Ad Valvas 1995-1996 - pagina 495

AD VALVAS 4 APRIL 1996

PAGINA 9

VU helpt Filippijnse natuurkundigen bij opleiding Ontwikkelingsproject met universiteit San Carlos van start Sinds kort werkt de VU samen met de katholieke universiteit van San Carlos, in het zuiden van de Filippijnen. Rector en priester E.iVI. Lagura was vorige week in Nederland om te praten over de voortgang. "Het is heel moeilijk om de balans te vinden tussen wat een student kan betalen en wat je nodig hebt voor goed onderwijs." Medewerkers van de VU helpen collega's van de universiteit van San Carlos om het natuurkundig onderwijs te verbeteren

Peter Boerman

De vu bemoeit zich dit jaar precies dertig jaar met ontwikkelingssamenwerking. In 1966 vond de oprichting plaats van Bureau Buitenland, een eenmansclubje dat destijds alle contacten met het buitenland onderhield. Later werd de naam gewijzigd in dienst ontwikkelingssamenwerking (DOS) en werd het werkterrein wat meer afgebakend. Het aantal activiteiten werd er niet minder om. Tegenwoordig werken er bij DOS zo'n zestig mensen: veertig hier in de vu, twintig vaak ver over de landsgrenzen. Aanvankelijk richtte DOS zich met name op Indonesië en Zuid-Afrika, maar momenteel lopen er ook Dos-projecten in landen als Bolivia, Nicaragua, Vietnam en Mongolië. Sinds kort is de vu ook in de Filippijnen actief. Bijna negen jaar geleden legde de vu voor het eerst contact met de universiteit San Carlos, gelegen in Cebu, een stadje in het zuiden van de eilandengroep. Twee jaar later mondden deze contacten uit in een voorstel samen te werken op het gebiecf van de opleiding van natuurkundeleraren. Dat voorstel stuitte op een onoverbrugbare hindernis: de Nederlandse overheid bleek niet bereid over de brug te komen met het benodigde geld. Pas in 1993 werd de contacten nieuw leven ingeblazen, omdat er toen een nieuwe financieringsbron beschikbaar kwam: het medefmancieringsprogramma hoger onderwijs (MHO), gecoördineerd door het Nuffic, de organisatie voor onderwijs in ontwikkelingslanden. Daarmee had het voorstel van San Carlos meer kans van slagen. "Een kwestie van goede timing", oordeelt de rector van de universiteit, priester Lagura, vorige week in Nederland voor een tweede bespreking van de voortgang van de samenwerking. "Bij ons op de campus werkt een Nederlandse priester Van Ingelen. Die heeft al heel lang contact met de

afdeling human resource-management van de universiteit in Delft. Een paar jaar geleden kwam hij op die manier iemand tegen die bezig was met Nuffic-projecten. Die zei dat het NufHc net op zoek was naar mogelijke partners in Azië. Het liefst één uit Vietnam en één uit de Filippijnen. Daar zijn we handig op ingesprongen."

deze projecten is in eerste instantie onze eigen mensen te trainen op het gebied van de natuurwetenschappen", legt Lagura uit. "De deskundigen van de vu zorgen ervoor dat onze staf, maar ook die van andere zuidelijke universiteiten, een volledig natuurwetenschappelijke opleiding krijgt aangeboden. Als op die manier eenmaal onze eigen staf is versterkt, kunnen we Prijzen zelf anderen gaan onderwijzen. Dan ontstaat hopelijk een kettingreactie." De universiteit van San Carlos bleek De universitaire situatie op de Filipechter niet de enige te zijn die lucht pijnen IS Qomplex, vindt Lagura. In had gekregen van de NufSc-plannen. Manilla, de hoofdstad, zijn de voorzieOok twee andere Filippijnse universiningen vrij redelijk, maar omdat de teiten dienden een project-voorstel in, Filippijnen een eilandengroep is, is in de hoop op subsidie uit het NufEichet vervoer van mensen en goederen potje. Na een bezoek van een delegavaak moeilijk en is de hoofdstad vantie van het Nuffic ging San Carlos er uit de zuidelijke eilanden slecht echter met de prijzen vandoor. "We bereikbaar. "Treinen kennen wij bijna hebben daarop een meer definitief niet. Alles moet met de boot", aldus projectvoorstel geschreven met gedeLagura. "En dat kost vreselijk veel tailleerde beschrijving van wat we wiltijd." De financiële ondersteuning van den gaan doen", vertelt Lagura. "Met zijn universiteit ervaart de rector dan dat voorstel zijn wij in Nederland ook als een geschenk uit de hemel. gaan 'winkelen' bij de universiteiten "Het is veel te duur iedereen uit het om uit te vinden met wie we het best een partnership aan konden gaan. Dat zuiden naar Manilla te sturen om hen daar naar de universiteit te laten gaan. bracht ons opnieuw in contact met de Bovendien is het in sociaal opzicht vu, maar ook met de universiteiten lastig, omdat de mensen dan lang van van Amsterdam, Wageningen en huis moeten zijn en hun familie achter Eindhoven." Met de vu kwam San Carlos uiteinde- moeten laten. Daarom zijn we nu zo blij dat we onze eigen positie kunnen lijk samenwerking overeen voor twee projecten: het Physics Development Pro- versterken, zodat meer mensen uit het zuiden die leraar willen worden een ject en het Science Teacher Education Project Southern Philippines. "Doel van kans krijgen."

In december reisden de eerste twee vu-medewerkers voor langere tijd af naar het Verre Oosten. Zij wisten zich gemakkelijk aan te passen, mede dankzij het feit dat beiden getrouwd zijn met een Filippijnse. Waarschijnlijk komt in jub, als in de Filippijnen het schooljaar begint, een andere natuurkundige hen gezelschap houden. De beide projecten waar ze aan werken staan op de planning voor dne jaar, met een uidoopmogelijkheid van nog eens drie jaar. Daarna moet de universiteit het project op eigen benen voort kunnen zetten. Het geld dat de Nuffic beschikbaar heeft gesteld, wordt echter niet volledig opgesoupeerd aan mankracht. Twintig procent van het toegekende budget mag worden besteed aan laboratonummaterialen.

Laboratoria "Een van de moeilijkheden die we steeds tegenkomen bij het importeren van kennis, is ons gebrek aan een goede uitrusting", vertelt Lagura. "We kunnen wel fraai de theorie leren, maar wat heb je daaraan als je het niet toe kunt passen? We zijn dan ook dolblij dat we nu eindelijk iets kunnen doen aan onze laboratoria, die volstrekt inadequaat zijn voor onze huidige studentenpopulatie." De katholieke universiteit San Carlos telt momenteel zo'n zestienduizend universitaire studenten, plus nog eens

een kleine zesduizend scholieren. Daarmee is ze een van de grootste universiteiten in de zuidelijke Filippijnen. De instelling is ongeveer vierhonderd jaar geleden gesticht als parochiale school. Pas sinds een jaar of vijftig mag ze zich universiteit noemen. "Dat de vu van huis uit niet katholiek is, maakt voor onze samenwerking niets uit", aldus de rector. "We willen een christelijke omgeving behouden in onze universiteitscampus, maar dat wil niet zeggen dat je katholiek moet zijn om er te werken. De wetenschap is over de hele wereld hetzelfde, de filosofie erachter is het enige verschil." Pnmaire bron van inkomsten van de universiteit is de student fee, het collegegeld. "Van de overheid krijgen we helemaal niets, behalve allerlei regels en instructies", aldus Lagura cynisch. Dat maakt het moeilijk om rond te komen, want de studenten op de universiteit zijn nou ook niet bepaald welvarend. "Steeds zijn we bezig de balans te vinden tussen wat de student kan opbrengen en wat nodig is voor goed onderwijs. Een financiële bijdrage, zoals deze van het Nuffic, maakt die afweging een stuk plezieriger."

Zuidoost-Azië: een groeimarkt voor het hoger onderwijs? Het Verre Oosten karv voor het hoger onderwijs een belangrijke 'afzetmarkt' worden. Zowel minister Ritzen als diverse Instellingen geloven in werving van een groeiend aantal studenten uit Indonesië, China en de Aziatische 'tijgers'. Toch dreigen initiatieven op dat gebied gesmoord te worden door onenigheid over de kosten. Universiteiten en hogescholen willen steun van de overheid. Ritzen vindt dat ze te snel hun hand ophouden. A. van der Plas F. Steenkamp

"Zuidoost-Azie is iets dat de instellingen zélf moeten oppakken." Zo maakte Ritzens topambtenaar dr F.J.H. Mertens vorige week op een conferentie over werving van studenten uit het Verre Oosten het beleid nog eens duidelijk. Niet alle sprekers waren het met zijn visie eens. Maar wel was duidelijk dat deze regio, sinds minister Ritzen er in september over begon, veler aandacht heeft als afzetmarkt voor het hoger onderwijs. Die belangstelling komt niet helemaal

uit de lucht vallen. De vu en de universiteiten in Delft, Wageningen en Leiden hadden al vanouds contacten met vooral Indonesië. Daarbij verschoof bij de meeste universiteiten het accent langzaam van ontwikkelingshulp naar het opleiden van topmensen voor politiek en bedrijfsleven. Bovendien stuurt China sinds tien jaar afgestudeerden met een fellowship naar ons land, om extra vakkennis op te doen. Maar volgens Ritzen is het tijd de blik te nchten op meer landen in de regio met een koopkrachtige vraag naar hoger onderwijs.

Dat Aziatische landen nu al grote 'kennisimporteurs' zijn, blijkt uit enkele cijfers. Op dit moment studeren alleen al in de vs 260.000 Aziaten. Australië en Engeland hebben er daarnaast elk 40.000. In de laatste twee landen vormen studenten uit de groei-economieën van Zuidoost-Azië, zoals Hongkong, Indonesië en Maleisië, de meerderheid. Juist deze landen zullen, samen met China, de komende jaren nog veel meer studenten naar het buitenland sturen. Hun eigen hoger onderwijs kan de sterk groeiende vraag naar hoog geschoold personeel volstrekt met aan. De concurrentie om de studenten uit het Verre Oosten is hard en de Angelsaksische landen blijven zeker domineren. Toch zien velen een kans voor het Nederlandse hoger onderwijs om nieuwe afnemers te vinden voor zijn beste opleidingen. Zelfs één procent van deze miljardenmarkt is al de moeite waard, is hun redenering. Waarom de komst van de Aziatische studenten zo belangnjk is? Die vraag wordt niet door iedereen hetzelfde beantwoord. En dat leidt weer tot

onenigheid over verdeling van de kosten. De minister noemt vooral voordelen voor de insteUingen: ze kunnen hun daling in studentenaantal opvangen en nu met mgang van september het collegegeld voor niet-Europeanen wordt vrijgegeven, kunnen ze alle kosten doorberekenen. Dus zette topambtenaar Mertens zich op de conferentie, die was georganiseerd door de op internationalisering gerichte overheidsorganisatie Nufiic, af tegen universiteiten en hogescholen die toch om steun van Zoetermeer zeuren. Hij pleitte voor een commerciëlere houding. Het ministerie zelf zal hoogstens wat kleine startsubsidies geven. Intussen snapt prof ir K.F. Wakker, rector van de TU-Delft, er niets meer van. Hij had begrepen dat Ritzen en zijn collega Wijers het Azië-offensief zo graag wilden omdat dit, via de opgeleide goodwiU-ambassadeurs, juist ook de economische banden met deze regio zou helpen verbeteren. Vanuit die visie heeft Delft een reeks projecten ontwikkeld, rekenend op financiële deelname van overheid en bedrijfsleven. En volgens Wakker kan

de TU de kosten (van werving en opvang tot nieuwe Engelstalige modules) ook maar ten dele dekken uit het hogere collegegeld. "Wij verwachten wel degelijk support", zei hij in een reactie op Mertens. De TU-Delft staat niet alleen in die verwachtmg. In het Nuffic-blad Transfer komt de leiding van de Pedagogisch- Technische Hogeschool in Eindhoven aan het woord over de verkoop van opleidmgen aan ZuidoostAzie. Hoewel de instelhng hierin vrij succesvol is, miste ze onlangs een grote opdracht van Indonesië. De eer ging naar een Australische instelling, die met overheidssteun gunstige financiering kon aanbieden. In ons land ontbreekt nog zulke samenwerking met de overheid. Komt die er, dan kan alleen al het HBO zo'n honderd miljoen gulden per jaar extra verdienen, verwacht men in Eindhoven. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen