Ad Valvas 1995-1996 - pagina 224

AD VALVAS 23 NOVEMBER 1995

PAGINA 8

De st rijd der bèta's 'Extra jaar van technische universiteiten is concurrentievervalsing' Lange tijd was het stil, maar de algemene universiteiten hebben de strijd nog niet opgegeven: er moet en zal een vijfde cursusjaar voor hun bèta­opleidingen komen. En als de minister dat niet betalen wil, dan halen ze zelf het geld wel ergens vandaan. Op de vu blijl<en de menin­ gen over het vijfde jaar echter ver­ deeld. Maar dat het onrechtvaardig is dat de opleidingen van de techni­ sche universiteiten een jaar extra krijgen, daarover is iedereen het eens.

" ^ ' l ; < ï­*.

^

•jg^J»"!^

Ook nat uurkundi­ gen van de V U willen meer t ijd voor hun oplei­ ding

Pieter Evelein Dirk de Hoog

Waar de technische universiteiten in de loop van 1993 scoorden, grepen de zes algemene universiteiten met oplei­ dingen als natuurkunde, informatica en wiskunde mis. Ze slaagden er niet in de minister en de Tweede Kamer ervan te overtuigen dat hun bèta­oplei­ dingen ook van vier naar vijf jaar moe­ ten worden verlengd. Dikke notities, smeekbedes, bezoeken aan kamerle­ den: het effect was en bleef tot op de dag van vandaag nul. Sterker: er is geen enkele reden om aan te nemen dat het vijfde bèta­jaar er alsnog komt. Het concept­Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP) van het minis­ terie van onderwijs biedt, op het oog, geen vleugje hoop. De bèta's moeten volgens dit plan een oplossing zoeken in de 'drie plus twee­variant'. Een driejarige basisopleiding voor alle stu­ denten en een tweejarig vervolg voor de helft die slim genoeg is. Een oplos­ sing die de algemene universiteiten (in Leiden, Utrecht, Groningen, tweemaal Amsterdam en Nijmegen) resoluut van de hand wijzen. "Een opleiding van drie jaar is geen opleiding", luidt het unanieme protest.

* ^.­j

j^yr^.

AVC/VU »,

de 'Actie a5'. Het HOOP heeft de

animo bij het hooglerarenkorps flink getemperd. Maar de strijd om het extra jaar gaat door. Ook de Vrije Universiteit heeft zich in de slag om de studieduur voor de bèta­studenten niet onbetuigd gelaten. De voorzitter van het college van bestuur, dr H.J. Brinkman, heeft her­ haaldelijk geroepen dat de verlenging van de studiefinanciering en ­duur bij de technische universiteiten (TU'S)

concurrentievervalsing is. Hij streeft naar een gelijke behandeling van alle bèta­opleidingen, zonder expliciet voor vijf jaar te pleiten.

De verschijning van het HOOP, op

Prinsjesdag, lijkt daarmee de nekslag voor het gebundelde verzet van de algemene imiversiteiten, dat m juli juist weer een nieuwe slag was begon­ nen met de 'Actie a5'. Onder leiding van de rijksuniversiteiten in Groningen en Utrecht moest de achterban wor­ den gemobiliseerd, vermeldde het actieplan. Hoogleraren moesten hun mtemationale collega's vragen om voor het vijfde jaar te pleiten. Als het buitenland vijf jaar nodig had om goede bèta's op te leiden, wie was Nederland dan om de opleiding in vier jaar te proppen? Ook werd de steun van werkgevers onontbeerlijk geacht. Het bedrijfsleven had een niet onbe­ langnjke rol gespeeld bij de succesvolle lobby van de technische universiteiten. Buitenland en werkgevers moesten een indrukwekkend dossier opleveren over zaken als studielast, niveau en kansen op de arbeidsmarkt. Met die gegevens in de hand zou vervolgens een politie­ ke lobby starten, die tijdens het kamer­ debat over het HOOP, m januari, m het

Stille dood Ook collegelid mr J. Dormer heeft in het verleden laten weten dat de vu zich hard wil maken voor de bèta­ opleidingen. De vu zal zich volgens hem niet laten afschrikken door de concurrentie van vijfjarige TU­opleidin­ gen. "Onze inzet is dat als er al bèta­ opleidingen moeten verdwijnen, we aan de vu de laatsten zullen zijn die het licht uitdoen", zei hij ooit in dit verband. Rector prof.dr E. Boeker zegt het zo: "Het is oneigenlijk dat natuurkunde en scheikunde aan de technische uni­ versiteiten anders worden behandeld, terwijl de eindtermen praktisch het­ zelfde zijn." Kortom, voor het college van bestuur van de vu is een gelijke behandeling van de bèta's belangrijker dan verlenging van de cursusduur als zodanig. Toen de studenten aan de technische universiteiten m 1991 een jaar verlen­ ging van de studiefinanciering kregen, reageerde de vu onmiddellijk door

Tabel studentenaantallen alg, u n i v e r s i t e i t e n

1994

1990

1994

wiskunde 793 n a t u u r k u n d e 1395 scheikunde 2772

662 1270 2102

866 1981 2366

622 1811 2102

4034 ­ 18,7 %

5313

4551 ­14,4%

Totaal

4960

1990 1ste j a a r s wiskunde 121 natuurkunde 25 scheikunde 60

1994

VU

Totaal

206

haar nieuwe bèta­studenten ook een half jaar extra studiefinanciering in het vooruitzicht te stellen. Dit geld kwam uit de eigen universitaire middelen. De regeling gold voor studenten die in 1991, 1992 of 1993 informatica, vws­, natuur­, of scheikunde gmgen stude­ ren. De vu verwacht nu dat er per jaar zo'n 75 studenten van de regeling gebruik gaan maken, wat de universi­ teit zo'n 190 duizend gulden per jaar kost. In 1994 besloot de minister naast de studiefinanciering, ook de studieduur van opleidmgen aan de TU's met een jaar te verlengen. Voor de vu reden om de toeslag op de studiefinancienng voor nieuwe bèta­studenten te staken. In hoeverre de maatregelen de keuze van studenten voor een opleiding aan een algemene of een technische uni­ versiteit beïnvloeden, is moeilijk na te gaan. Het totaal aantal studenten dat wis­, natuur­ of scheikunde studeerde aan algemene universiteiten daalde van 4960 in 1990 naar 4034 m 1994. Dat is een daling van 18,7 procent. Bij ver­ gelijkbare richtingen aan de technische universiteiten is de daling 14,4 procent (van 5313 naar 4551 studenten). Terwijl de meeste algemene universi­ teiten dus nadeel lijken te ondervinden van de maatregelen, is er bij de vu geen sprake van een daling van de stu­ denteninstroom bij de bèta's. Natuur­ en scheikunde blijft ongeveer gelijk en wiskunde plus informatica stijgt zelfs. In 1990 waren er aan de vu 935 bèta­ studenten. In 1994 waren dat er 17,6 procent meer (in totaal 1100 studen­ ten). Bij de vergelijkmg tussen de lan­ delijke en de vu­cijfers geldt echter wel de beperking dat niet helemaal duidelijk is welke opleidingen precies zijn meegerekend. Overigens zet bij de vu in 1995 een opmerkelijke daling in van het aantal eerstejaars bètastuden­ ten: van 246 naar 217, een daling van 11,8 procent. Dit lijkt een landelijke tendens, maar harde cijfers hierover zijn niet voorhanden.

Zonneklaar

techn. universiteiten

1990

~~

m.

•

if '

felbegeerde extra jaar moest resulte­ ren. Veel IS er nog niet terechtgekomen van

ik''ff

1995

totaal 489 148 298

1ste j a a r s 159 31 56

totaal 655 146 299

Istejaars 142 30 45

935

246

1100

217

BIJ de betrokken faculteiten zijn de meningen over de noodzaak van vijf jaar verdeeld. "Voor mij is zonneklaar dat voor een groot deel van de natuur­ kundestudenten de cursusduur vijf jaar zou moeten zijn. Zeker voor degenen die willen promoveren en een weten­ schappelijke carrière tegemoet gaan. Bij natuurkunde is dat meer dan de helft van de afgestudeerden. Voor stu­ denten die een andere kant op gaan, bijvoorbeeld de informatica, heb ik niet zo'n duidelijk beeld", is de mening van prof dr H.J. Boersma van de faculteit natuur­ en sterrenkunde. Hij zegt dan ook dat zijn faculteit 'van ganser harte' de acties uit Utrecht en Groningen voor een jaar extra onder­ steunt.

4""­.

'' ^'uMf ^.f >

Boersma vindt dat het jaar extra voor de technische universiteiten concur­ rentievervalsend werkt. "Gelukkig speelt het op onze faculteit nog niet zo erg, maar het aantal nieuwe studenten dat naar de bèta­faculteiten komt neemt af, terwijl het bij de technische universiteiten stabiel blijft. Dat ene jaar extra maakt het studenten niet alleen gemakkelijker, maar blijkbaar geeft het de TU­studies extra status. 'Langer zal ook wel belangrijker zijn', denken studenten dan." Iedereen weer terug naar vier jaar zou

lie mooüzmait vm een studieduur va.1 vi£fjaar is

volgens Boersma wel een eerlijke maar geen goede oplossing zijn. "Natuurkunde is bij uitstek een inter­ nationaal vakgebied. Dan moet je niet in de eerste plaats naar andere oplei­ dingen in Nedeïland kijken, maar naar verwanten in het buitenland. Dan zie je dat vier jaar echt te kort is. Natuurkundigen in Duitsland hebben bijvoorbeeld ook een vijfjarige oplei­ dmg." Bij Scheikunde is de discussie over het vijfde jaar nooit weggeweest, aldus secretaris­beheerder dr P.M. Kwantes. "Dat vijfde jaar hebben we als faculteit altijd willen hebben, maar wij bepalen de wet nu eenmaal niet." De faculteit is vooral boos over de concurrentiever­ valsing. "Wat zwaarte betreft is er geen verschil tussen scheikunde aan algeme­ ne en technische universiteiten. Voor studenten is dat jaar verschil erg aan­ trekkelijk. Bovendien roepen de werk­ gevers in koor dat vier jaar te kort is voor bèta's. Dus de afgestudeerden bij de technische universiteiten lijken ook nog een voordeel op de arbeidsmarkt te hebben." Tot nu toe hebben de vu­chemici nog geen marktaandeel prijs hoeven te geven, maar met deze scheve verdeling vreest Kwantes toch voor de toekomst. "Op de keper beschouwt gaat het ons toch vooral om een gelijke behande­ ling. Als de minister bepaalt dat dit voor iedereen vier jaar is, dan moet dat maar. Daar passen we wel een mouw aan. Maar wat nu gebeurt, is oneerlijk." Decaan prof.dr J. Oosterhoff van de

faculteit wiskunde en mformatica zegt dat er "geen eenduidig facultair stand­ punt" bestaat over de noodzaak van een vijfjarige studieduur. Volgens de decaan wordt daar "genuanceerd en per opleiding anders over gedacht. Vanuit de faculteit vindt dan ook geen georganiseerde lobby plaats." Oosterhoff zegt dat het onderwerp stu­ dieduur bij de lopende visitatie van wiskunde niet aan de orde is geweest Bij de doorlichting van de opleidingen bij Informatica heeft de commissie wèl naar eventuele problemen rond de stu­ dieduur gevraagd. Dus misschien komt het onderwerp bij de presentatie van het visitatierapport informatica weer aan de orde.

Vrij pittig De reactie van studenten is weinig ver­ rassend: ze willen vijf jaar studieduur en niet eens alleen voor de bèta's. "Alle studies moeten vijf jaar worden", vindt student informatica Wiebe Hordijk. Maar hij heeft wel extra argu­ menten waarom juist de bètastudies voor studieverlenging in aanmerking komen. "De technische universiteiten hanteren het argument dat een extra studiejaar noodzakelijk is voor het aan­ leren van praktische vaardigheden. Maar ik vind dat je de theorie en de praktijk niet moet loskoppelen. Bij ons kosten practica ook vreselijk veel tijd " Natuurkundestudent Otto Hasekamp pleit ook voor vijf jaar. "Gemiddeld doen de studenten hier 5,4 jaar over de opleiding. Die is dan ook vrij pittig, vooral omdat je veel wiskunde krijgt. Als ik opnieuw zou gaan studeren, zou ik zeker overwegen een ingenieursop­ leiding te kiezen, want die is volgens mij niet zwaarder dan natuurkunde, maar je krijgt wel een jaar extra." Ook Arjan Termaten die scheikunde studeert, wil vijf jaar. "Scheikunde in vier jaar kan helemaal niet. Zelfs vol­ gens het officiële rooster heb je meer tijd nodig en dan moet je alles in één keer halen. Bovendien kost het hoofd­ vakpracticum vaak meer tijd dan ervoor gepland staat. Het is tenslotte inherent aan onderzoek dat niet van te voren vaststaat hoe de expenmenten verlopen. Overigens wist ik niet dat je bij de technische universiteiten een jaar extra kan krijgen, maar ik volg toch liever een wetenschappelijke dan een technische opleiding."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen