Ad Valvas 1995-1996 - pagina 493

AD VALVAS 4 APRIL 1 9 9 6

PAGINA 7

Van nix naar next? Jarig studentenpastoraat bestudeert veranderende generaties "Is er al weer een nieuwe generatie jongeren opgestaan?", vroegen de aanwezigen zich af tijdens liet symposium ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het katholieke studentenpastoraat in Amsterdam. Maar de vermeende verschuiving van nix naar next kon niet ter plaatse worden waargenomen. De jongeren zelf waren namelijk nauwelijks komen opdagen.

Dirk de Hoog

"Ik wil in de zon liggen, maar wel zonder gat in de ozonlaag." Zo typeerde de theatergroep Narzis de nieuwste generatie studenten. De groep, die uit drie Amsterdamse studenten bestaat, trad vrijdag 29 maart op tijdens de manifestatie ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het rooms-kathoüeke studentenpastoraat. "Over idealen van de huidige generatie studenten", stond op de folder die het symposium in de Doopsgezinde Kerk aankondigde. De organisatoren van de bijeenkomst dachten een nieuwe trendbretik ontdekt te hebben. De nixgeneratie van tussen de 25 en 35 jaar, gekenmerkt door individualisme, cynisme en illusieloosheid, is opgevolgd door de nextgeneratie van jongeren tussen de 18 en 25 jaar, met nieuwe idealen, zorg voor elkaar en betrokkenheid. De representanten van beide vermeende generaties stemden in ieder geval op één punt overeen: ze waren slechts mondjesmaat op de bijeenkomst afgekomen. De meeste jongeren in de zaal droegen T-shirts met het opschrift Van Eeghenstraat 90, waar het Amsterdams Studentenpastoraat is gevestigd. Dat geeft niet alleen aan dat de studentenpastores in Amsterdam in breed verband oecumenisch samenwerken, maar ook dat de meeste jongeren aanwezig waren voor het doen van corvee. De toneelgroep Narzis probeerde de opeenvolging van generaties te verbeelden door veelvuldig van kostuum te veranderen. Soms vonden ze een rake typering. Zoals de door elke generatie weer geuite klacht dat de wereld van de ouders niet deugt, omdat het een boze wereld is. Maar juist op dit punt zag studentenpastor

Theatergroep Narzis beeldt de wisseling van de generaties studenten uit. Rechts pater J. van Kilsdonk, oudstudentenpastor Bram de Hollander

Ben Vredebregt die al vijfentwintig jaar met Rotterdamse studenten werkt, een grote verandering. "Vroeger moest ik er bijna dagelijks op uit om ruzies tussen studenten en hun ouders te beslechten. Maar nu lijkt het wel of ze als vrienden met elkaar omgaan. De ouders blijven gewoon een paar nachtjes op de studentenflat slapen. Dat is een reusachtige verandering."

Colbert Een andere deelnemer aan het symposium, de rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam, prof. Pieter de Meijer, zag wel iets m het beeld dat generaties verschillen door de kleding die ze dragen. "In mijn tijd kon je kiezen voor het wel of niet dragen van een colbert. Ik heb voor het eerste gekozen." Meijer studeerde m de jaren vijftig in Leiden. Hij ziet als grootste verandering tussen toen en nu het aftiemen van de vrijheid tijdens de smdie. "In mijn studietijd was bijna niets geregeld op de universiteit. Je had een hoge mate van vrijheid. Maar de wereld daarbuiten was zeer ordentelijk en georganiseerd. Dat is nu totaal omgedraaid. De studie is strak georganiseerd, maar de studenten hebben buiten de universiteit een betrekkelijk vnj leven. Ik denk dar veel studenten in het privéleven al meer hebben meegemaakt dan hun ouders." De rector verbaasde zich erover dat studenten de enorme inperking van hun vrijheid tijdens de studie zo makkelijk accepteren. "Ze zijn meer dan braaf. Ze zijn meegaand, conformerend." Maar een aanwezige studente begreep de opmerking van de rector niet zo erg. "Ik weet niet wat u bedoelt. De aanpassing van de studieduur is toch gewoon een organisatorisch probleem?" De rector legde zijn

hoofd even op zijn armen en verzuchtte: "Dit bedoel ik nu." De vu-socioloog René van Rijsselt was uitgenodigd om een min of meer wetenschappelijk verantwoord verhaal te houden over het fenomeen generaties en dat deed hij met verve. Zijn stelling luidde dat grote maatschappelijke gebeurtenissen de grenzen tussen de generaties markeren. Hij onderscheidde een aantal generaties. Op de eerste plaats zijn er de mensen die voor de oorlog geboren zijn en nu de ouderen in de samenleving zijn. Daarnaast is er de generatie die na de oorlog het land weer opbouwde en waartegen de protestgeneratie m opstand kwam. En daarna kwam de verloren generatie. Dat zijn de jongeren die na 1955 zijn geboren en op de arbeidsmarkt belandden toen het economisch en sociaal slechter ging met Nederland. "We vergeten het vaak, maar de achteruitgang van het sociale zekerheidsstelsel is met name op jongeren afgewenteld. Hun uitkermgen zijn verlaagd en de leeftijd waarop je die uitkenng krijgt is verhoogd. Hun onderwijs is verschoolst en verschraald, verkort en duurder gemaakt. Wat dat betreft is het echt een verloren generatie. Zij hebben de rekening van de welzijnsstaat moeten betalen", aldus Van Rijsselt. Hij vroeg dan ook speciale aandacht voor de manier waarop de verschillende generaties met elkaar omgaan. Wat dat betreft kan de generatie van de veertigers, die nu de touwtjes in handen heeft, het nog moeilijk krijgen. "Zij zijn het die op de huidige jongeren bezuinigen. Maar zij zijn later voor hun pensioen en AOW wel van deze generatie jongeren afhankelijk." Van Rijsselt vond het opvallend dat generaties vooral negatief betiteld worden, meestal door de ouderen. Als voorbeeld noemde hij de creatie van

Jongeren aan het woord Cf YT^sarom geloven wij eigenlijk? En in wat? Ik lees W op het moment een boek over het proces van Auschwitz. Dan lees je van die gruwelijke getuigenverklaringen. Ik zei tegen onze lerares: als God bestaat, dan had Hij toch toen wel iets kunnen doen?", zegt Hugo. Hij is een van de middelbare scholieren die deelnamen aan een serie gesprekken die het kerkelijk cultureel centrum De Rode Hoed organiseerde met jongeren tussen de vijftien en twintig jaar. Een deel van de opvattingen en meningen van de jongeren zijn recent gebundeld m het boekje Jong in de jaren negenttg. Daarin gaat Alexandra bijvoorbeeld in discussie met Hugo: "We kunnen er niet op los leven en denken: het zal wel weer goed komen. Mensen moeten inzien

dat bepaalde groeperingen niet te veel macht moeten krijgen. Nee, ik denk niet dat wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd door God is ingezet. We hebben dat zelf gedaan, omdat de mens eerzuchtig is." Het boekje geeft een aardig inzicht wat deze jongeren bezighoudt en van hun verscheidenheid. Hanan (17): "Ik vmd de moslim gewoon goed. Wat je in de koran leest, is waar. Veel dingen die er in staan kloppen gewoon. Bijvoorbeeld staat er dat je niet mag liegen. Dat vind ik goed, dat je dat niet mag." (DdH) Jong m de jaren negenttg. Redactie Ltda van Dijk en Gjalt Smids Uitgave van Stichting De Rode Hoed ISBN 9074905048, pnjs ƒ24,95

de 'patatgeneratie' door toenmalig Ajax-trainer Leo Beenhakker. De socioloog bespeurde daarnaast bij allerlei reclamebureaus de neiging om voortdurend nieuwe trends en generaties te onderscheiden. "Marketeers ontdekken wel erg veel nieuwe generaties. Maar het is de vraag of zich een eigen patroon van waarden en gedrag heeft uitgekristalliseerd dat zich onderscheidt van andere generaties. Voor het zover is, is de trend tegenwoordig al dood geanalyseerd en wü de betreffende generatie er niet meer mee te maken hebben." Volgens Van Rijsselt leven jongeren nu in een unieke tijd. "Er zijn geen vaste waarden meer om je tegenwoordig tegen af te zetten of aan te conformeren. God is dood en Marx ook. Jongeren van nu zijn 'flexibo's'. Ze sampelen hun eigen persoonlijkheid bij elkaar." Daarbij hebben de jongeren dankzij het informatietijdperk een bijna ongelimiteerd aanbod van kennis.

Jongeren inpakken "Het typerende van deze generatie is dat ze dankzij de media meer weten dan ze in hun eigen leven ooit hebben kunnen meemaken", aldus Van Rijsselt. Hij kritiseerde overigens de opvatting dat de generaties elkaar afwisselen als de pendule van een klok die van links naar rechts gaat. "Bij elke slag van de pendule de afgelopen eeuw is er wel telkens iets wezenlijks verdwenen. Eerst de verzuiling, daarna is de kerk bijna helemaal leeggelopen en nu is de afbraak van de verzorgingsstaat aan de orde." Bij dat laatste thema sloot het verhaal van de Nijmeegse historicus Peter Raedts aan. "Wat de grote ideologieën niet is gelukt - jongeren inpakken lijkt nu om puur economische redenen wel te lukken. Vrijheid om je te ontplooien vindt men te duur. Studenten moeten zich opstellen als zakenmannetjes, als scherpe onderhandelaars die zich nooit eens een denderende fout kunnen permitteren." Maar de hoofdlijn van zijn betoog was eigenlijk dat er met de wisseling der generaties weinig nieuws onder de zon is. "Al dat gepraat over nix en next klinkt me allemaal wat te hijgerig. Achter de mode aanrennen om toch maar vooral bij te blijven." Het eigenlijke betoog van de hoogleraar middeleeuwse geschiedenis ging over de wedervaardigheden van de roomskatholieke studentenvereniging Thomas van Aqumo die in 1896 werd opgericht uit onvrede met de "doffe onverschilligheid van de corpora die met fuiven de leegheid in hun leven vullen". Raedts liet zien dat de opstelling van de vereniging voortdurend

veranderde met de golfbewegingen in de samenleving. In de jaren twmtig was de verenigmg juist een dolle, feestende boel en in de jaren dertig dweepten verenigingsleden met het fascisme van Mussolini. Na de oorlog wilde men juist weer niets met politiek te maken hebben. Uiteindelijk "werd het wankele gebouw van het katholieke verenigingsleven door de wind van nieuw idealisme in de jaren zestig definitief omver geblazen".

Stempeltje De schrijfster en filosofiestudente aan de vu Désanne van Brederode was een van de weinige jongeren die aan het woord kwamen op de middag. Ze weigerde een keuze te maken voor de nix- of de nextgeneratie. "Volgens mij kun je pas achteraf analyseren of er een verandering van generaties heeft plaatsgevonden." Wel ervaarde ze in zichzelf de voortdurende wisseling. "Soms heb je idealen, maar soms ook niet. Maar ik krijg vaak van buitenaf het stempeltje opgedrukt idealistisch te zijn en dan moet ik het in een forum opnemen tegen allerlei vermeend-nihilistische jonge schrijvers." Van Brederode denkt dat haar het idealisme wordt toegeschreven vanwege haar openlijke keuze voor het christelijke geloof "In het begm deed ik daar nog lacherig over; dat er toch ook een hoop bullshit bij was. Maar je kunt uiteindelijk geen consument van je eigen religieuze ervaringen blijven. Er komt een moment dat je ervoor uit wilt komen." Deze coming out viel volgens de schrijfster niet mee. "Je kimt de wereld bijna nergens meer mee shockeren. Maar op religie rust nog meer een taboe dan op seks. Bij mijn generatiegenoten viel het helemaal niet m goede aarde. Als ik voor het eten vroeg of ik even mocht bidden, dachten ze dat ik een soort EO-freak was geworden die de hele dag m de Heere IS."

De schrijfster heeft overigens de ervaring dat ze met mensen van boven de veertig jaar beter over haar boek Ave venim corpus kan praten dan met leeftijdgenoten. Maar dat wil niet zeggen dat er geen generatiekloof bestaat. Op de vraag of jongeren niet meer van tradities houden, antwoordde student Arjen de Wolffen een beetje boos: "Hoe kom je daarbij. Onze ouders hebben tradities over boord gezet, wij niet. Ik ga graag naar een echte traditionele Kerstmis zonder al die moderne poespas er omheen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen