Ad Valvas 1995-1996 - pagina 64

s

ADVALVAS 14 SEPTEMBER 1995

PAGINA 8

IRT-achtige affaires komen in meer Europese landen voor Onderzoekers vergelijken toelaatbaarheid opsporingsmethoden De iRT­enquête Is niet uniek in Europa. Heuse Miami Vice­achtige taferelen gingen ook in Frankrijk en België aan een nationaal debat vooraf. Dit blijkt uit het promotie­ onderzoek dat Hans Bevers en Chantal Joubert aan de rechtenfaculteit doen naar opsporingsmethoden in Frankrijk, Duitsland, België en Luxemburg. 1 caïne kopen. De spanning stijgt. Dan, juist op het moment dat de transactie plaatsvindt, komen uit alle hoeken van "De werkwijze van de Nederlandse po­ de sombere lokatie politie­agenten te­ litiekorpsen is niet minder spectaculair voorschijn. Er is genoeg bewijsmateri­ dan die van korpsen in andere landen. aal om de criminelen te arresteren op Er is in Nederland echter nog niet eer­ verkoop van drugs. Crocket kan tevre­ der een aanleiding geweest om eens op den een sigaret opsteken. een rij te zetten welke opsporingsme­ thoden worden toegepast en welk;e Fran9ois daarvan acceptabel zijn". Zeggen Hans Bevers en Chantal Joubert. Ze doen In België was de pseudo­koop ruim tien onderzoek naar het beleid ten aanzien jaar geleden aanleiding voor een natio­ van bijzondere opsporingsmethoden in naal debat over opsporingsmethoden. een aantal landen in Europa. Een transactie was uit de hand gelopen. Affaires rond de toepassing van bijzon­ Bevers: "Een ofBcier van de rijkswacht, dere opsporingsmethoden, zoals infil­ Frangois, probeerde via een pseudo­ tratie, telefoontaps en gecontroleerde koop een criminele bende op te rollen. aan­ of doorvoer van bijvoorbeeld Maar de transactie liep mis. Francois drugs, zijn in een groot aantal Europese wist geen heterdaad­situatie te creëren, landen aanleiding geweest voor een na­ kreeg geen drugs in handen en raakte tionaal debat. Die debatten brachten bovendien zijn geld kwijt. Aangezien over het algemeen meer duidelijkheid deze Francois problemen zag aanko­ over de wenselijkheid en toelaatbaar­ men, heeft hij vervolgens zelf een heid van dergelijke methoden. drugsnetwerk opgezet met de bedoeling In de meeste landen is één vorm van het geld terug te verdienen. Daarmee is infiltratie, de zogenaamde 'pseudo­ hij tegen een pseudo­koper van een koop', wel toegestaan. Het is een tech­ ander politieteam opgelopen." niek die men vooral uit de televisieserie "In België zijn naar aanleiding hiervan Miami Vice kent: Crocket en Tubbs parlementaire discussies gevoerd, die er hebben een koffer met dollars bij zich alleen toe hebben geleid dat in niet­ en willen bij een stel boze boeven co­ openbare circulaires is vastgelegd welke Caroline Bu ddingh'

methoden de politie mag toepassen. In België moet de rechter het Openbaar Ministerie dus maar vertrouwen dat de opsporingsmethoden die zijn gebruikt, niet buiten het boekje vallen." Omdat er weinig van bekend is, vinden de beide onderzoekers het moeilijk om precies aan te geven welke methoden in welke landen toelaatbaar zijn en wor­ den toegepast. "V ooral omdat de inter­ pretatie van de methoden verschilt. Zo kun je stellen dat in de landen die wij hebben onderzocht, provocatie de ab­ solute grens van het toelaatbare vormt. In Frankrijk, Duitsland, België, Luxemburg en Nederland mag de poli­ tie dus niet uitiokken. Maar wat is pre­ cies uidokken? De Duitse politie heeft een caféhouder die in financiële proble­ men verkeerde, undercover uitgedaagd om een aantal drugstransporten te doen. Een aantal Nederlanders is op deze manier in Duitse gevangenissen terechtgekomen, maar deze vorm van uitlokken is in Nederland en België ab­ soluut niet toegestaan."

Drugsschandaal Ook de juridische verankering van som­ mige opsporingsmethoden verschilt per land. In Frankrijk is de toepassing van de bijzondere methoden wettelijk opge­ nomen. "In het begin van de jaren ne­ gentig zijn ze in de wet vastgelegd naar aanleiding van een drugsschandaal," vertelt Joubert. "Destijds werd een aan­ tal politie­ambtenaren en leden van de gendarmerie vervolgd door een onder­ zoeksrechter, omdat ze hadden gehan­ deld in drugs om een bende te kunnen oprollen. De minister van justitie heeft deze mensen toen amnestie verleend. Vervolgens is heel snel een wet aange­ nomen waarin staat dat handel in drugs is toegelaten als daarmee een criminele organisatie kan worden opgerold. Infil­

tratie en gecontroleerde aflevering kreeg daarmee een wettelijke basis. Het probleem is dat deze wettelijke basis voor bijzondere opsporingsmethoden vrij algemeen bleek te zijn, waardoor de

^

In Frankrijk, Duitsland, België, Luxemburg en Nederland mag de 1 politie niet u itlokken. ! Maar wat is precies uitlokken?

begin jaren tachtig alle toelaatbare me­ thoden wettelijk zijn vastgelegd tenein­ de onduidelijkheden te voorkomen. Be­ vers: "Vijftien jaar geleden wilde de Duitse overheid een volkstelling hou­ den, maar het Constitutionele Hof be­ sliste dat activiteiten waarbij de over­ heid de burgers verplicht informatie te geven, alleen toegestaan zijn als deze in de wet staan. In die tijd realiseerde men zich dat vrijwel alle vormen van politie­ optreden te maken hebben met het in­ winnen van persoonsgebonden infor­ matie. En dat die dus en detail in een wettelijke regeling moesten worden vastgelegd. In ongeveer tien jaar tijd hebben onze Oosterburen dit voor el­ kaar gekregen." "Eindelijk kunnen besluitvormers in Nederland zich nu dan gaan aftfragen of deze methoden überhaupt wel wen­ selijk zijn en zo ja, welke methoden een wettelijke basis moeten krijgen", zo ver­ zucht Joubert. "Maar ik vraag me af of er in Nederland op dit gebied daadwer­ kelijk wetgeving gaat komen."

Franse politie vrij veel bewegingsruimte kreeg."

Richtlijnen In België is gedetailleerder uitgewerkt welke methoden mogen worden ge­ bruikt, maar deze zijn in niet­openbare circulaires zijn vastgelegd. Hierdoor is ook de onderzoekers niet duidelijk of bepaalde methoden wel of niet toelaat­ baar zijn. In Nederland en Duitsland zijn de meeste methoden in openbare regelgeving vastgelegd. Het verschil is evenwel dat deze in Duitsland in de wet zijn vastgelegd, terwijl het in Nederland vooral richtlijnen zijn. Nadeel is dat deze richtlijnen multi­interpretabel zijn. In Duitsland is er geen parlementair debat gevoerd over de bijzondere me­ thoden. Dat was niet nodig omdat

Tluk de dag, dat is mijn motto'

¥f^-'

Destijds vertelden vijf nieuwe eerstejaars in Ad Valvas over hun verwachtingen en aspiraties. We zijn nu vier jaar verder. Het einde van de studie nadert en de toekomst komt steeds dichterbij. Hoe is het de vijf dit jaar vergaan en wat moet er van hen terechtkomen?

Marco van Basten "Ik heb veel lol aan mijn naam" - is na eerst een jaar econometrie te hebben gestudeerd nu derdejaars rechten. Het studeren gaat hem stukken beter af dan de afgelopen jaren. Toen was hij voornamelijk bezig met feesten en sporten. Coen van Basten

Econometrie vond hij een leuke studie. "Ik heb er alleen niet hard genoeg voor gewerkt", zegt hij droog. "Ik deed niets en dat was te weinig. Op een gegeven moment zei m'n studiecoördinator: 'Als je het volgende tentamen weer slecht maakt, kun je beter stoppen.' Voor dat tentamen deed ik weer bijna niets, want ik was op wintersport." En zo mislukte de studie econometrie door een teveel aan sporten. Sport is namelijk zijn lust en zijn leven. Van Basten doet aan zaalvoetbal en hij skiet. "Ik heb twee keer meegedaan aan de Nederlandse kampioenschappen skiën. En twee keer werd ik dramatisch laatste. Als ik meer getraind had, was dat niet nodig geweest. Vorig jaar ging het al beter. Maar ik maakte een fout in de bocht en toen knalde ik eruit."

Hij houdt van het goede leven. "Carpe diem, oftewel pluk de dag, dat is mijn motto", zegt hij beslist. "Je leeft nu en met over vijf jaar. Bovendien, over vijf jaar heb je niet meer de vrijheid die je nu als student wel hebt." Van Basten is geboren in het vu­zie­ kenhuis en woonde tot twee jaar gele­ den in Monnickendam. Hij deed mavo, havo en vwo. Op Uilenstede voelt hij zich veel vrijer dan in zijn ouderlijk huis in Moimickendam. "Nu kan ik stappen tot in de vroege uurtjes zonder dat er iemand ongerust ligt te wezen." Voor zichzelf zorgen is geen probleem. "Ik kook wel, maar geen uitgebreide maal­ tijden, hoor. Daar heb ik geen tijd voor." Naast sporten en bestuurswerk bij de faculteitsvereniging QBDBD, waarvan hij

dit jaar waarschijnlijk voorzitter wordt, studeert Van Basten tegenwoordig een

Marco van Basten: ' I k kook wel, maar geen uitgebreid e maaltijd en, hoor. Daar heb ik geen tijd voor' Bram de Hollander

stuk serieuzer dan vroeger. En het gaat volgens hem 'best redelijk' met zijn stu­ die rechtsgeleerdheid. "Ik'heb afgelo­ pen trimester bijna al m'n studiepunten binnengesleept." Niet allemaal, want hij deed een weekend voor een belang­ rijk tentamen mee aan een pleitmara­ thon. "Dus had ik minder tijd om te leren."

Rechter Maar pleiten is belangrijk voor hem. Van Basten wil officier van justitie wor­ den. Rechter lijkt hem ook wel wat. En eventueel zou de politie­academie na zijn studie een optie kunnen zijn. Een jaar geleden nog wilde hij zich speciali­ seren in fiscaal recht. "Leren hoe ik al­

lerlei belastingregeltjes zo kan draaien, zodat ze gunstig uitpakken voor het be­ drijf waarbij ik in dienst ben." Veel geld verdienen vond hij in die tijd erg belangrijk. "Topfuncties wil ik heb­ ben", verklaarde hij een jaar geleden. "Ik streef naar een baan met een goed salaris, want ik leef ruim. En ik heb het liefst een baan waar mensen naar mij moeten luisteren en ik niet naar hen. Geen stoffig kantoorbaantje dus, maar een leidmggevende functie." Maar veel pecunia is niet per se nodig om gelukkig te zijn, weet hij nu. "Ik dacht dat je veel geld nodig had om de dingen te doen die je leuk vindt. Zoals skiën en bergbeklimmen bijvoorbeeld. Maar met een normaal salaris kan dat

ook. Bovendien heb je met een vaste baan minder tijd voor dat soort hobby's." Het belangrijkste voor Van Basten is een baan vinden waar hij he­ lemaal voor gaat. Maar vooralsnog heeft hij twee studie­ jaren voor de boeg voor hij de arbeids­ markt op kan. Afstuderen binnen deze periode moet lukken, zegt hij optimis­ tisch. "Ik volg nu colleges en studeer volgens schema. Ik plan alles veel beter dan vroeger. Ik heb geleerd van m'n fouten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen