Ad Valvas 1995-1996 - pagina 85

PAGINA 9

AD VALVAS 21 SEPTEMBER 1995

aar niet Nix: de student van nu Zoals in de jaren zestig de bevlogenheid van een kleine spraakmakende groep op een hele generatie studenten werd geprojecteerd, zo krijgen studenten van nu al te gemakkelijk het etiket 'generatie Nix' opgeplakt. Studentenpastor Bernard Rootmensen (56) verzet zich daartegen. "Studenten van nu zetten zich wel degelijk in voor een leefbare wereld, maar op een meer bescheiden manier." Fneda Pruim

"Het is niet eerlijk om het postmoderne levensgevoel en het einde van de grote idealen alleen in de schoenen van studenten te schuiven", vindt Rootmensen, sinds zeventien jaar studentenpastor in Amsterdam. "Het is ook niet reëel, want vwe werkelijk luistert, ziet dat er veel meer aan de hand is." Onlangs hield hij een groep eerstejaars studenten aan de UVA het beeld voor dat in de publieke opinie wordt geschetst van de generatie Nix. "Zo zijn wij niet", protesteerden de studenten. "Wij hebben weliswaar geen veelomvattende idealen meer, maar we willen ons wel degelijk inzetten voor een meer leefbare wereld." De studenten gingen nog een stapje verder in hun protest. Ze constateerden dat het )uist de gearriveerde bevlogenen uit de jaren zestig zijn die de huidige studenten vanuit hun eigen teleurstelling over het einde van de 'grote verhalen' als de generatie Nix bestempelen. "Wij laten ons niet in de hoek

kan volop over gepraat worden dat er meer tussen hemel en aarde is dan carrière maken en geld verdienen", aldus Rootmensen. Voor new age lopen de studenten volgens hem niet zo warm. Dat doet het beter bij de 'generatie Alles'.

Nummer

Studentenpastor Bernard Rootmensen: 'De typische yuppenmentaliteit is aan het voorbijgaan' Peter woiters - AVC/vu

'Niks generatie Nix' zetten door een groep die inmiddels zo comfortabel bij de 'generatie Alles' hoort", aldus de eerstejaars. Rootmensen sluit zich van harte bij hen aan. "De typische yuppenmentaliteit is aan het voorbijgaan", constateert hij. "Jongeren in deze tijd hebben volop aandacht voor immateriële waarden als vriendschap en solidariteit. Die is weliswaar niet zo grootschalig als in het verleden, maar zij kennen wel degelijk gevoelens van rechtvaardigheid en mededogen." Studenten van nu zijn volgens Rootmensen niet te vinden in politieke partijen en vakbonden, maar des te meer in organisaties als Greenpeace, Amnesty International en in de anti-racismebeweging. "De universiteit is enorm verzakelijkt", zegt Rootmensen. "Bij de opening van het academisch jaar hield Ritzen de st-

udenten voor dat ze een kwart van hun tijd verlummelen. Dan bekruipt mij een gevoel van woede: wat voor tijdsopvatting zit daarachter? Er moet toch tijd overblijven voor activiteiten die niet meteen met nut en resultaat te maken hebben? Studenten worden steeds meer in een keurslijf geperst. Ik vind het belangrijk dat zij zich breed ontwikkelen. Anders levert de universiteit straks alleen nog maar geïndoctrineerde afgestudeerden af zonder enig kritisch vermogen." Ondanks het feit dat de universiteit door de verhoogde studiedruk steeds meer een 'leerfabriek' is geworden, weten studenten nog steeds de weg naar het studentenpastoraat te vinden. Over de kerk wordt nog steeds vaak lacherig gedaan, maar religie is in studentenkringen niet langer taboe. "Er

Door kortere programma's aan te bieden, spelen de pastores in op-^e veranderde behoeften en mogelijkheden van de student. "Studenten moeten woekeren met him agenda om toch nog wat academische vorming op te doen", constateert Rootmensen, "want de broodnodige studiepunten moeten ook worden binnengehaald." Ook de onderwerpen die aan de orde komen, zijn veranderd. Stonden vroeger zaken als bevrijdingstheologie, feminisme en politiek avondgebed op het programma, het aanbod van de afgelopen jaren is grotendeels naar binnen gericht. Dit seizoen kunnen de studenten bijvoorbeeld kiezen uit onderwerpen als: spiritualiteit en karakter, als je ouders gescheiden zijn, lichaamstaal, psychosjfnthese en meditatie. "Tien, vijftien jaar waren mensen zich nog enigszins bewust van hun traditie en persoonlijke geschiedenis", reageert Rootmensen. "In het huidige technocratische systeem dreigt dat verloren te gaan. Je wordt gemakkelijk een nummer. Om als mens overeind te blijven, hebben studenten er behoefte aan zich weer bewust te worden van hun unieke identiteit. Via die weg proberen we mensen weerbaar te maken, want als je niet weet wie je bent, weet je ook niet wat je wilt." Uit een (nog niet gepubhceerd) onderzoek van dr J. Janssen van de Katholieke Universiteit Nijmegen blijkt dat de student van de jaren negentig duidelijk minder links is dan die van de jaren zestig. Hij heeft afstand genomen van communisme en anarchisme en blijft hangen rondom D66. Rootmensen herkent dat. "Doorgeslagen anarchisten kom ik niet meer tegen. Studenten van nu leggen enorm de nadruk op individualisering. Het is een sterk punt van

D66 dat zij het individu als uitgangspunt neemt. Wie opkomt voor zijn eigen bestaan, hoeft niet per definitie rechts te zijn. Vaak zijn mensen wel degelijk gevoelig voor wat er om hen heen gebeurt, maar weten ze niet hoe ze dat gevoel in actie moeten vertalen. Politieke partijen, vakbonden en de kerk spreken niet meer aan. Kennelijk zijn deze instituties toe aan vernieuwing." De serie avonden die het pastoraat dit seizoen aanbiedt over 'nieuw engagement' is volgens Rootmensen een poging om de verlamming op het terrein van het engagement te doorbreken. "Tijdens deze avonden willen we mensen ervan bewustmaken dat je wel degelijk iets kunt doen: voor het milieu, tegen het racisme of eventueel in de politiek. Een aantal mensen wil die kant wel weer op, maar demonstraties worden als achterhaald beschouwd. Het ontbreken van nieuwe vormen weerhoudt hen ervan om tot concrete actie over te gaan."

Studentenpsycholoog B.J. IVIaten: 'Eenzaamheid is nog steeds eenzaamheid'

Studentenpsycholoog J.C. Guilliamse: 'De alarmbel gaat eerder'

Peter Wolters AVCAU

*Üe problemen zijn hetzelfde, maar worden eerder aangepakt' De laatste paar jaar is het aantal studenten dat de gang naar de studentenpsycholoog maakt, met meer dan de helft gestegen. Studentenpsychologen J.C. Guilliamse en B.J. Maten zijn niet onder de indruk van deze cijfers. "Door de toegenomen studiedruk worden studenten gedwongen hun problemen onmiddellijk aan te pakken, maar de vragen waarmee zij worstelen zijn van alle tijden." Fneda Pruim

De toegenomen druk om snel af te studeren, heeft ertoe geleid dat studenten met problemen steeds sneller aankloppen bij een psycholoog. "De alarmbel gaat eerder rinkelen", aldus Guilliamse, die al negentien jaar als studentenpsycholoog aan de vu verbonden is. "Tijd om de dingen zelf eens rustig op een rijtje te zetten, is er niet meer."

Het aantal aanmeldingen is de laatste twee jaar met meer dan de helft gestegen ten opzichte van een jaar of zes geleden. Meldden zich toen nog ongeveer 250 studenten per jaar, nu ligt dat aantal op ongeveer 430. Alle studenten kunnen voor een gesprek bij de studentenpsychologen terecht. Als him problemen niet samenhangen met hun studie, worden ze doorverwezen naar bijvoorbeeld een Riagg of een privépraktijk.

De studentenpsychologen hebben hun aanbod aangepast aan de problemen die door de onderwijsbezuinigingen worden veroorzaakt. Zo organiseren zij bijeenkomsten voor mensen met studievertraging en bieden zij beroepskeuzetesten aan voor mensen die niet kunnen kiezen. "Soms helpt dat studenten voldoende verder", aldus Maten, 22 jaar verbonden aan de VU. "Zo niet, dan gaan we dieper graven." "De financiële moeilijkheden en concentratieproblemen waarmee veel studenten tegenwoordig bij ons komen, zijn meestal slechts de ingang, de buitenkant", legt Maten uit. "Als je even doorvraagt, blijken de problemen waarmee studenten te kampen hebben veel minder veranderd te zijn dan op het eerste gezicht lijkt. Eenzaamheid is nog steeds eenzaamheid en de dood van een vriend of familielid gaat nog steeds gepaard met rouw. Wat dat betreft is er niets nieuws onder de zon. Het verschil met vroeger is dat je toen tijd kon nemen om te rouwen. Nu zwaait Rit-

zen met zijn portemonnee." "Aan de oppervlakte is de mentaliteit van de studenten veranderd", vervolgt hij. "De verschoolsing van de universiteit heeft ervoor gezorgd dat studenten zich wat schoolser gedragen. Ze zijn ook cynischer en zakelijker dan vroeger, toen het uitzicht op de toekomst nog rooskleurig was. Dat maakte je onbekommerder in je gedrag. Maar dat zijn vooral uiteHijkheden, die nog niet betekenen dat er sprake is van een grote innerlijke verandering. Er kloppen nog steeds evenveel mensen bij ons aan met depressies en angsten. Nu komen die klachten vooral voort uit gebrek aan uitzicht op een baan, terwijl daar vroeger een andere aanleiding voor zou zijn geweest." De psychologen hebben niet de indruk dat de student van nu minder in de wereld om zich heen is geïnteresseerd. "In eerste instantie zijn ze bezig met zichzelf', aldus Maten. "Dat moet ook, want ze moeten punten halen. Maar er kloppen nog steeds regelmatig mensen

bij ons aan die zich zo druk maken over problemen in de wereld, zoals de milieuvervuiling of de oorlog in Bosnië, dat hun studie eronder lijdt." Guilliamse en Maten vinden evenmin dat de student van nu volwassener of minder volwassen is dan vroeger. "Dat ze over 'school' spreken doet minder volwassen aan, maar woordgebruik zegt ten diepste weinig over iemands mate van volwassenheid." Anderzijds reizen ze meer, hebben ze meer seksuele contacten en worden ze meer met bijvoorbeeld echtscheidings- en drugsproblemen geconfronteerd dan studenten pakweg tvmtig jaar geleden. "Maar emotionele volwassenheid kun je niet forceren. Dat kost veel tijd", voegt hij daaraan toe. "Daarin is door de jaren heen niets veraqderd."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen