Ad Valvas 1996-1997 - pagina 534

ADVALVAS 24 APRIL 1997

PAGINA 16

Testosteronetters

\-^ -:S,*.HSSi5s^r

Tineke van den Klinkenbei^: 'Mijn meest directe vriendenkring van nu ken ik nog uit de tijd aan de v u . '

Bram de Hollander

'We streden voor studentenloon' De VU brengt niet de minsten der aarde voort. Ad Valvas maalit een rondgang langs beroemdlieden die ooit gesclioold werden aan de Vrije Universiteit. Deze week: Tinelie van den Ki!nl<:enberg. Zij streed in haar studententijd voor democratisering van de VU en bleef daarna actief in de politiek, eerst als wethouder, nu als adviseur. Marianne Hoek van Dijke "Na m ' n eerste baan heb ik eigenlijk nooit meer gesolliciteerd. Ik ben steeds verder gerold", zegt Tineke van den Klinkenberg (49), tegenwoordig adviseur van het college van B en w in Den Haag inzake het grote-stedenbeleid. Verder zit ze onder meer in de programmacommissie van GroenLinks. Ze ging in 1964 vanuit Haarlem naar de vu. "Ik behoorde tot een nieuw soort studenten: de eerste groep kinderen die niet uit de middengroepen of de bovenklasse kwam."

Geslaagd "Uit onze buurt ging niemand studeren", vervolgt ze. "Ik wist van tevoren nauwelijks wat een universiteit was. Ik stelde me een soort schoolgebouw voor, maar de vu bleek te bestaan uit een aantal villa's in Zuid." Het gebouw waar haar studie sociologie in gehuisvest was, bleek een gezellige villa aan de Koningslaan. Het was als niet-gereformeerd meis)e wel wennen aan de Vrije Universiteit. "Ik koos voor de vu omdat ik tijdens de voorlichtingsdagen hoorde dat de gemiddelde studieduur daar zeven jaar was en aan de GU, zoals de UVA toen nog heette, elf jaar. Ik studeerde met een beurs en wilde zo snel mogelijk klaar zijn. D e cultuur en het milieu waren ontzettend wennen. De gereformeerde invloed was sterk in het studieprogramma terug te vinden. We moesten bijvoorbeeld een cursus wijsbegeerte op gereformeerde grondslag tot ons nemen. Pas later, met de hele vernieuwing en democratisering, werd het allemaal wat luchtiger." Aan die democratisering heeft Van den Klinkenberg een aardig steentje bijgedragen. Ze werd lid van de SVB, de studentenvakbeweging met een langharige en een kortharige lijsttrekker, voor het evenwicht. In het begin streden ze vooral voor studiefinanciering. "We streden voor studentenloon, een beloning voor de inspanningen van het studeren, zodat studenten on-

afhankelijk van h u n ouders werden." Het studiefinancieringssysteem was in die tijd inkomensafhankelijk. Bij middenklassegezinnen werd geld voor een auto en concertbezoek bij het besteedbaar inkomen gerekend. Arbeidersgezinnen werden niet geacht een auto te hebben en concerten te bezoeken. Daardoor ging een relatief groter deel van htm inkomen op aan studiefinanciering. "Dat systeem vond ik helemaal om razend van te worden. Ik heb altijd gewerkt om niet heel de overwerkvergoeding van mijn vader mee naar Amsterdam te nemen." Met het dweilen in ziekenhuizen bijvoorbeeld, verdiende ze achttien gulden op een dag. Daar kon je toen best drie dagen van leven als je in de mensa in de Damstraat at. "Een maaltijd kostte daar ƒ2,50. Soms namen we met z'n tweeën een bord eten, nasi bijvoorbeeld, waar het vlees al doorheen zat. E n dan ging een van ons bijhalen, want dat mocht. Op die manier was je helemaal goedkoop uit." Later werd ook de democratisering van de universiteiten een strijdpunt. Studenten hadden geen invloed op het universitaire beleid en op h u n studieprogramma. Van den Klinkenberg voerde regelmatig gesprekken met het college van bestuur. "Er waren veel verschillen tussen de leden. De Gaay Fortman, die toen voorzitter was, stond open voor nieuwe stromingen. Hij deed normaal tegen ons en ging de discussie aan. Anderen zagen ons linksen als het vijandelijke kamp." Toen ze later als CPN'er wethouder voor het Links Akkoord werd, stond ze zelf actievoerders te woord. Van haar docenten aan de vu beschouwt ze vooral dr. H . van den Berg, lector en later hoogleraar bij sociologie, als leermeester. "Hij daagde me uit om al die linkse praat te onderbouwen, een theoretische basis te geven. Ik heb aardig wat boekenkasten omver getrokken om uit te leggen wat ik bedoelde." Dat lukte haar uiteindelijk zo goed dat hij haar een 9 voor haar doctoraal examen gaf Hij hielp haar ook aan haar eerste baan bij de Raad voor Maatschappelijk Welzijn. Als lid van de CPN had ze wel een steuntje in de rug nodig om binnen te komen. In de map met knipsels over haar studententijd zit ook een pamflet met

'Johnson moordenaar'. Er was geen scheiding tussen acties voor studentenbelangen en voor politieke strijdpunten. Tegen het dictatoriale bewind in Chili en de Griekse generaals werd net zo hard gedemonstreerd als voor democratisering op de universiteit. T o c h was het geen heel ernstige tijd, vindt Van den Klinkenberg achteraf "Het was een hartstikke leuke tijd. Mijn meest directe vriendenkring van nu ken ik nog uit de tijd aan de vu. We hadden toen ook meer tijd om te feesten. Je werd verliefd en ging trouwen. We zijn birmen die groep allemaal met elkaar getrouwd." Want samenwonen was toen nog niet echt gebruikelijk. E n zeker niet in de gereformeerde vu-kringen. "Dat was vloeken in de kerk. Ik heb zelf twee jaar samengewoond. In het begin is er iemand van mijn dispuut langsgekomen om te vertellen dat het eigenlijk niet kon. Ik vond dat wel de limit, hoor! Veel van die huwelijken zijn weer op de helling gegaan, trouwens", concludeert Van den Klinkenberg nuchter.

Pas toen ze afstudeerde werd ze lid van de CPN, maar dat hing niet met elkaar samen. "Mijn lidmaatschap van de communistische partij was de uitkomst van een langdurig proces. Ik vond het een belangrijke stap, want het was een partij met hoge eisen. In die tijd speelde de Tweede Wereldoorlog een grote rol. De CPN was heel straight in de oorlog. Ik vroeg je af of ik zelf standvastig genoeg zou zijn in zo'n situatie." N a haar eerste politieke ervaring, opgedaan aan de vu, is de politiek in combinatie met de sociologie in al haar banen zichtbaar gebleven. Al zat het er volgens Van den Klinkenberg al veel jonger in. "Ik had als kind al een sterk klassebewustzijn. We hadden bijvoorbeeld geen bibliotheek in Haarlem-Noord. Dat vond ik schandalig, dus ben ik toen ik elf jaar was een bibliotheek op zolder begonnen. Organiseren en bemiddelen, dat zijn de dingen die ik altijd leuk gevonden heb."

In een houten noodgebouwtje van de vu, beter bekend als Provisoriu m I, huist een wetenschappelijke goudmijn. Onder de hoede van prof. dr. Jacob Orlebeke wordt daar al tien jaar een tweelingenregister bijgehouden. Tweelingen zijn goud waard voor wetenschappelijk onderzoek, omdat ze uitsluitsel kunnen helpen geven of bepaalde menselijke eigenschappen aangeboren of aangeleerd zijn. Het weekblad Elsevier maakte onlangs melding van een toevallige vondst die Orlebeke deed met behulp van de tweelingenbank. Hij was eigenlijk op zoek naar een verband tussen roken tijdens de zwangerschap en later probleemgedrag van deze nicotinekinderen. Er bleek inderdaad een verband te zijn tussen paffende moeders en ettertjes van kinderen, maar erg sterk was het niet. T o t Orlebekes verbazing bleek er een veel sterker verband te bestaan tussen de leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen en later probleemgedrag. Een wetenschappelijk verantwoorde verklaring voor dit fenomeen heeft Orlebeke nog niet, wel een "wilde gedachte". Hij vermoedt dat het iets te maken heeft met de testosteronspiegel van zwangere vrouwen. Hoe jonger de vrouw, hoe meer testosteron er in het bloed zit. E n meer testosteron leidt tot agressiever gedrag. De vraag is echter of de foetus iets merkt van de verhoogde testosteronspiegel van de tienermoeder. Dat zou Orlebeke dan ook graag uitgezocht zien. 'Als er inderdaad een duidelijke link bestaat tussen jong moederschap en agressief gedrag van kinderen, kunnen de jonge ouders die te kampen hebben met moeilijk opvoedbare kinderen beter begeleid worden. Deze kinderen hebben erg veel structuur nodig, en juist jonge ouders moeten vaak nog leren hoe ze dat kunnen bieden", aldus Orlebeke. Misschien blijkt dat vrouwen voortaan maar beter op latere leeftijd kinderen kunen krijgen. "Uit evolutionair oogpunt is het logisch om zo jong mogelijk kinderen te krijgen, want assertief en agressief gedrag verhoogt de overlevingskansen. Maar anno 1997 zijn de maatschappelijke eisen natuurlijk volkomen veranderd en zijn dergelijke gedragskenmerken nog nauwelijks functioneel", oordeelt Orlebeke.

SONNET Theodor Holman

Rondootje met Olsen Morten Olsen, keurige man, verlegen. Hij moet een elftal trainen dat niet draait. Dat geen gevaar en zelfs geen onrust zaait. En daarbij heeft hij de traditie tegen. Wat moet je nog met Ajax na Van Gaal? Waar de persoonlijkheid vandaangehaald? Elke tegenslag wordt op jou verhaald. Voor jou straks geen bokaal, en zelfs geen schaal. Tenzij je doet wat ik je nu vertel. Luister nimmer naar de Ajax-achterban. Die zetten je meteen graag buitenspel. Maar luister naar een man die echt wat kan. Een vijftiger met voor jou een toekomstplan. Gebruik 'm als je talisman. Zijn naam: Johan.

BLADLUIS

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen