Ad Valvas 1995-1996 - pagina 533

ADVALVAS 25 APRIL 1996

PAGINA 1 1

WSSSSsf

'Zonder universiteitsraad zag de VU er niet veel anders uit' Scheidend voorzitter WP-fractie betv^ijfelt of hij geschikt raadslid was Bijna vier jaar lang zit Henlt van Gent nu in de universiteitsraad. Na de zomer lioudt de vervoerseconoom het voor gezien. "il< ben gevraagd om op de faculteit dingen te gaan doen in het kader van de verbetering van het onderwijs, dus heb ik geen tijd meer voor het raadswerk. Maar eerlijk gezegd ben ik er ook op uitgekeken." Dirk de Hoog

Henk Van Gent vertrekt als voorzitter van de fractie van het wetenschappelijk personeel in de universiteitsraad. Eigenlijk kwam hij een beetje tegen wil en dank in het raadswerk terecht. "Tot 1992 was ik wethouder voor de PvdA in De Ronde Venen, waar de gemeenten Wilnis, Mijdrecht en Vinkeveen deel van uitmaken. Toen zeiden ze op de faculteit dat ik zo geschikt zou zijn om in de universiteitsraad te gaan zitten omdat ik toch al de nodige bestuurlijke ervaring had. Na wat duwen en trekken heb ik ja gezegd. En zoals het gaat in de politiek, je kunt snel carrière maken. Ik was binnen een jaar fractievoorzitter omdat de vorige uit de raad stapte." Van Gent had de indruk dat 'zijn faculteit economie' wel enige druk op hem uitoefende om in de raad te gaan. "De vorige econoom stelde zich niet meer kandidaat en ik kreeg het gevoel dat de faculteit wel graag een vertegenwoordiger van het eigen erf in de raad zag zitten. Maar eerlijk is eerlijk, niemand heeft me ooit aangesproken op standpunten die ik heb ingenomen of me om boodschappen gestuurd. Dat kan ik overigens voor de hele fractie van het WP zeggen. We zitten er onafhankelijk en proberen het beste voor de hele vu na te streven. We zijn geen vertegenwoordigers van facultaire deelbelangen."

Te mild Van Gent vindt dat gemeentepolitiek en universiteitsraad wel met elkaar te vergelijken zijn. "Je hebt bij beide een bestuur dat met voorstellen komt, waar een gekozen raad zijn mening over geeft. Maar achteraf bezien is het misschien niet zo verstandig van me geweest om raadslid te worden. Als wethouder had ik in de keuken van het bestuur gekeken en dan weet je hoe de zaken gaan. Bestuurders denken echt wel na voor ze met een plan komen. Dan valt het niet mee om als raadslid nog met gefundeerde kritiek te komen. Ik denk dat wie eenmaal bestuurder is geweest niet meer in een

raad moet gaan zitten. Je bent dan te genuanceerd, te mild. Voor een minister die weer kamerlid wil worden, heb ik respect." Van Gent geeft toe dat zijn opstelling uitgaat van een vertrouwen in de beroepsbestuurders. Maar het leek er niet altijd op dat de universiteitsraad echt vertrouwen had in het college van bestuur. "Toen ik in de raad kwam, heerste er een gespannen sfeer. Maar dat was vooral in de raad zelf, tussen de verschillende fracties. Door een aantal conflicten waren ook in de persoonlijke sfeer irritaties ontstaan, zowel tussen raadsleden onderling als tussen sommige raadsleden en leden van het college van bestuur. Maar dat is nu veranderd. In ieder geval ope-

*De raad wantrouwt de bestuurders per definitie'

reert de raad nu veel eensgezinder. En dat wantrouwen naar het college toe hoort er eigenlijk wel een beetje bij. Dat heb ik als wethouder ook gemerkt. De raad wantrouwt de bestuurders per definitie. Daarom ben ik misschien wel te mild als raadslid. Ik zei vaak: 'Kom, kom, kan het niet een beetje rustiger aan. Zo'n motie is toch wel een beetje overdreven.'" Van Gent heeft ooit gezegd dat wat hem betreft de raad maar één keer per jaar bij elkaar hoeft te komen; namelijk om de begroting goed te keuren. Nu vindt hij zelfs dat een beetje te veel van het goede. "Ach, dit jaar duurde het goedkeuren van de begroting een paar minuten. De vu heeft de verdeling van het geld in hoge mate geobjectiveerd in rekenkundige modellen. Eén keer in de zoveel jaar

kunnen de specialisten zich dan buigen over de parameters van het model. De raad verdeelt feitelijk maar een paar procent van de begroting. Eigenlijk gaat het om cijfers achter de komma. En ik kan me niet echt druk maken over 140 duizend gulden meer of minder voor de gebouwendienst. Wat mij betreft besturen professionals de universiteit, maar ook de faculteiten. Dat hjkt me efficiënter. En het is ook goed voor de continuïteit."

Controle Van Gent gelooft niet dat zo'n professioneel bestuur de terugkomst van regenten of een aantasting van de democratie betekent. "Begrijp me goed. Ik ben voor controle op de • bestuurders, maar dat kan ook anders vormgegeven worden, door een raad van commissarissen bijvoorbeeld. En de vu kent een ondernemingsraad en een studentenplatform. Daar kunnen allerlei belangen naar voren worden gebracht. Verder merk ik niet zoveel dat men hecht aan een democratisch bestuur. Op de tribunes tref ik mijn achterban nooit aan en eigenlijk valt er weinig te kiezen want het WP krijgt ieder jaar met moeite een kandidatenlijst rond. Het personeel staat echt niet te vechten om een verkiesbaar plaatsje. Bovendien heeft de universiteitsraad feitelijk weinig veranderd aan het beleid. Zonder raad zou de vu er nu niet veel anders uitzien." In de ogen van Van Gent, die overigens geen bezwaar heeft tegen de jegens hem geuite benaming 'dissident', is het vaststellen van een nieuw bestuursstatuut de afgelopen jaren de belangrijkste bezigheid geweest. "Daar is erg lang over gepraat en het is waar dat de raad uiteindelijk de voornemens van het college van bestuur heeft weten om te buigen. De raad is weliswaar kleiner geworden, maar de vereningingsfractie is gebleven en ook bij de zetelverdeling over de geledingen is meer naar de wensen van de raad geluisterd. Uiteindelijk is daar toch redelijke unanimiteit over. Maar ik moet nog zien of zo'n kleine raad werkbaar is. Het lijkt me erg zwaar

Henk van Gent: 'Bestuurders denken echt wel na voor ze met een plan komen' Peter Wolters - AVC/VU

voor een raadslid, want je moet in twee commissies zitten. Misschien is dit wel de stap naar halverwege het einde." Over een ander belangrijk punt heeft de raad zich opvallend rustig gehouden, namelijk het voornemen van het college faculteiten samen te voegen, de zogenaamde clustering. Daar maken toch ook veel wetenschappers zich zorgen over? "Het klinkt misschien gek, maar ook de raadsleden weten er nagenoeg niets over. De hele zaak wordt vertrouwelijke besproken tussen faculteitsbesturen onderling en het college", verdedigt Van Gent het zwijgen van de fractie op dit punt. Maar hij voelt zich niet aangespoord het college over de kwestie eens stevig aan de tand te voelen. "De afspraak is dat de definitieve voorstellen aan de raad zullen worden voorgelegd. Dus de controle is er nog wel degelijk. Maar wat moet de universiteitsraad eigenlijk nog zeggen over plannen waar faculteiten het zelf over eens zijn geworden. Dat lijkt me erg betuttelend." Als econoom ziet van Gent wel moge-

lijke voordelen in clustering. "Schaalvergroting kan efficiencyverbetering inhouden. Maar de discussie wie met wie moet, vind ik niet zo interessant. Belangrijker is welke taken precies worden samengevoegd en hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld. Daar bestaat nog grote onduidelijkheid over." Van Gent lacht over de opmerking dat de afronding van de clustering wel eens de laatste daad van de universiteitsraad zo kunnen zijn voordat deze door de wetswijziging van de minister wordt opgeheven. "Voor de vu komt die wet eigenlijk op een niet zo goed moment. We hebben net de hele discussie over het bestuursstatuut afgerond en zo'n nieuwe bestuursstructuur hoort toch eigenlijk een jaar of tien mee te gaan. Dat heeft het college ook gezegd. Dus ik denk dat de universiteitsraad zeker nog de eeuwwisseling haalt."

Kroegbezoek is niet alleen voor de gezelligheid VU-studente Tessa van den Berg verblijft tijdelijk in Tokyo. Deze week doet zij voor het laatst verslag van haar belevenissen: Japanners communiceren indirecter dan Hollandse betweters Tessa van den Berg

I

n de gesprekken die ik de afgelopen drie maanden gevoerd heb met Nederlandse en Japanse managers bij Nederlandse ondernemingen in Tokyo, kwam een drietal onderwerpen regelmatig terug. Het zijn aspecten die we van Japanse bedrijven wel kennen, maar die ook in Nederlandse ondernemingen in Japan blijken te zijn overgenomen. Zo wordt er bijvoorbeeld net als in Japanse bedrijven ook in Nederlandse organisaties in Tokyo vrij veel overgewerkt. Bij het idee dat een werkdag zou duren van 9.00 uur tot 17.00 uur kunnen de meeste Japanners zich niet veel voorstellen. Sommige Japanners die op de hoogte zijn van de Nederlandse werktijden, vinden ons maar een lui volkje. Nederlanders daarentegen

zijn van mening dat Japanners niet efficiënt genoeg werken en daarom van die lange dagen moeten maken. Voor de Japaimers blijkt uit overwerken echter inzet en loyaliteit aan het bedrijf. Door het maken van lange dagen verdient men respect en waardering. Het is min of meer een vereiste om hogerop te komen binnen een bedrijf. Degene die hier 's avonds als eerste vertrekt, biedt daarvoor dan ook de rest zijn/haar verontschuldigingen aan met een kort "Het spijt me dat ik jullie voor ga", alvorens het bedrijf te verlaten. Nederlanders en Japanners verschillen ook duidelijk van elkaar in de manier waarop ze communiceren. Over het algemeen doen Japanners dat op een indirectere manier dan Nederlanders. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in besluitvormingsprocessen. Aan een beslissing gaat in Japan veel onderling overleg vooraf. Hierin worden meningen gepeild en medestanders voor voorstellen gezocht. Wat de Japanners in feite proberen, is om al voor het nemen van de uiteindelijke beslissing met elkaar op één lijn te komen. Dit wordt door veel

Nederlanders als een tijdverspillende bezigheid ervaren, waarbij een lange adem een absoluut vereiste is. Daar staat tegenover dat het goedkeuren van een besluit in Japan vervolgens slechts een formaliteit is, waarbij nauwelijks meer wordt gediscussieerd. In Japan wordt nog steeds veel waarde gehecht aan consensus. Daarnaast "] worden Japanners niet graag voor I verrassingen gesteld. Rechtstreekse confrontaties tijdens vergaderingen worden om die reden niet op prijs ƒI / gesteld. Een Hollander die gewend is recht door zee te gaan, moet hier soms erg aan wennen. De Nederlandse directe manier van communiceren wordt door Japanners lang niet altijd gewaardeerd. Ze ervaren het in sommige gevallen zelfs als een belediging. Japanners gaan na het werk zeer regelmatig met collega's of klanten naar de kroeg. Dit doen ze echter niet alleen voor de gezelligheid. In Japan is het niet gebruikelijk dat werknemers uitkomen voor hun eigen mening tijdens het werk. Men wordt min of meer geacht zich te scharen achter een gezamenlijk standpunt (honne in het Japans)

om te zorgen dat conflicten worden voorkomen en emoties hoog oplopen. Zeker dat laatste is iets waar Japanners niet goed raad mee weten. Vanzelfsprekend komt het algemene standpunt, de honne, niet altijd overeen met datgene wat iemand persoonlijk denkt en voelt. Dat persoonlijke wordt in het Japans ook wel tatemae genoemd. Een gezamenlijk bezoek aan de kroeg voor de zogenaamde dnnking-communication stelt de werknemer echter in de gelegenheid om de anderen te laten weten hoe hij over bepaalde dingen denkt. Aan deze informele bijeenkomsten wordt daarom veel waarde gehecht. Ze fungeren als uidaatklep waardoor de balans tussen tatemae (het wenselijke) en honne (het werkelijke) in evenwicht kan worden gehouden. Hoewel werknemers in de Nederlandse bedrijven in Japan meer gelegenheid krijgen om uitdrukking te geven aan hun eigen mening, is deze gewoonte toch ook daar in gebruik geraakt. Om als Nederlander goed op de hoogte te blijven van datgene wat er reilt en zeilt binnen de organisatie kan het daarom erg zinvol zijn om mee te gaan naar de kroeg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen