Ad Valvas 1995-1996 - pagina 477

AD VALVAS 2 8 MAART 1 9 9 6

PAGINA 7

Geloof beschermt ouderen tegen depressies Zwaarmoedigheid teistert met name ouderen die het geloof hebben verloren Ouderen met een sterk geloof hebben minder depressieve symptomen. Bovendien lierstellen ze sneller als de depressie toch toeslaat. Dit concludeert de arts drs A.W. Braam op grond van een proefonderzoek onder 172 ouderen in Sassenheim. Dirk de Hoog In de literatuur staan tegenstrijdige effecten van religie op het voorkomen van depressies beschreven. Volgens sommige auteurs versterken calvinistische geloofsopvattingen de ernstige zwaarmoedigheid. Anderen signaleren vooral de troost en verlichting die religie brengt. Maar eigenlijk is het effect nooit goed onderzocht. Dat bracht Braam ertoe gegevens die zijn verzameld in het kader van het Longitudinal Aging Study Amsterdam (Lasa) te analyseren op de factoren religie en depressies. Voor het Lasaonderzoek volgt een team van de vu tien jaar lang drieduizend ouderen in de leeftijd van 55 tot 85 jaar. Zo'n drie procent van hen heeft een zware depressie en vijftien procent een milde. Braam analyseerde, bij vnjze van voorproefje voor zijn grotere onderzoek waarop hij in de toekomst hoopt te promoveren, de gegevens van 172 bewoners uit Sassenheim tussen de 55 en 89 jaar. Daaruit bleek dat bij mensen die zeiden een sterk geloof erg belangrijk te vinden, duidelijk minder depressies voorkomen als ze chronisch

Braam: 'Het gaat niet zozeer om het rationele, maar om het gevoelsmatige en de emotionele steun van het geloof' ziek zijn. Bovendien bleken gelovigen sneller te herstellen van depressies. Van de onderzochte ouderen zei 45 procent van de protestanten het geloof belangrijk te vinden, tegenover 25

procent van de katholieken. 28 procent van de ondervraagden gaf aan ongelovig te zijn. Door de uitkomsten lijkt de opvatting van onder anderen psychologe Aleid

Ms de samenleving ziek?' v u stimuleert onderzoek op raakvlak van 'geloof, wetenschap, maatschappij en cultuur' CT eidt de steeds toenemende indiJ—/vidualisatie tot desintegratie van de samenleving?", is de vraag die centraal staat op een driedaagse internationale conferentie die het Beziimingscentrum volgend jaar wil organiseren. Het congres is een van de projecten over het thema 'geloof, wetenschap, maatschappij en cultuur' die dit jaar steun krijgen uit het universitaire stimuleringsfonds van de vu. Het is de bedoeling dat zo'n vijftig vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland worden uitgenodigd om hun gedachten te laten gaan over de vraag of Nederland ziek is. "De ziekte kent een scala van symptomen. Burgers erkennen niet meer het verschil tussen mijn en dijn. Diefstal, inbraak en andere vormen van 'kleine criminaliteit' vieren hoogtij. Het gebruik van geweld neemt toe, zowel bij diefstal en inbraak als

ook bij het beslechten van conflicten in de emotionele en zakelijke sfeer. Er is geen respect voor de wet: mensen bepalen zelf wanneer en tot op welke hoogte ze zich aan wet en regel willen houden", aldus het voorstel. Voorafgaand aan het congres, dat alleen voor genodigden toegankelijk is, vindt een publieksdag plaats die wordt georganiseerd door de Vereniging voor Christelijk Wetenschappelijke Onderwijs. Eén van de initiatiefnemers van het congres, prof.dr A.W. Musschenga, is ook betrokken bij een ander project dat door het universitair stimuleringsfonds is gesubsidieerd. Hij gaat bij het Instituut voor Ethiek een onderzoek begeleiden naar de beroepsethiek van artsen, advocaten en journalisten. Een derde project dat uit het stimuleringsfonds geld krijgt, is ingediend door dr J.P. Verhoogt van de vak-

groep politicologie en bestuurskimde. Hij wil onderzoeken hoe christelijke organisaties met him identiteit omgaan. "Modernisering en secularisatie tasten het voortbestaan aan van christelijke organisaties die meer dan een eeuw het sociale en politieke leven in Nederland hebben bepaald. Sommige van deze organisaties slagen erin hun traditionele levens- en wereldbeschouwelijke identiteit opnieuw vorm te geven. Andere besluiten, veelal via fusering met neutrale organisaties, zichzelf op te heffen", omschrijft de aanvraag het probleemgebied. Ook dit onderzoek moet uitmonden in een congres. Als laatste project werd het onderzoek van drs A.W. Braam goedgekeurd. Deze arts bij de vakgroep psychiatrie bestudeert de rol van religie bij depressies bij ouderen, (zie artikel hierboven) (DdH)

Schilder weerlegd. Zij schreef in 1987 een boek over het bestaan van een specifieke 'gereformeerden-depressie'. Braam: "Schilder beweerde dat de geloofsinhoud paradoxale eisen aan de gelovige kan stellen. Bij strenge protestanten kan dat met name voorkomen: enerzijds wordt een maximale inzet van ze verlangd om aan geboden en verboden te voldoen, anderzijds domineert bij hen een besef van fundamentele slechtheid en machteloosheid." Tussen de verschillende gezindten bestaan verschillen, waar Schilder geen rekening mee houdt, zegt Braam. Zo zijn oudere leden van kleine protestantse geloofsgemeenschappen juist vaker depressief dan andere ouderen. Dit betreft niet alleen erg orthodoxe groepen, waar Schilder zich met name op richt, maar juist ook vrijzinnige groepen. Braam heeft er geen goede verklaring vóór. "Voor een deel zal een rol spelen dat bij sommige groeperingen de sociale controle erg groot is, terwijl er strenge regels bestaan, maar dat geldt niet voor de liberale stromingen." Opvallend is echter dat juist mensen die protestant zijn opgevoed, maar voor wie het geloof niet meer van belang is, vaker depressief zijn dan mensen die helemaal niet gelovig zijn. Braam verwacht dat deze groep in de toekomst groter zal worden. In Sassenheim zei al bijna zeventig procent van de mensen die gelovig zijn opgevoed, geen waarde meer te hechten aan een sterk geloof. "Alisschien dat

Flip Franssen

dit ook een verklaring kan zijn voor het gegeven dat onder ouderen in de grote steden twee keer zoveel depressies voorkomen als elders. In de stad is bijvoorbeeld ontkerkelijking verder voortgeschreden, maar er zullen ook andere factoren in het spel zijn", zegt Braam. Uit ander onderzoek blijkt overigens dat oudere kerkleden vaak meer sociale contacten hebben dan onkerkelijken, maar Braam denkt niet dat dit de hoofdoorzaak is van het gegeven dat religie mensen blijkbaar wapent tegen depressies. "Ik zoek het vooral in de intrinsieke waarde van het geloof. Mensen hebben een antwoord op levensvragen bij de hand. Je ziet vooral dat ouderen spiritueler, trancendenter met geloof bezig zijn. Het gaat niet zozeer om de rationele, maar om de gevoelsmatige kant en de emotionele steun van het geloof. Daar zou ik meer over willen weten." Braam zal, nu zijn proefonderzoek is afgerond, met een subsidie uit het universitair stimuleringsfonds (USF) van de vu een breder opgezet onderzoek uitvoeren. Uit het usF betaalt de vu onder meer onderzoeksprojecten die te maken hebben met 'geloof, wetenschap, maatschappij en cultuur'.

Als ik het voor het zeggen had... *Hoe je het ook wendt of keert, het is nooit goed' Wat zou er gebeuren als derdejaars psychologiestudent Mare Wollrabe (25) het voor het zeggen had? Dertiende aflevering van de estafettecolumn, waarbij de pen van hand tot hand gaat. Mare Wollrabe Door mijn studie psychologie, mijn voorzitterschap van de feestcommissie van de faculteitsvereniging van Psychologie en Pedagogiek en mijn werk als operator bij 06-8008 van de PTT, kom ik veel in contact met mensen en met organisaties, ledere keer is het weer een soort gevecht dat je moet leveren met jezelf en met de

ander(en). Wat voor soort mensen zijn het, wat vinden ze van mij, hoe denken ze over mij? Dat zijn van die vragen die je afvuurt. Uiteraard is de eerste indruk heel belangrijk, maar deze indruk mag niet de enige indruk blijven, en zwaarder wegen dan al het andere. Mensen zijn nu eenmaal niet zo makkelijk in de omgang als dieren. Maak je een keer een fout, dan zullen dieren je daar niet mee blijven achtervolgen. Nee, ze zullen toch steeds van je houden. Voor dieren maakt het met uit of je wel of niet in een kasteel woont met dubbele garage, binnen-, en buitenzwembad, zes tennisbanen, etc. Het enige dat telt is hoe je voor hen bent. Bij mensen daarentegen ligt het heel anders. Maak je een fout, dan zullen ze je daar op blijven aankijken, al dan niet op een duidelijke wijze. Wijs je mensen op hun fouten, dan zullen ze niet rusten voordat zij ook jou hebben kunnen

pakken op fouten. Mensen hebben altijd iets wraakzuchtigs, hoe gering ook. Hoe vaak komt het niet voor, dat je bij jezelf denkt: "Wacht maar, jij komt ook wel aan de beurt!" Wat ook een groot verschil maakt, is uit welk milieu je afkomstig bent, alsof materiële zaken een graadmeter zijn voor hoe leuk je wel of niet bent. Hoe meer materiele zaken jij of je ouders hebben, des te interessanter en leuker jij wordt. Hele volksstammen 'vrienden' verdringen zich voor je deur, waarbij jij moet gissen, of ze nu voor jou komen of voor de luxe goederen die je toevallig bezit. Veelal bhjken die zogenaamde 'vrienden' parasieten van de bovenste plank te zijn, en op momenten dat jij hen nodig hebt, blijken ze ineens niet thuis te geven. Buiten die vriendenkring gaat het verder. Als je

De Estafette

op de arbeidsmarkt verschijnt, steken velen je naar de kroon. Hoe hoger je positie is, hoe meer mensen je van die positie proberen te stoten. Men is niet geïnteresseerd in je kunnen en in je ideeën, maar in het afkraken en zwart maken van je ideeën en je persoon. Op elk niveau waar je de leiding hebt, wordt er onder je duiven geschoten. In je gezicht glimlachen ze, maar ondertussen gonst het van ontevredenheid. Men neemt niet zomaar iets van je aan, maar onder luid protest. In welke vorm je het ook giet, nooit is iedereen het met je eens. Men weet het zelf altijd het beste, en wat je ook doet of beslist, het is nooit goed. Daarom zou ik, als ik het voor het zeggen zou hebben, wijselijk niets zeggen, want hoe je het ook wendt of keert, het is nooit goed, en men doet toch waar men zin m heeft. Mare Wollrabe geeft de pen door aan Kann Ruardy, studente economie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen