor het eerst in het slot van hun nieuwe verblijf aan de Lelylaan. Maar er is iets eigenaardigs aan de hand. "Ik hoorde muziek uit het pand komen", herinnert Erik zich. Ze openen de deur naar een van de kamers en schrikken zich rot. "Waren daar doodleuk twee studenten aan het behangen." De behangende studenten blijken in het bezit van precies hetzelfde contract, alleen de datum verschilt. Erik en Michiel denken terug aan de drie jongens die ze een week eerder tegen het lijf liepen. "Als wij toen niet zo hadden getreuzeld in huis, had Ferry de ruimte vast ook aan hen verhuurd." Een buurman weet nog te vertellen

dat Ferry helemaal geen eigenaar is en dat zijn moeder er gewoond heeft. Die overigens één dezer dagen uit haar huis zou worden gezet wegens het niet betalen van de huur. Inderdaad blijkt een deurwaarder van plan om de wo- _ ning te ontruimen, getuige een brief op de deurmat.

Gewoon d o m "Ze waren één ding vergeten", reageert Ingnd Houtepen van het kamerbureau van de Studentenvakbond Vrije Universiteit (SRVu) op het verhaal van de studenten. "Het is heel essentieel om bij de Stedelijke Woningdienst of het kadaster na te gaan of de eigenaar daadwerkelijk eigenaar is." Volgens Houtepen komt het regelmatig voor dat mensen hun woonruimte aan meerdere personen tegelijk verhuren. "In de Kanaalstraat zit ook een man die dat vaak doet. Die laat zo twintig mensen huur betalen. Hij is bij de politie bekend en is ook wel gestraft, maar hij doet het elke keer weer." "Er gebeuren rare dingen op de woningmarkt", vindt Houtepen, maar aangeven hoe vaak oplichting nou eigenlijk voorkomt, kan ze niet. Dat heeft te maken met het feit dat weinig mensen aangifte doen. "De meesten hebben zo'n slachtofferhouding van: dit zal wel bij Amsterdam horen, ik ben gewoon dom geweest. Ze denken dat ze alleen staan en dat ze weinig tegen zulke praktijken kunnen doen." De drie rechtenstudenten ondernamen wèl stappen tegen de man die hen had opgelicht. Ze deden aangifte bij de politie en probeerden met hulp van een advocaat van het Bureau voor

Rechtshulp beslag te leggen op de bankrekeningen van Ferry. Tegen de tijd dat de rechtbank daar toestemming voor gaf, stond er echter niets meer op. "Kortom: we waren ons geld kwijt", zegt Marco. Ze spanden een civiel proces aan. Ook kwam er een strafproces. Ferry was opgepakt omdat hij met regelmaat tankte zonder te betalen en de officier van justitie nam de oplichting van de drie rechtenstudenten mee in de strafzaak". De civiele rechter heeft de studenten later een schadevergoeding toegekend van 2500 gulden, de strafrechter kwam op 1100 gulden. Oplichting komt niet alleen voor bij particulieren, ook bemiddelingsbureaus maken zich er schuldig aan. Zoals het kamerbureau Andal (ook wel: Instel) dat studenten ruim een jaar geleden woonruimte beloofde en na betaling van het inschrijvingsgeld van 75 gulden nooit meer iets van zich liet horen. "Dat zijn bureaus die keer op keer weer terugkomen", zegt Houtepen. "Bijna ieder jaar, vooral in september, duiken dit soort bureaus weer op." Maar de meeste klachten die de Stedelijke Woningdienst bereiken, gaan over te hoge inschrijvingsgelden en bemiddelingskosten. De gemeentelijke dienst krijgt jaarlijks dertig tot veertig klachten over commerciële woningbureaus. Over Withaar Woning Bemiddeling (WWB) bijvoorbeeld, die woningzoekenden meer inschrijvingsgeld laat betalen dan volgens de gemeentelijke verordening is toegestaan. Bovendien worden er vooraf bemiddelingskosten van 250 tot 300 gulden gevraagd. Houtepen: "Dat soort mensen verdient gewoon veel aan studenten.

Sleutel C. Kop van het bureau Amsterdams Steunpunt Wonen adviseert: "Voordat )e ook maar iets betaalt, moet je de verhuurder gewoon op de man af vragen of hij de eigenaar is. Als mensen ons bellen met de mededeling dat ze woonruimte hebben, is dat ook onze

Ze profiteren van de woningnood." De Amsterdamse politie heeft vorig jaar een speciaal onderzoeksteam op de woningbemiddelingsbureaus gezet. Het team bevestigde afgelopen herfst wat het al vermoedde: dat er in Amsterdam bemiddelingsbureaus zijn die wanprestaties leveren. "Daarnaast dienen potentiële huurders vaak hoge oneigenlijke kosten, zoals sleutelgeld en overnamekosten te betalen voordat een woning betrokken kan worden. Daardoor ontstaat een ongewenste situatie op de woningmarkt", aldus het rapport over de uitkomsten van het onderzoek.

Boetes Houtepen had graag gezien dat de gemeente wat zou doen met de uitkomsten van het politieonderzoek. De SRVU-medewerker: "Het spijtige is dat er geen licht is opgegaan bij de gemeente. De gemeente zou de bureaus beter moeten controleren. Als iemand bijvoorbeeld geen vergunning heeft, moeten ze daar meteen stappen tegen ondernemen." Maar volgens woordvoerder J. Montauban is de Stedelijke Woningdienst lang niet altijd in staat afdoende op te treden. "Als mensen over de schreef gaan, beginnen we een strafproces. Maar de boetes die betaald worden, staan in geen verhouding tot de winst die commerciële kamerbureaus maken. Vaak gaan ze gewoon door." Oplichting bhjkt in de praktijk heel moeilijk te staven. Meestal ontbreekt elk bewijs. Daarom hamert de Stedelijke Woningdienst erop altijd aangifte te doen van wangedrag. "Pas als je in de buurt van de twintig aangiftes komt, sta je sterk. Dan kun je ermee naar de rechtbank. Wij zijn op zoek naar iedere melding." Maar zelfs al krijgt een slachtoffer de zaak voor de rechter, dan hoeft hij er materieel nog niet op vooruit te gaan. De drie rechtenstudenten kregen een schadevergoeding van drieëneenhalfduizend gulden toegekend. Maar ze hebben nog geen cent gezien. "Van een kale kip kun je niet plukken", verklaart Erik. De SRVU-medewerker herkent dat: "Het is vaak zo dat er achteraf niets meer terug te krijgen is en je naar je geld kunt fluiten. Daarom kun je deze problemen maar beter voorkomen; genezen is moeilijk." Maar Kop van het Steunpimt Wonen wijst erop dat slachtoffers ook uit het protest op zich al troost kunnen putten. "Het geeft de slachtoffers het gevoel dat ze toch him gram hebben gehaald. En dat is een prettig gevoel." De woordvoerder van de Stedelijke Woningdienst verwacht niet dat harde maatregelen oplichters en louche woningbureaus uit de wereld zullen helpen. "Het komt altijd en overal voor. Twee factoren spelen een rol: de grote vraag naar woningen en het geringe aanbod. Daar zit een lucratieve handel vi'or mensen die de zaak willen oplichten. De praktijk wijst uit dat ze het steeds weer blijven proberen."

Marco van Basten (links) en Erik Goedliart voor liet pand aan de Cornells Lelylaan waar ze zijn opgeliclit: 'Kortom, we waren ons geld kwijt' Bram de Hollander

Wegvallen dienstweigeraars leidt tot personeelsprobleem Peter Boerman

Met de afschaffing van de dienstplicht verdwijnen ook de dienstweigeraars. D e Vrije Universiteit zal deze goedkope arbeidskrachten missen. Bij de bibliotheek, die altijd gretig gebruik maakte van dienstweigeraars, dreigt zelfs een personeelsprobleem te ontstaan. Hoeveel dienstweigeraars de vu jaarlijks in huis had is onduidelijk, veel waren het er wel. Bij Ad Valvas zat er vaak een, op onderzoeksplaatsen bij faculteiten, maar vooral bij de bibliotheek bleken de gewetensbezwaarden als baliemedewerker vaak zeer welkom. "Hoeveel we er door de jaren heen gehad hebben weet ik niet, maar het is geen geheim dat we er veel gebruik van maakten", aldus dr J.H. de Swart, hoofd van de bibliotheek. "Het waren er vijf per jaar, soms zes, soms

vier. Hoe we het wegvallen van de dienstweigeraars in de toekomst moeten oplossen, weet ik nog niet. Het is een probleem, dat is duidelijk." De dienstweigeraars die bij de vu te werk gesteld worden zijn over het algemeen hoog opgeleid. Toch kosten ze maandelijks maar zo'n tweeduizend gulden, wat een erg goedkoop is voor een full-time kracht. Een vergelijkbaar opgeleide uitzendkracht werkt voor dat geld bijvoorbeeld maar een kwart van de tijd. "Het is een regelrechte ramp", aldus M. Blaauw, hoofd van de bibliotheek van rechten- en economie. "De druk op onze uitleen is zo groot, dat we steeds meer erkend gewetensbezwaarden hebben aangenomen. Op dit moment zijn het er vijf. Met de ons beschikbare formatie zie ik niet hoe we dat na augustus kunnen oplossen." Blaauw heeft veel waardering voor het werk van de dienstweigeraars. "Veel gewetensbezwaarden zijn na hun

diensttijd aangebleven. Vroeger bleven ze anderhalf jaar. De opleiding die we ze gaven, betaalde zich dubbel en dwars terug. Nu ze korter blijven, komt het meer op de intelligentie van de betrokkene aan wat ze ervan maken. Maar ook tegenwoordig zijn we nog zeer tevreden." Jonge krachten inhuren via het jeugdwerkgarantieplan, zoals de bibliotheek nu in samenwerking met Personeelszaken probeert, is volgens Blaauw maar een halve oplossing. "De leeftijd, opleiding en ervaring van gewetensbezwaarden krijgen we er niet mee terug. Laatste der Mohikanen binnen de universiteit is Reinout Dam (25). Hij begon 5 februan aan zijn vervangende dienst bij de economische bibliotheek, officieel vijf dagen nadat de opkomstplicht was afgeschaft. Hij zegt het niet erg te vinden dat hij op de valreep is opgeroepen, te meer omdat hij maar tot eind augustus hoeft. Dan volgt een 'generaal par-

don' van de minister. Het idee tot de laatste lichting te behoren ligt Dam niet zwaar op de maag. "Ik ben er al zo lang mee bezig. Ik kreeg mijn oproep al anderhalf jaar geleden büinen. Daarna is de weigerprocedure pas begonnen." Hij heeft ook niet geprobeerd om zijn aantreden als dienstweigeraar nog een paar weken te rekken. "Dat was me denk ik ook niet gelukt. Toen ik een plek zocht, was nog helemaal niet bekend dat de dienstplicht zou worden afgeschaft. Dat is allemaal zo snel gegaan." Toen Dam zijn oproep kreeg, studeerde hij nog biologie in Utrecht, alleen waren zijn studiejaren op. Dit jaar hoopt hij naast zijn dienst de tijd te vinden om de laatste hand aan zijn studie te leggen. "Ik heb nog wel geprobeerd biologisch werk te knjgen, maar dat lukte niet. Via de vacaturebank van sociale zaken ben ik toen bij de bibliotheek van de vu terechtgekomen. En dat bevalt voorlopig prima."

Michiel Albrechts (26) is waarschijnlijk de een na laatste gewetensbezwaarde op de vu. Hij begon in november achter de balie van de juridische bibliotheek, en heeft ook een opleiding gevolgd op de bibliotheekacademie. "Ik heb al in 1990 geweigerd, op idealistische gronden. Toen ik september vorig jaar afstudeerde, moest ik dus gelijk een plek gaan zoeken. Als ik vijf jaar terug niet geweigerd had, had ik hier misschien niet gestaan. Veel vrienden van me zijn buitengewoon dienstplichtig verklaard." Spijt van zijn principiële opstelling heeft hij echter niet. Hij wil zich niet geafficheerd zien als een 'weigeryup', die er alles aan gedaan heeft om onder zijn dienstplicht uit te komen, maar pech gehad heeft. Bovendien heeft hij het best naar zijn zin in de bibliotheek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen