Ad Valvas 1995-1996 - pagina 369

AD VALVAS 8 FEBRUARI 1 9 9 6

PAGINA 1 1

il

Zagen aan de stoelpoten van het aio-schap Geen salaris, geen werkplek, geen onderwijservaring, geen pensioen, geen wachtgeld: arme bursaal Het college van bestuur wil faculteiten de keuze laten om van het aio-stelsel al dan niet over te stappen naar een bursalenstelsel. Volgens Radboud van Trigt, lid van de universiteit namens de studentenfractie PKV, ziet weinig heil in het bursalenstelsel. "De universiteit onttrekt zich aan haar maatschap-pelijke verantwoordelijk-heid door de bursaal na afloop van de beursperiode in de bijstand te dumpen."

^1"

Illustratie Aad Meijer

lil

lil

Radboud van Trigt Het heeft een jaar geduurd, maar eindelijk is 'ie er dan: de notitie van het college van bestuur over de invoering van bursalen. Voor wie het tot nu toe ontgaan is, bursalen zijn aio's nieuwe stijl: zonder salaris, maar met een beurs. De voordelen van dit nieuwe stelsel van promoveren voor de universiteit zijn - hoe kan het ook anders - van financiële aard. De aio van nu ontvangt na zijn vier dienstjaren een wachtgelduitkering van de universiteit als hij niet direct een baan vindt. De aio is immers een werknemer. Bij een bursaal, die de status van student heeft, ligt dat anders. Als je het salaris dan beurs noemt, hoef je na afloop geen uitkering, wachtgeld, te betalen. Om dit wachtgeldprobleem is het het college van bestuur naar eigen zeggen te doen. Het GAK stelt als voorwaarde voor de status van student dat de activiteiten van de bursaal geenszins op werk mogen lijken. Een bursaal is nadrukkelijk in opleiding. Als extra voordeel voor de universiteit komt nog om de hoek kijken dat er in het nieuwe stelsel geen werkgeverspremie meer hoeft te worden betaald. De beurs is voor de student nieuwe stijl wel belast, namelijk via de inkomstenbelasting. Alle financiële risico's zijn voor rekening van de bursaal, terwijl de universiteit het geld opstrijkt. Alsof deze financiële voordelen voor

het college van bestuur nog niet voldoende zijn, verlaagt hij de netto inkomsten van de toekomstige bursaal ook nog ten opzichte van die van de huidige aio. Volgens een berekening van het aio-overleg aan de vu ligt de netto beurs nog onder het eerstejaarssalaris van een aio, dat trapsgewijs stijgt. De beurs blijft echter vier jaar lang op hetzelfde lage niveau. Daarnaast bestaat er een boterzachte toezegging dat bursalen, als het de faculteiten behaagt, een onderwijsaanstelling voor één dag m de week kunnen krijgen. Daarmee kan de beurs worden aangevuld tot een wat acceptabeler niveau. Een faculteit in financiële nood zal het onderwijs echter nooit door bursalen laten verzorgen, als er onderzoekers en docenten rondlopen die toch al betaald worden: dan maar wat minder aandacht voor onderzoek. En ook hier is de bursaal weer de dupe. Hij zal het met een beurs onder bijstandsniveau moeten stellen, en dat terwijl het verrichten van een promotieonderzoek arbeid op hoog niveau is, dat meer dan veertig uur per week vergt! Behalve de inkomensachteruitgang voor de bursaal bestaat er nog een hele serie nadelen. Zo mag een bursaal van het GAK niet over een eigen werkplek, bijvoorbeeld een bureau met een computer, beschikken. Dan zou hij te veel op een werknemer lijken, die een salaris moet verdienen. Er bestaan ook geen secundaire arbeidsvoorwaarden voor een bursaal.

Het is onduidelijk of er goede regelingen zullen komen voor vakantie- of ziektedagen of zwangerschapsverlof. Er zal in ieder geval geen sprake meer zijn van de opbouw van een arbeidsverleden of een pensioen en ook de rechtszekerheid verdwijnt. Is er dan niets meer heilig op de vu? De kwaliteit van het onderwijs zal ernstig lijden onder invoering van het bursalenstelsel. Op korte termijn betekent het dat veel (werk) colleges plot-

seling door docenten zullen worden gegeven die zelf een drukke onderzoeksbaan hebben. Zij zullen het geven van onderwijs als een extra taakverzwaring beschouwen en het minder serieus benaderen. Op langere termijn betekent het dat nieuwe universitaire docenten minimale ervaring hebben kunnen opdoen in het verzorgen van onderwijs. Zij worden in één keer voor een volle collegezaal geplaatst. Dit komt de onderwijskwaliteit niet ten goede! Het leren doceren is voor docenten aan de universiteit een belangrijke vereiste. Er moet ook worden stilgestaan bij de nadelen voor het onderzoek die de nieuwe regeling met zich meebrengt. Behalve de echte idealisten zullen de

beste studenten een baan buiten de universiteit prefereren boven een promotieplaats, of zij zullen een positie als bursaal gebruiken als springplank tijdens het solliciteren. Dat deze speculaties niet ongegrond zijn, bewijst een enquête onder aio's die vorig jaar is gehouden. 62 procent van hen zegt daarin dat ze een andere baan waren gaan zoeken als het bursalenstelsel al zou zijn ingevoerd. Niemand zal ontkennen dat de wachtgelden een probleem opleveren. Er zijn echter andere oplossingen voorhanden. Het belangrijkste om mee te beginnen is het stimuleren van vakgroepen en mdividuele begeleiders om aio's op tijd te laten promoveren. Nu is het de praktijk om promovendi langer dan vier jaar onderzoek te laten verrichten. Slechts acht procent van de aio's aan de vu promoveert binnen vier jaar. Waarom zou dat plotseling beter worden? Een begeleider heeft er nu geen voordeel bij om zijn aio bmnen de gestelde termijn te laten promoveren. Stel dus geen nieuwe aio aan voordat de voorganger uit het wachtgeld is, en dwing vakgroepen beter na te denken over de consequentie van het aanstellen van aio's. Stimuleer en help de aio actief bij het zoeken naar een baan. Promovendi verzorgen een groot deel van de wetenschappelijke produktie van de universiteit. De regeling voor bursalen zoals het college van bestuur die voorstelt houdt een minachting in

van het vele werk dat zij verrichten. De invoering van het bursalenstelsel is een verkapte bezuinigingsmaatregel ten koste van de aio's. Het gaat om veel meer dan alleen de wachtgeldproblematiek! De imiversiteit onttrekt zich aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheid door de bursaal na afloop van de vierjarige beursperiode in de bijstand te dumpen. In het eerste voorstel van het college van bestuur zou iedere faculteit moeten kiezen tussen het bestaande aiostelsel of het bursalenstelsel. De beslissing zou genomen worden door de faculteitsraad. Het college van bestuur heeft inmiddels beweerd dat dit 'een foutje' is en dat de faculteitsbesturen deze keus mogen maken. Hiermee is de enige democratische inspraakmogehjkheid voor zo'n verregaande beslissing verdwenen. Het college van bestuur hoort iedereen braaf aan en doet vervolgens precies wat ze zelf al in gedachten had. Dit is niet het zoeken naar een breed draagvlak in dit huis. Dit is repressieve tolerantie! Dit is dictatuur! Radboud van Trigt zit namens de studentenfractie PKV in de universiteitsraad-

'Universiteit slechte weritgever' NWO-promovendi vrezen universitaire armoede De onderzoekorganisatie NWO wil het plan doorzetten om nieuwe projectmedewerkers formeel bij de universiteiten onder te brengen. Het gevolg is dat ook NWO-promovendi in de toekomst kans lopen om geen salaris maar een promotiebeurs te krijgen. Frank Steenkamp/HOP Het plan van NWO om het werkgeverschap van toekomstig onderzoekpersoneel over te hevelen naar de universiteiten was al langer bekend. Pas eind lanuari heeft het algemeen bestuur

van de onderzoekorganisatie er echter een beslissing over genomen. Bij die beslissing houdt NWO nog wel een slag om de arm: men wil de overheveling doorzetten, mits daarover met de universiteiten 'bevredigende afspraken' te maken zijn.

Onder die afspraken zal echter niet vallen dat mensen die vier jaar aan een promotieproject werken, per se als werknemer behandeld moeten worden. Men wil de keus tussen aanstelling als assistent-in-opleidmg (aio) of verstrekking van een promotiebeurs aan de universiteiten overlaten. De laatste keus heeft als gevolg dat de universiteit aan een werkloze gepromoveerde geen wachtgeld hoeft te betalen. "Dat voorspelt niet veel goeds", reageert Jeroen Bartelse. Hij is voorzitter van de dienstcommissie projectmedewerkers, die de belangen behartigt van de meer dan duizend KWO-

onderzoekers met een tijdelijk dienstverband. Volgens Bartelse zou NWO zijn personeel alleen naar de universiteiten mogen overhevelen als de universiteiten een behoorlijk personeelsbeleid voeren. "Maar daar is geen sprake van, zeker niet bij de beurspromovendi." Van bursalen in Leiden en Utrecht weet Bartelse dat ze'geen werkplek hebben en niet over een computer kunnen beschikken. Het komt zelfs voor dat er nog niet eens een bibliotheekkaart voor ze is. De dienstcommissie vindt verder dat de huidige discussie over het promotiestelsel te veel

beperkt blijft tot financiële argumenten. De imiversiteiten en NWO willen de kosten van het stelsel verlagen. Even belangnjk zou de discussie zijn of de promotie-opleiding wel zo exclusief gericht moet blijven op het kweken van de nieuwe generatie onderzoekers. "Meer dan de helft van de gepromoveerden komt buiten het onderzoek terecht", aldus Bartelse.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen