Ad Valvas 1995-1996 - pagina 30

AD VALVAS 3 1 AUGUSTUS 1995

PAGINA 6

Ouderen zijn minder eenzaam dan men denict VU-onderzoek brengt sociale netwerk van ouderen in kaart en haalt vooroordelen onderuit in een tijd van individualisme, materialisme en egocentrisme", aldus de onderzoekers. -" Maar er zit een addertje onder het gras: ouderen die hun kinderen vaak zien, rekenen deze kinderen niet altijd tot htm belangrijkste contacten. Ouders geven op die manier een kwart van de kinderen geen plaats m hun sociale netwerk. Datzelfde geldt voor meer dan zestig procent van de broers en zusters. Ondanks het feit dat familieleden elkaar vaak zien, moeten zij dus concurreren met andere contacten die belangrijk voor ouderen zijn.

Een van de grootste problemen waarmee ouderen te kampen hebben is eenzaamheid, denkt veertig procent van de Nederlanders. Een ongegrond vooroordeel, zo blijkt uit een grootschalig ouderenonderzoek van de vu, dat dinsdag werd gepubliceerd. De onderzoekers toonden aan dat ouderen veel minder onder gevoelens van eenzaamheid lijden dan altijd wordt verondersteld.

Babyboom-generatie

Frieda Pruim Van van de Europese 60-plussers noemt maar liefst 44 procent eenzaamheid het grootste ouderenprobleem, terwijl niet meer dan twaalf procent aangeeft zichzelf eenzaam te voelen. Het 'Nestor-onderzoek' van de vu en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut in Den Haag onder 4400 ouderen tussen de 55 en 90 jaar, bevestigt dat het wel meevalt met de eenzaamheid onder ouderen. "Uit onze studie blijkt dat slechts een klein deel van de ouderen zich daadwerkelijk eenzaam voelt", concluderen de onderzoekers. "Er is veel variatie in de mate van eenzaamheid, terwijl de meerderheid zich helemaal niet eenzaam voelt." "Het IS moeilijk om die stelling in percentages uit te drukken", licht onderzoeker dr T.G. van Tilburg toe. "Omdat het rechtstreeks vragen naar eenzaamheid een vertekend beeld geeft, hebben we de ondervraagden een lijst met elf uitspraken voorgelegd. We lieten ze reageren op uitspraken als 'Ik mis mensen om me heen' en 'Ik heb veel mensen op wie ik volledig kan vertrouwen'. Het totaal van hun antwoorden op deze vragen leverde ons een beeld op van hun mate van eenzaamheid." De socioloog kan de uitkomst tot zijn spijt niet afzetten tegen eerder onderzoek onder ouderen, om de simpele reden dat er nooit eerder onderzoek in Nederland is gedaan. Wel kan hij vergelijken met de uitkomst van een soortgelijk onderzoek in het Italiaanse Toscane. Daaruit blijkt dat Nederlandse 55-plussers er verhoudingsgewijs niet slecht aan toe zijn. Ouderen m Nederland zijn veel mmder eenzaam dan hu« Italiaanse leeftijdgenoten. De sociologen deden ook onderzoek naar de grootte van het sociaal netwerk van ouderen. Daaronder verstaan zij de mensen die belangnjk voor oyderen zijn en met wie zij regelmatig contact hebben. Het netwerk van Nederlanders van 55 jaar en ouder blijkt gemiddeld uit tien personen te bestaan. In Italië

llustratie: Ingrid Bocktmg

ligt het aantal 'netwerkleden' volgens Van Tilburg veel lager. Vijftien van de 4400 Nederlandse ondervraagden zeiden met niemand regelmatig contact te hebben en 87 personen telden slechts één trouwe vriend of familielid. Maar meer dan twintig procent kwam moeiteloos tot twmtig intimi of meer, tot een maximum van 77. Deze getallen zeggen volgens Van Tilburg wel iets over de mate van eenzaamheid van ouderen, maar lang niet alles. "Eenzaamheid is een subjectieve ervarmg", legt hij uit. "De een rekent twintig mensen tot zijn sociaal netwerk en voelt zich eenzaam, terwijl een ander met acht intensieve contacten dik tevreden is."

Leeftijd Een opmerkelijke uitkomst van het onderzoek vindt van Tilburg dat leeftijd op zich weinig zegt over iemands mate van eenzaamheid. Met het klimmen der jaren neemt de omvang van het netwerk wel af, maar in hoeverre dat het geval is, hangt sterk samen met ie-

mands persoonlijke omstandigheden, zoals de afwezigheid van een partner en een slechte gezondheid. Hoewel over het geheel genomen het verschil in eenzaamheid tussen mannen en vrouwen miniem is, blijkt uit het onderzoek dat ongehuwde mannen over een veel minder groot netwerk beschikken dan ongehuwde vrouwen. De onderzoekers bieden daar geen directe verklaring voor, maar Van Tilburg heeft wel een idee: "Het netwerk van ongehuwde mannen voor hun pensioen was hoofdzakelijk gebaseerd op de contacten via hun werk. Toen zij stopten met werken, verdwenen ook deze contacten. Veel ongehuwde vrouwen hebben ook gewerkt, maar waarschijnlijk hebben zij een netwerk opgebouwd dat veel breder was dan alleen rond hun werk." Het netwerk van ouderen krimpt niet alleen in als gevolg van sterfte in de familie- en vriendenkring. Ouderen zijn ook bewust selectiefin hun relaties als gevolg van gezondheidsproblemen of verlies van capaciteiten. Hierdoor gaan ze zich op een steeds kleinere groep

mensen richten. Zo participeren ze, naar mate ze ouder worden, steeds minder vaak in vrijwilligersorganisaties en verenigingen. Kerkelijke activiteiten vormen daarop een uitzondering. De kerk is voor ouderen, vooral voor vrouwen, een belangrijke ontmoetingsplaats. Ouderen hebben vrij intensief contact met hun broers en zusters en hun kinderen. Driekwart heeft maandelijks contact met op zijn minst een van de broers en zusters. Tweederde van de ouderen heeft minstens één broer of zus die minder dan een half uur reizen van hem of haar vandaan woont. Het contact met de kinderen is nog veel intensiever: meer dan negentig procent van de 55-plussers heeft wekelijks contact met op zijn minst een van de kinderen. Meer dan de helft heeft maandelijks of vaker met drie of meer kinderen contact. 85 procent van de Ouders heeft een of meerdere kinderen op minder dan een half uur reisafstand. "Deze gegevens weerspreken het stereotiepe beeld van de moderne gebroken familie

Nederland heeft, vergeleken met de haar omringende landen, nog relatief weinig ouderen. Volgens prof.dr C.P.M. Rnipscheer is niet meer dan dertien procent van de bevolking ouder dan 65 jaar. Dat gaat veranderen als de babyboom-generatie, geboren in de jaren vijftig, vergrijst. De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben in 1988 het initiatief genomen tot het Nestor-onderzoeksprogramma om op deze situatie vooruit te lopen. Met het oog op de toekomst wilden zij tevens het gerontologisch onderzoek meer verankeren in de tmiversiteit. Op grond van de uitkomsten van zeven deelonderzoeken, ook op bijvoorbeeld economisch en medisch terrein, kan de overheid mogelijke problemen die samenhangen met de vergrijzing, voorzien en daarop vooruitlopen. Ter illustratie noemt Van Tilburg de zorgverlening aan ouderen. Momenteel is er een stroming in de politiek die vindt dat familieleden en vnenden een veel actievere rol moeten spelen in de ondersteuning van ouderen, terwijl een andere stroming meent dat deze mensen al optimaal worden mgezet. "Op grond van ons onderzoek tenderen wij meer naar het standpunt van de tweede stroming", aldus de socioloog. "Uit de interviews blijkt dat kinderen op vrij grote afstand van hun ouders wonen. De reistijd die het vergt om hun ouders te bereiken, maakt het moeilijk om hen bijvoorbeeld dagelijks te helpen met het halen van boodschappen. Van deze kinderen kun je niet veel meer verwachten dan ze nu doen. Daarentegen worden buren, met wie ouderen vaak wel contact hebben, nog maar weinig ingezet voor het bieden van hulp. De overheid zou hieruit kunnen concluderen dat de kaarten met alleen op de kinderen moeten worden gezet." C P M Knipscheer en anderen Living Arrangements and Social Networks of Older Adults, VU uitgeverij, Am sterdam 1995, 200 pag., ƒ35,-, ISBN 90 5383 404 4

Facelift voor Sportcentrum Uilenstede Dick Roodenburg Afgelopen zomer kreeg het Sportcentrum een grondige face-lift. D e verbouwingskosten bedroegen ruim een miljoen gulden en dat resulteerde in een moderne accommodatie. "Kijk, deze muren zijn gezandstraald. Waren in dertig jaar helemaal groezelig geworden". Wandelend en wijzend door de gangen van zijn Sportcentrum op Uilenstede durft hoofd studentensport Evert Rijks nu pas hardop het woord goor in de mond te nemen, als hij de situatie van voor de opknapbeurt beschrijft. Al enkele jaren geleden klaagde hij informeel over de nolermgslucht die bij tijd en wijle door de vloeren heen walmde. Vies, maar ook onveilig. "De elektrische bedrading was helemaal vergaan. We hadden regelmatig kortsluiting. En in de grote zaal kwamen soms de plafondplaten naar beneden zeilen. Geen gezicht natuurlijk, als er net een wedstrijd bezig was." Dat is nu allemaal verleden tijd. Afgelopen zomer kreeg het Sportcentrum een grondige facelift. Meteen bij binnenkomst valt op dat de entree lichter oogt. De rommelige papiertjes aan de muur zijn vervangen door enkele nette

folderrekken. Tof tapijtje, puik plafond. Een aantal mensen staat in derijom zich in te schrijven. Tegenover de balie kom je de grote zaal met de tribunes binnen. Trots wijst Rijks op het elektronisch scorebord. Minder in het oog springend zijn het gerenoveerde plafond van maar liefst 1100 vierkante meter en daarboven - uiteraard onzichtbaar - de vernieuwde bedrading. Ook de ventilatie in de zaal is verbeterd. Terug via de gang, naar de kleedkamers die door enkele handige snufjes aan de huidige eisen van energiebesparing voldoen: schakelaars ho maar, het licht floept pas aan als de sensor in het plafond een bezoeker signaleert. Twaalf minuten na het vertrek van de laatste sporter gaat het licht weer uit. De douches stoppen al na een kleine minuut, maar wie zich in die tijd net ingezeept heeft, kan zich middels een hernieuwde druk op de knop afspoelen met de volgende minuut water. Van het douchegedeelte werden enkele vierkante meters afgehaald en bij de kleedkamer getrokken, waardoor ruimte vrijkwam voor een kluisjeswand. In het voorbijgaan laat Rijks nog even het toilet zien: "Een hangende wc, dat is makkelijker schoon te houden". Op grond van de uitbreiding van de

Bram de Hollander

krachttrainingsruimte kan geconcludeerd worden dat hedendaagse verschijnselen als bommen, steps en body shape qua populariteit de traditionele vechtsporten judo, jui-jitsu en karate in de verdediging hebben gedrongen. De voormalige judo-zaal staat nu vol met

een indrukwekkende hoeveelheid halters, gewichten en hometrainers, die de lichamelijke conditie en uiterlijke verschijnmg van de vu-student op peil moeten houden. De oorspronkelijke twee zalen zijn samengevoegd en kuimen door een be-

weegbare wand gescheiden worden. Er is plaats voor zo'n veertig a vijftig mensen en Rijks bevestigt dat vaak al die apparaten bezet zijn. Onlangs werd nog voor enkele tonnen nieuwe apparatuur aangeschaft. De zelfverdedigmgssporten verhuisden naar de bruine barak, ook wel Heineken-keet genoemd en nu wat eufemistisch 'sportpavUjoen' geheten. Het lesprogramma van de ASVU is voor de meeste sporten deze week begonnen. Tot 25 september kan een ieder ter kennismaking een keer meedoen aan sommige sporten. Niet alle, lees voor de gegevens verder het programmaboekje van de ASVU, of bel het Sportcentrum op Uilenstede: 020 4445090. Het komend seizoen zal op deze Ad Fafoas-pagina middels interviews of reportages om de week een sport uit het Asvu-programma centraal staan. De andere week is gereserveerd voor een cursus van het Cultureel Centrum vu. Het zal zowel wat de sport als wat de cultuur betreft niet over topprestaties gaan, maar over de manier waarop vu-studenten gebruik maken van de studentenvoorzieningen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen