Ad Valvas 1995-1996 - pagina 478

AD VALVAS 28 MAART 1996

PjmHA-9

Benzinebonnen en -accijnzen kunnen files voorlcomen De wegenbelasting is te hoog, de benzine te goedltoop. En dat zet de trein als alternatief op een achterstand, vindt dr E. Verhoef, die afgelopen maandag op dit onderwerp promoveerde. Hij bekeek hoe de overheid autogebruik economisch het best kan regelen. Peter Boerman "Mijn promotie­onderwerp heeft zijn voor­ en zijn nadelen", zegt E. Ver­ hoef, sinds maandag doctor in de eco­ nomie. "Voordeel is dat het proef­ schrift zich in een meer dan gemiddel­ de belangstelling mag verheugen. Na­ deel is dat iedereen er een mening over heeft. Mijn broer is gepromo­ veerd in de natuurkunde. Die werd op verjaardagsfeestjes nooit lastig geval­ len met allerlei goedbedoelde advie­ zen." De auto mag voor sommigen een hei­ lige koe zijn, hij brengt onmiskenbaar een aantal nadelen met zich mee, zoals files, milieubeschadiging, onvei­ ligheid en geluidsoverlast. Verhoef be­ schrijft in zijn dissertatie hoe je die 'externe effecten' van autogebruik, waar ook anderen dan autogebruikers de dupe van worden, economisch het best kunt reguleren. Geen gemakkelij­ ke opgave, aldus Verhoef. "Het is heel

moeilijk om beleid te voeren op ver­ keer. Je hebt ten eerste h'eel veel ver­ oorzakers van de effecten, die ook nog eens per definitie mobiel zijn.' 'Daarnaast heb je te maken met een netwerkomgeving: als je bijvoorbeeld ergens een tolweg invoert, zijn de Ne­ derlanders zünig genoeg om op volge­ lopen B­wegen te gaan staan. Een ander specifiek kenmerk is dat de vraag naar autorijden eigenlijk een af­ geleide is: mensen die het produkt consumeren doen dat zelden omdat ze nu zoveel plezier aan de rit beleven. Maar je hebt nu eenmaal een arbeids­ markt die geografisch anders in elkaar zit dan de woningmarkt. Daar moet je in je beleid rekening mee houden." Minstens zo belangrijk als de econo­ misch meest efficiënte manier van re­ gulering van autogebruik vindt Ver­ hoef het 'verkopen' van die manier aan de automobilisten, de kiezers van de beleidmakers. "We zien al zeventig jaar dat hefSngen op bijvoorbeeld de

benzineprijs efficiënt zijn. Toch wor­ den ze weinig ingevoerd, vooral omdat veel mensen denken op die manier alleen de overheid te spekken. En de regeringspartijen vrezen op die manier kiezers kwijt te raken. Terwijl dat helemaal niet zo hoeft te zijn. De overheid kan met de hogere accijns­ opbrengst bijvoorbeeld eenvoudig de motorrijtuigenbelasting verlagen." Een enquête onder weggebruikers die Verhoef in zijn proefschrift gebruikt, onderschrijft die gedachte. Het over­ grote deel van de respondenten (85 procent) vond dat een eventuele ver­ hoging van de benzineprijs op een of andere manier wel ten goede moet ­— komen aan de weggebruiker, hetzij door betere wegen, hetzij door belas­ tingverlaging. "Nu geeft de overheid alleen een zekere prikkel tot autobezit, nauwelijks tot autogebruik. Dat maakt de afweging tussen auto en trein heel oneerlijk. Maar ook de afweging rit of geen rit. De prijs van een autoritje meer of minder staat nu niet in ver­ houding tot alle kosten. De mensen zeggen snel: die auto staat er toch. Laten we hem dan ook gebruiken." Verhoefs ideeën reiken echter verder dan alleen prijsheffingen en een meer evenwichtige verdeling van vaste en variabele kosten. Ook benzine op de bon kan wat hem betreft goed werken. Mits de overheid duidelijk kan maken

niets in eigen zak te willen steken. "Ik voorspel de brandstofbon een gouden toekomst. Als je ze gratis op de markt brengt, zullen ze in het maatschappe­ Hjk verkeer, dankzij vraag en aanbod, vanzelf een prijs vinden. Dergelijke verhandelbare rechten werken beter dan geboden en verboden. Je hebt minder problemen dan bij heffingen en je draagvlak kan redelijk groot zijn." Met de veelgehoorde opvatting 'Laat die files maar staan, dan lost het zich­ zelf wel op' moet je bij Verhoef niet aankomen. "Dan wentel je niet alleen een gigantisch milieuprobleem af op de toekomstige generatie, maar baseer je ook je hele ruimtelijke inrichting op te goedkoop vervoer. De afweging om dichter bij je werk te gaan wonen wordt nu niet op goede gronden ge­ maakt. Daar verander je dan helemaal niets aan." Een goed prijsreguleringsbeleid in sa­ menhang met een ruimtelijk inrich­ tingsbeleid zou een Europese verant­ woordelijkheid moeten zijn, meent de promovendus van het Tinbergen In­ stituut. Het zogenaamde green paper, een recent verschenen document waarin de Europese Commissie stelt dat prijsmaatregelen vrijwel onont­ koombaar zijn, noemt hij 'hoopge­ vend'. "Het geeft in ieder geval aan dat men in Brussel inziet welke kant

het op moet. Hoe dat dan daadwerke­ lijk uitpakt is natuurlijk een tweede, omdat je dan altijd met nationale be­ langen te maken krijgt." De vaak gehoorde stelling dat reke­ ningrijden slecht voor de Nederlandse concurrentiepositie zou ­zijn, wil Ver­ hoef echter graag naar het rijk der fa­ belen verwijzen. "Ik denk zelfs dat het voor veel bedrijven alleen maar voor­ delig uitpakt. Middels rekeningrijden geef je het autogebruik een prijs. Je kunt dan tijd kopen. Als ik nu kijk naar bepaalde plaatsen en tijden ­ lees: de Randstad in de ochtendspits ­ dan wordt er veel te weinig betaald voor de auto." Verhoef durft niet te zeggen wat er met zijn aanbevelingen zal gebeuren. "Er is wel interesse voor het proef­ schrift. Het zal in ieder geval niet in de universiteitsbibliotheek verstoften. Daarvoor staat het onderwerp te hoog op de politieke agenda." De econoom zelf laat het onderwerp voorlopig rusten. Hij is inmiddels post­doc geworden en concentreert zich nu op de implementatie van ener­ giebesparing in het bedrijfsleven, mondiaal gezien. "Maar ik vind ver­ keer en vervoer wel zo interessant dat ik erover zal blijven schrijven."

Advertentie

Het Tinbergen Instituut is in 1987 opgericht door de Economische Faculteiten van de Erasmus Universiteit Rotterdam, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam. In het Tinbergen Instituut wordt fundamenteel onderzoek in de economische wetenschappen verricht. Het Tinbergen Instituut verzorgt ook de doctoraatsopleiding in de economische wetenschappen van de betrokken faculteiten. In het kader hiervan zijn ongeveer 150 assistenten­in­opleidmg (AIO's) en onderzoekers­in­opleiding (OIO's) bij het Instituut aangesloten.

•m

Het TINBERGEN INSTITUUT heeft plaats voor

28 ASSISTENTEN­IN­OPLEIDING

van wie er 12 zullen worden aangesteld bij de Erasmus Universiteit Rotterdam, 12 bij de Universiteit van Amsterdam en 4 bij de Vrije Universiteit Amsterdam. De vacatures hebben betrekking op de volgende projecten (tussen haakjes de beoogde promotoren en de betreffende leerstoel­ of vakgroep):

^^^^^2«/vL,^

Erasmus Universiteit Rotterdam / Faculteit der Economische Wetenschappen

1. Stability of long-term e conomie re lations (prof. dr. H.K. van Dijk, Econometrie besliskunde) 2. Une mployme nt dynamics (prof. dr. ir. J.C. van Ours, Algemene economie) 3. Taxation of capital (prof. dr. A.L. Bovenberg/prof. dr. S. Cnossen, Fiscale economie) 4. In what way doe s internationalization affe ct annual re porting by Japanese corporations? (prof. dr. M.A. van Hoepen, Kosten­ en winstbepalingsvraagstukken) 5. Optimization me thods for microsimulation mode ls of disease control with application to screening for e arly de te ction of cancer (prof. dr. ir. R. Dekker, Econometrie besliskunde; prof, dr J .D.E Habbema, Maatschappelijke gezondheidszorg) 6. The spatial conse que nce s of the application of new te chnologie s in logistic chains from the perspective ofMainport Rotte rdam (prof. dr. L. van den Berg, Regionale economie en haven­ en vervoerseconomie) 7. National flexibility and political institutions (prof. dr. J.C. Siebrand, Algemene economie) 8. Manage me nt le arning strate gie s and developmental job characte ristics as determinants of individual and organisational performance (prof. dr. A.R.T. Williams, Interne organisatie) 9. Corporate governance (prof. dr. M.A. van Hoepen, Kosten­ en winstbepalingsvraag­ stukken) 10. High performance computing f or financial planning unde r unce rtainty (prof. dr. A.C.E Vorst, Financiering belegging) 11. Nash solution and prediction in macroeconometric analysis (prof. dr. H.K. van Dijk, Econometrie en besliskunde; prof, dr C.G. de Vries, Toegepaste economie. Algemene economie) 12. Account manage me nt in marke t-drive n organizations (prof. dr. B.A. Bakker, Commerciële beleidsvorming; prof. dr. A.R.T. Williams, Interne organisatie)

Universiteit van Amsterdam / Faculteit der Economische Wetenschappen en Econometrie 13. Economie aspe cts of the financing of higher e ducation (prof. dr. C. van Ewijk/ prof. dr. F van der Ploeg, Macro­economie) 14. Business re -e ngine e ring (prof. drs. J.A. Oosterhaven, Informatiemanagement) 15. Networkdesign with e xtra constramts (prof. dr. N.M. van Dijk/ dr. A. Volgenant, Besliskunde) 16. Transitional re ce ssion (prof. dr. M.J . Ellman/dr. R.K. Knaack, Economische stelsels, met inbegrip van de transitie­economie) 17. Labor force be haviour of older women and me n (prof. dr. S.S. Gustafsson, Vergelijkende bevolkings­ en emancipatie­economie) 18. Applications of correspondence analysis (prof. dr. H. Neudecker, Wiskundige economie, econometrie, statistiek) 19. Framework for busine ss proce s re-design (prof. dr. J.J.A. Leenaars, Bestuurlijke informatieverzorging en administratieve organisatie; prof. dr. ir. R. Maes, Informatica; i.h.b. de leer der informatiesystemen) 20. Implicite Coope ration for Public Goods (prof, dr. E A.A.M, van Winden/ dr. A.J.H.C. Schram, Staathuishoudkunde i.h.b. de leer der openbare financiën) 21. The economics of bankruptcy re form (prof. dr. S.J .G. van Wijnbergen, Staathuishoud­ kunde; prof. dr. A.W.A, Boot, Financiering)

22. Applications of non-life actuarial te chnique s (prof. dr. H. Wolthuis, Actuariële leer der levensverzekering; prof. dr. M.J . Goovaerts, Actuariële leer der schadeverzekering) 23. Exchange rate s in developing countrie s; applications of economie modelling and econometric me thods (prof. dr. H. Jager, Internationale economische betrekkingen) 24. The public finance of intergenerational accounting (prof, dr WH. Buiter, Macro­ economie; prof. dr. B.J . Heijdra, Algemene en kwantitatieve economie)

If

Vrije Universiteit Amsterdam / Faculteit der Economische Wetenschappen en Econometrie

25. Commuting and spatial re se arch. An inte grate d e quilibrium approach (prof. dr. R Rietveld, Ruimtelijke economie) 26. Algorithms f or large-scale Markov de cision applications (prof, dr H.C. Tijms, Econometrie) 27. Inve stme nt analysts' e arnings forecasts and change s in accounting policie s (prof. dr. J. Klaassen, Kosten­ en winstvraagstukken) 28. Saving and inve stme nt in rural socie tie s: the microeconomics of responses to risk, (prof, dr J .W Gunning, Ontwikkelings­ en Agrarische economie) Informatie Een gedetailleerde beschrijving van bovenstaande projecten is op aanvraag verkrijgbaar bij het secretariaat van het Tinbergen Instituut Rotterdam, mevrouw C.J J. de Ruiter, telefoon (010) 408 89 19. Algemene informatie over het AlO­schap bij het Tinbergen Instituut kan worden verstrekt door de Director of Graduate Studies, prof. dr. ir J .C. van Ours, telefoon (010) 408 89 00 (Tinbergen Instituut Rotterdam) en (020) 551 35 00 (Tinbergen Instituut Amsterdam). Wij vragen Een voltooide (of spoedig te voltooien) universitaire opleiding, in bij voorkeur Algemene economie. Bedrijfseconomie of Econometrie. AansteUing Het doel van de aanstelling is promotie. De aanstellingsduur bedraagt maximaal vier jaar en is in principe voor de volledige werktijd, In overleg kan een deeltijdaanstelling van minimaal 30 uur per week worden gerealiseerd. Het AlO­schap kent drie taakelementen, onderzoek, opleiding en te verzorgen onderwijs, die worden vastgelegd in een opleidings­ en begeleidingsovereenkomst. Salariëring Deze bedraagt volgens rijksregeling ƒ 2.092,- bruto per maand in het eerste jaar, oplopend tot ƒ 3.735,- bruto per maand in het vierde jaar. Sollicitaties Belangstellenden (m/v) kunnen hun schriftelijke sollicitatie (met curriculum vitae en kopieën van cijferlijsten van de afgelegde examens), onder vermelding van het projectnummer, vóór 15 april a.s., richten aan: Prof. dr. ir. J.C. van Ours, Director of Graduate Studies, Tinbergen Instituut Rotterdam, Kamer H 11-09, Postbus 1738, 3000 DR Rotterdam.

A

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen