Ad Valvas 1995-1996 - pagina 108

AD VALVAS 28 SEPTEMBER 1995

PAGINA 1 6 PAI

'Een fles per dag'

'Dan zie ik hoe mooi het hier eigenlijk is en geniet ik van deze oase vol rust en stilte'

Ellen van Dalen Geen enkele medewerker van de v u be­ leeft de komst van een nieuw jaargetij­ de waarschijnlijk zo sterk als Daan Smit (55). Deze hete zomer zocht de hortu­ lanus vaak even de koele schaduw van een palmboom. Aankomende winter zal hij zich weer tussen de orchideeën verwarmen, in een van de tropische kassen die de hortus botanicus van de

Het territorium

,it,^ i ïï'

>

'

vu rijk is. Zijn nagels zijn zwart van de aarde, de robuuste handen en het ge­ bruinde gezicht zijn getekend door het harde werken buiten. Zijn legergroene, gebreide trui en bodywarmer bescher­ men hem voor vandaag tegen de hagel en wind van de zojuist ingetreden herfst. Smit heeft eigenlijk geen tijd om te praten. Hij heeft het te druk. Voor 15 oktober moeten alle potten die n u nog buiten staan en die gevuld zijn met voornamelijk Zuideuropese planten, een plaatsje hebben gekregen in een van de kassen. Zo overleven zij veilig de wintervorst. De verhuizing blijkt een hele klus, want de tafels staan al hele­ maal vol met kleine stekjes, tientallen vetplanten en honderden cactussen. Smit weet dat warmeer de kassen heel zorgvuldig worden ingericht, alles nèt past. "De kas puilt nu al uit, daarom moeten we veel improviseren. Sommige plantjes komen onder de tafels te staan, anderen plaatsen we tijdelijk op smalle plankjes die boven de tafels komen te hangen. Bezoekers die de hortus aan de Van der Boechorststraat tegen die tijd komen bekijken, kunnen dan alleen heel voorzichtig langs de planten schuifelen." Terwijl hij zijn verhaal doet, kan Smit het niet laten intussen dode blaadjes van plantjes te verwijde­ ren. Ruimtegebrek speelt de hortus vooral de laatste drie jaar parten. In 1992 is de hortus een zelfstandige stichting gewor­

den, onafhankelijk van de faculteit bio­ logie die door bezuinigingen de tuin na vijfentwintig jaar niet langer kon ge­ bruiken voor onderwijs en onderzoek. Bijna gelijk met de verzelfstandiging verloor de hortus ook veel stukken grond buiten het huidige terrein, zoals de tuinen rond Uilenstede, rond de stadspanden van v u en rond het ge­ bouw aan de Boelelaan. Het aantal werknemers verminderde van twintig naar drie man. Smit werkt al meer dan vijfentwintig. jaar bij de hortus en heeft alle reorga­ nisaties meegemaakt. Wanneer hij te­ rugblikt, verandert zijn opgewekte stemming in mineur. "Ach, het is be­ treurenswaardig. Ook al hebben we veel gebied verloren, met drie man is het onmogelijk om de hortus van circa één hectare en de kassen met een op­ pervlakte van duizend vierkante meter te verzorgen. Zo moeten dagelijks meer dan zesduizend soorten plantjes ge­ mest, gepoot of gestekt worden, of water krijgen. Gelukkig hebben we hier een aantal vrijwilligers en banenpoolers rondlopen. Zonder hen was de hortus allang verdwenen." Volgens Smit zijn de hortusmedewer­ kers nu genoodzaakt een commercieel beleid te voeren. "We moeten soms echt bedelen. Wie een rondleidmg wil.

Peter Wolters - AVC/VU

moet eerst betalen en bruidsparen kun­ nen alleen tegen een vergoeding kiekjes maken in­de tuin. Via donateurs en de verkoop van zaden en planten kunnen we ons net staande houden. Ons voor­ naamste doel is dat we de collectie op peil houden, aankoop van nieuwe plantesoorten kunnen we ons voorlopig niet permitteren." Door de toenemende zorg die de tuin nodig heeft, kan Smit nauwelijks nog tijd vrijmaken om te genieten van wat hij zijn domein noemt: het park en de kassen. Hij beschouwt ze als zijn eigen achtertuin. "Pas aan het einde van de dag, als iedereen weg is en de hekken gesloten zijn, wandel ik in mijn eentje door de kassen of over de paden. Het liefst loop ik langs planten en cactussen met gekke namen: de stekelige biss­ chopsmutsen, de gele poederkwasten of de roze­witte moffepijpen. D a n pas zie ik hoe mooi het hier eigenlijk is en ge­ niet ik van deze oase vol rust en stilte." D e werkkamer van Smit is een kunstzinnige en slordige nabootsing van de hortus. Op een plank aan de muur staan een aantal mokken met daarop verschillende kruiden geschil­ derd, aan de wand hangen stenen tegels waarin zeldzame planten zijn gekerfd. Geen enkele plek in zijn kamer lijkt on­ bedekt. Bakjes vol zaden, oude takken in bizarre vormen en denneappels lig­ gen her en der over verschillende tafels verspreid. Een drie meter lange wand is tot aan het plafond bedekt met boeken met titels als Planten u it de bijbel en Flora u it de Malaya. Op zijn bureau ligt een stapel brieven. "Fanmail van trouwe bezoekers", vertelt hij trots. Het merendeel van de bezoekers zijn patiënten van het vu­ziekenhuis. "Som­ migen komen zelfs met infuus of in hun bed langs", vertelt Smit lachend. "Maar ook studenten, hoogleraren en medewerkers van de universiteit lopen tussen de middag graag een rondje

hortus." Een van de stamgasten is Anna de Zeeuw (32), hoofd van het be­ drijfsbureau van de afdeling ge­ bouwentechniek van de vu. R egelmatig loopt zij alleen of met een paar colle­ ga's van de gebouwendienst door de tuinen en kassen. "Als ik een hele ochtend binnen heb gezeten, heb ik echt frisse lucht nodig. Soms neem ik een tijdschrift of een krant mee en ga dan op een van de bankjes in de bota­ nische tuin zitten. Daar tref ik dan weer andere medewerkers van de vu. We praten samen nooit over ons werk, kletsen alleen over onze hobby: de bloemetjes en plantjes", vertelt ze. D e wekelijkse bezoeken van De Zeeuw aan de Van der Boechorststraat leidden er deze zomer toe dat ze na het volgen van een cursus tuinarchitectuur veertien vakantiedagen opnam en als vrijwilliger in de hortus ging werken. Haar donkerblauwe panty, groen zijden shirt en geruite minirok ruilde ze in voor een grote blauwe overall. D e Zeeuw: "Ik heb onkruid gewied, stekjes geplant, druiven gesnoeid en urenlang planten water gegeven. Het was hard werken, maar ook heel ontspamiend. Het liefst liep ik alleen te dromen of te filosoferen tussen de weelderige varens of de torenhoge bamboes, maar jam­ mer genoeg had ik daar geen tijd voor. Als een bepaalde collega dan 's mid­ dags hier kwam lunchen, dook ik weg. Ik wilde niet gezien worden." Smit be­ grijpt haar teruggetrokken houding. "De hortus is omgeven door water en als je over de brug de tuin binnenstapt, ben je in een andere wereld." "Voor mij is het een paradijs", zwijmelt D e Zeeuw, terwijl ze voorzichtig een blauwe druif van een rank haalt en deze langzaam in haar mond stopt.

en van eén cxmt^oWff . ni«ts weel van "ïurken -.• verklaar otv^r e<ie, dat Mo% van k weteuscteff^rs-

1»

weitt ik het

w

Onderzoeksuitslagen spreken Jut e l k a a r v a a k l e k k e r t e g e n . H e t ene filn o n d e r z o e k t o o n t a a n d a t je v a n d r a n k d e m e n t e e r t , h a r t ­ of l e v e r z i e k t e n krijgt, h e t v o l g e n d e d a t é é n glaasje a l c o h o l p e r d a g de gezondheid bevordert en een d e r d e bewijst d a t d e g e n e d i e d r i e t o t vijf g l a z e n d a a g s a c h t e r o v e r s l a a t zelfs l a n g e r leeft d a n d e g e h e e l o n t h o u d e r . D e slijter speelt d a a r n u o p i n d o o r p l a s t i c tasjes u i t te d e l e n m e t d e s l o g a n : ' E e n fles p e r d a g ' . Z o a l s d e m e l k b o e r uit v r o e g e r tijd, d i e a d v e r t e e r d e m e t ' D r i e k w a r t k a n d e m a n ' of 'Melk m o e t ' . Melk moet helemaal niet m e e r . D a a r w o r d je m a a r d i k v a n e n je krijgt e r allerlei o n g e w e n s t e h o r m o n e n en medicijnen van b i n n e n . N e e , koffie m o e t . H e t n i e u w s t e o n d e r z o e k wijst u i t d a t m e n s e n v a n t n i d d e l b a r e leeftijd d i e koffie d r i n k e n è n r o k e n e e n beter geheugen hebben dan oudjes die zich v e r r e h o u d e n van cafeïne e n n i c o t i n e . I n t u s s e n i s er wel een campagne gestart o m rokers depressief te inaken, m e t spotjes v a n e e n d o o r r o k e n v e r l e p t e s c h o o n h e i d e n affiches v a n d o o d s h o o f d e n , w a a r j e ook Mjkt. Ik r o o k n i e t , h e b n o g n o o i t g e r o o k t , m a a r h i e r d o o r krijg ik zin o m voor rokers op te komen. Alsof e e n r o k e r gek i s . Alsof h i j n i e t elke d a g o p zijn pakje d e wettelijke w a a r s c h u w i n g l e e s t over schade aan de gezondheid. D i t is e e n c a m p a g n e v a n inpeperen en n a t r a p p e n : een roker weet d a t hij een smeerlap is, m a a r m o e t d o o r r e i n e b e t w e t e r s t o c h n o g e e n s flink m e t z ' n n e u s i n z ' n eigen v u i l g e d u w d worden. Die anti­rooklobby gaat helemaai over de schreef m e t het nieuwste, o p pakjes sigaretten s t a a t sinds kort de kreet 'Niet­rokers leven g e z o n d e r ' . A l s ik r o o k t e , z o u ik daar een rechtszaak over begin­ nen en winnen. Met miljoenen niet­rokende alcoholisten, taart­ jeseters en a n d e r e welvaartlijers als g e t u i g e n . SELMA S C H E P E t

Ejaculeren In de kolommen van het blad Backsplash van de vu­roeivereniging Okeanos woedt een wat klefferige discussie over de vraag of vrouwen kunnen ejaculeren. "Hier volgt op veler verzoek een uittreksel van het wetenschappelijke meesterwerk De Gplek en andere orgasmen", schrijft Joris van Solt in het zomemummer. Volgens het uittreksel ligt de Grafenberg­plek, die uiterst gevoelig is als er krachtig op gedrukt wordt, in de voorwand van de vagina, een centimeter of vijf achter de ingang. Goede stimulering van de G­plek leidt bij veel vrouwen tot één of meerdere orgasmen. Volgens Joris ejaculeren veel vrouwen op het moment van het orgasme een vloeistof door de urinebuis die chemisch gelijk is aan het ejaculatievocht van mannen, maar geen sperma bevat. " O m d a t ze geloven dat ze urineren, voelen veel vrouwen zich verlegen over de ejaculatie. H u n partners, die vaak hetzelfde denken, kleineren de vrouw, wat een van de redenen is dat veel vrouwen geleerd hebben haar orgasme te onderdrukken", voegt Joris eraan toe. In het septembernummer van het roeiblad dient ene S., mogelijk hoofdredactrice Karlijn Stockmann, Joris van repliek. "Het via de G­plek gestimuleerde orgasme gaat slechts bij tien procent van de vrouwen gepaard met een krachtige dan wel druppelende ejaculatie. D e hoeveelheid vocht kan variëren van een theelepeltje tot een theekopje en is niet exclusief voor G­ plekstimulatie." Overigens vindt S. dat Joris met zijn betoog over meerdere orgasmen te veel belooft. "Joris als je weer eens rode oortjes krijgt, benader dan je gegevens iets wetenschappelijker voordat je die toch al zo kwetsbare maar daarom niet minder intrigerende, mooie, lieve vrouwen van onze vereniging h u n schone hoofdjes op hol laat slaan met valse verwachtingen." BLADLUIS

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen