Ad Valvas 1995-1996 - pagina 84

AD VALVAS 2 1 SEPTEMBER 1995

PAGINA 8

Schools, gehaast, zonder statusli De student is zijn unieke positie kwij't. "Het is niet meer zo dat je als student al iemand bent", zegt de studentendecaan. Dat betekent volgens de studentenpastor nog niet dat het etiket 'generatie Nix' op hen van toepassing is. "Studenten hebben weliswaar geen veelomvattende idealen meer, maar zij zetten zich wel degelijk in voor een leefbare wereld." In wezen zijn studenten weinig veranderd, vindt ook de studentenpsycholoog. Maar door de verhoogde studiedruk kloppen ze meer dan ooit bij hem aan.

'De student zit nog steeds op school'

studentendecaan E. Vos: 'De toekomst na de studie is niet uitnodigend' Peter Wolters - AVC/VU

De student is meer dan voorheen gewoon maatschappelijk deelnemer. Een wat brave scholier die de blik op de toekomst heeft gericht. "Dat maakt ze soms minder gemotiveerd voor het studeren op zich", zegt studentendecaan E. Vos.

Martine Zuidweg "Op een zekere avond besloten we met ons zessen die nacht wat groUetjes aan te richten; want wij waren, naar ons oordeel, al wat te lang stil geweest, en moesten derhalve het volk weer reden geven om van studenten te kunnen spreken." Zo begon een Leidse student in 1756 zijn.verslag van een rumoerige avond, nu te lezen in Geert Maks Re-

portages uit Nederland.

Tot in de jaren zestig bleef het volgens de Nijmeegse psycholoog dr J. Janssen

een studentensport om 'het volk' te verachten en te treiteren. "Men stelde er een eer in op gezette tijden de goegemeente aan het schrikken te brengen. Overdonder de burgerij, zo luidde het devies waarmee tot in de jaren zestig nachtelijke hemeschopperij cachet werd gegeven", aldus Janssen in Jeugdcultuur: een actuele geschiedenis.

Anno 1995 hebben studenten niet langer een unieke, boven het volk verheven, positie. Van een aparte status is überhaupt geen sprake meer. Ze zijn scholier geworden zoals zoveel van hun leeftijdgenoten. "Studenten zijn veel meer dan voorheen maatschappelijk deelnemer, gewone leden van de maatschappij", zegt drs Eleonore Vos, sinds 1989 studentendecaan op de vu. "Het is niet meer zo dat je als student al iemand bent. Nee, dat kan later komen. Iedereen moet zich eerst nog maar zien waar te maken als hij of zij is afgestudeerd."

Niet piepen Studenten worden ook als gewone leden van de samenleving behandeld. Daarom mogen ze vandaag de dag niet meer kosten dan de buurman. Dat studenten een deel van de achturige studiedag niet besteden aan studeren, noemde Ritzen in zijn openingstoespraak aan het begin van het academisch jaar 'een economisch verlies dat lastig te verteren is'. "Als ik stel dat een student per jaar 25 duizend gulden zou kunnen verdienen," zei hij, "dan kost de niet-gestudeerde tijd per jaar tweeëneenhalf miljard gulden." Het commentaar van de studentende-

caan: "Ritzen beschouvsM: de student niet bepaald als uniek, maar als iemand die niet te veel geld mag kosten en snel moet gaan presteren voor de maatschappij. Dat soort studenten zijn tegenwoordig de ideale studenten: niet piepen, gewoon bij A beginnen en bij Z eindigen. En snel." Volgens Vos weet het gros van de studenten inmiddels al niet beter. De student ervaart zichzelf helemaal niet meer als iemand met een unieke positie. Hij zat altijd al op school en dat zit hij nog steeds. Het veranderde taalgebruik illustreert dat volgens Vos. "Studenten spreken niet meer van de universiteit maar van de school, niet meer van de docent maar van de leraar, niet meer van college of werkgroep maar van de klas. Niet dat iedereen dat doet, maar het feit dat het gebeurt, daar sta ik van te kijken. Dat is iets van de laatste paar jaar. Ik heb dat nooit eerder gehoord." Uitzondering vormt met name de corpsstudent die in zijn taalgebruik en zijn tradities teruggrijpt op de aparte status van de student. Vos: "Sommige studentenverenigingen proberen toch iets vast te houden van: wdj zijn student en dat is bijzonder."

Opvallend is dat studentenverenigingen ondanks de toegenomen studiedruk nog steeds een groot aantal leden hebben. Dit jaar wierven de Amsterdamse verenigingen evenveel of zelfs meer studenten in vergelijking met vorig jaar. In zijn boek over jeugdcultuur geeft Janssen een verklaring voor het grote aantal studenten dat ondanks de regels van Ritzen is georganiseerd. "De belangrijkste reden zou wel eens kunnen liggen in de vervlakking van het studentenbestaan. Studeren was eens een schaarse luxe, inmiddels is het een allemansbezigheid. In deze toestand van nivellering en perspectiefverlaging heeft het student-zijn als zodanig geen tekenwaarde meer: de student is gedemocratiseerd, geïndividualiseerd, verstedelijkt en daarmee onzichtbaar geworden. Er is vereniging vereist om via een eigen cultuur iets van de aloude status te redden." Maar Vos wijst erop dat de student niet

meer de corpsstudent is en ook niet meer de anti-corpsstudent. "Het is veeleer een grote grijze massa geworden." In die grote grijze massa proberen veel studenten zich van elkaar te onderscheiden om op de arbeidsmarkt een kans te maken. "Daarom ben ik niet zo somber over het feit dat het tegenwoordig moeilijker is om studenten te motiveren voor allerlei besturen en raden. Ze zijn gewoon bezig met him toekomst." En Vos geeft ze groot gelijk. "Ik denk dat de student van nu verstandig is door met zichzelf bezig te zijn en zich voor te bereiden op de toekomst. Vroeger was het beroepsperspectief van een student duidelijk. Er was meer plaats op wetenschappelijke instellingen en als er geen plaats was, kreeg je wel een andere goede functie. Nu moet je heel bewust afstevenen op een bepaald soort functie."

Volgzaam Faculteiten hebben meer dan ooit aandacht voor het beroepsperspectief van studenten en het woord stage is allang geen vloek meer op de universiteit. Een groeiende groep studenten beschouvsl: de studie als een beroepsopleiding. Net als bij de middelbare scholier komt de nadruk te liggen op het halen van tentamens. De studentendecaan: "Niet elk vak kan dan iets zijn waar je je eens lekker in gaat storten. Een heleboel vakken zijn noodzakelijke kwaden omdat je dat papiertje nodig hebt voor de baan die je wilt vervullen. Dat maakt ze soms minder gemotiveerd voor het studeren op zich. En dat geeft ze dat volgzame, dat brave." Voor een deel van de studenten is het curriculimi volgens Vos echter minder belangrijk. Ze leggen juist geen verbinding tussen studie en toekomstperspectief en stellen het maken van een keuze liefst zo lang mogelijk uit. In een verslag van de dienst studentenzaken geeft Vos een verklaring: "In de huidige situatie lijkt de student er, kortzichtig maar op korte termijn effectief, baat bij te hebben zich zo lang mogelijk met studeren bezig te houden. De toekomst na de studie is niet uitnodigend." Maar de maatregelen van Ritzen zetten studenten steeds meer onder druk om

snel te presteren. "Ik geloof niet dat studenten het financieel ontzettend zwaar hebben, veel van hen hebben een ! baantje erbij en dan valt het best te doen. Echter, in combinatie met de druk om niet alleen te presteren, maar ook meteen goed te presteren, meteen goede keuzes te maken, is het zwaar. Daar word je vanzelf een beetje braver van." Vos wenst begrip op te brengen voor die brave student van nu. "Degenen die | zich eraan ergeren hebben zelf wèl het gevoel dat de universiteit een unieke positie inneemt en dat studenten zich horen te manifesteren als student." Zij hangen waarschijnlijk nog aan een inmiddels vervlogen beeld van studenten. Zoals dat van de Leidse student uit 1756 die, na het gevecht dat hij en zijn makkers met een groep ordebewakers hebben gevoerd, met trots bekendmaakt dat twee van de studenten gewond zijn geraakt: "Want een student wordt zeer zelden om zijn geleerdheid, maar wel om zijn roekeloosheid en stoutheid geprezen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen