Ad Valvas 1996-1997 - pagina 159

AD VALVAS 3 1 OKTOBER 1996

PAGINA 9 I*

.'<4^,<

Weg met de dijken! Milieuinstituut VU wil water de ruimte geven Meer rurmte voor de zee en het water, is het motto van een rapport dat het Wereldnatuurfonds deze weel< presenteerde. Belangrijke bouwstenen voor de voorstellen werden aangedragen door het instituut voor Milieuvraagstukken van de VU. De directeur van het instituut mocht de plannen dan ook op een congres toelichten. "Laten we de Hondsbossche zeewering bij Petten afbreken", stelde hij voor. Dirk de Hoog "Dat blauw is niet allemaal water hoor, wees niet bang", stelde prof.dr.ir. P. Vellmga zijn gehoor in de Aula van de vu gerust. De directeur van het Instituut voor Milieuvraagstukken van de vu toonde een dia waarop een groot deel van de randstad met verschillende tinten blauw was ingekleurd. Behalve vaarwegen en meren betrof het ook de bestaande polders. Vellmga was de belangrijkste spreker op het congres Meegroeien met de zee dat het Wereldnatuurfonds maandag 28 oktober organiseerde. Het milieuinstituut van de vu heeft namelijk een belangnjke bijdrage geleverd aan een nieuwe visie op hoe Nederland de stnjd tegen het water moet aanpakken. "We zijn te ver doorgeschoten in onze eeuwenlange pogingen het water aan banden te leggen", zei de voorzitter van de Nederlandse tak van het

WNF, Ed Nijpels, bij de opening van het congres. "We tasten de natuurlijke veerkracht aan. In plaats van meer en hogere dijken moeten we het water weer de ruimte geven." "Nederland is een delta van verschillende rivieren en eeuwen geleden groeide het land vanzelf aan door afzetting van klei uit de nvieren en zand uit de zee", legde Vellinga even later uit. "Nederland lag grotendeels boven de zeespiegel. Maar door de aanleg van dijken, inpolderingen en het afsluiten van zeearmen is het natuurlijke proces verstoord. De Nederlandse bodem daalt steeds harder en de zeespiegel stijgt." Hij illustreerde zijn verhaal met cijfers. Door wateronttrekking en gaswirming daalde de bodem deze eeuw op sommige plaatsen meer dan veertig centimeter, terwijl de zeespiegel ongeveer twintig centimeter steeg. Bij ongewijzigd beleid zullen deze tendensen volgens Vellinga in versterkte mate doorzet-

Spontaan ontstane zandplaat bij de Maasvlakte. ten, zodat op termijn dijkverhoging en zandopspuitingen aan het strand geen soelaas meer bieden. Een van de kernpunten in de toekomstvisie die Vellinga ontvouwde, is de terugkeer van een dynamische kust langs de Noordzee. "Eeuwenlang zijn we bezig geweest de kust recht te trekken en de grens tussen land en zee met hand en tand te verdedigen. Maar we zien dat er steeds meer zand weg-

Advertentie

PWffl

Vvsueef Ce>,,

Verzilting

'<»/.

'^S7nov. 13.00^' •^j'

i

Van harte welkom! Officiële opening om 16.00 uur met dranlijes en Inapjes

'30 7 noN^ Van der Boechorststraat 7 C-006

spoelt en dat de natuurlijke vsdsselwerking tussen wind, water en duinen verdwijnt. We hebben een grotere buffer nodig die dat dynamische evenwicht weer kan herstellen", aldus Vellinga. Vol vuur schetste hij een nieuw toekomstbeeld. "Waarom breken we de Hondsbosse Zeewering bij Petten niet af en leggen we een paar kilometer landinwaarts niet een nieuwe mooie glooiende groene dijk aan. Dan kan er een sluftergebied ontstaan zoals op Texel met natuurlijke duinvorming dat op lange termijn een betere beveiliging tegen de zee biedt dan het alsmaar verstevigen en verhogen van de bestaande dijken." Zo'n brede natuurlijke duinenstrook lijkt Vellinga langs de hele Noordzeekust mogelijk. Op sommige plaatsen kan dat door verder de zee in te gaan, zoals in Zeeland, waar nieuwe zandplaten voor de kust ontstaan, evenals bij de kunstmatig aangelegde Maasvlakte. Op andere plekken moet de kust juist dynamischer worden door de duinenrij landmwaarts uit te breiden. Dit is volgens Vellinga mogelijk omdat de behoefte aan landbouwgronden de komende tijd sterk zal afnemen.

Demons van o.a.: grafische vormgeving fotografie interactieve video CD-I en CD-Rom

Het water moet niet alleen aan de kust meer ruimte krijgen. Ook in het binnenland dient het water weer meer vrijheid te krijgen. De huidige aanpak brengt grote problemen met zich mee. Zo moeten enorme hoeveelheden zoet water door het land worden gespoeld om verzilting tegen te gaan. En dat terwijl zoet water, zeker in droge jaargetijden, een schaars goed aan het worden is. Daarentegen lukt het bij veel regenval maar net om de voeten droog te houden. Overigens zorgen ook incidentele hoge waterstanden in de nvieren voor grote problemen. Al eerder presenteerde het WNF een plan voor levende rivieren waarbij de remedie is meer ruimte voor het water te creëren door de beddingen te verbreden in plaats van de dijken te verhogen. Hier en daar is er al een begin mee gemaakt en zijn de weilanden in de uiterwaarden vervangen door moerasachtige gebieden waar allerlei vogels, dieren en planten goed gedijen. Deze ideeën willen de onderzoekers ook toepassen op delen van met name de randstad. Hier wordt door inpoldering en bemaling veel water onttrokken aan de veengronden, waardoor de bodem sterk inklinkt. In plaats van doorgaan met steeds meer bemaling zouden juist waterbuffers moeten worden aangelegd die de verzilting tegengaan en zouden er moerasachtige gebieden moeten komen die fluctuaties m de waterstanden kunnen opvangen. Een deel van de polders moet dus weer onder water komen te staan. Ook zou het waterpeil in het Ijsselmeer op een natuurlijker niveau

Meetkundige Dienst Afdeling Grafische Technieken

moeten komen in plaats van 's zomers hoog en 's winters laag zoals nu het geval is. Vellinga trachtte de aanwezigen op het congres duidelijk te maken dat deze voorstellen niet alleen goed voor het milieu zijn. "Ook in sociaal opzicht kunnen ze dynamisch werken", zei Vellinga, terwijl hij plaatjes toonde van woonwijken die in een waterrijke omgeving zijn aangelegd. Hij sloot niet uit dat toekomstige huizenbezitters in dergelijke waterparken meebetalen aan de inrichting en onderhoud van de omringende natuur.

Scheepswrak De eerste reacties op de tijdens het congres geopperde plannen varieerden van gematigd positief tot buitengewoon afwijzend. De man die dagelijks het waterpeil in Noord-Holland beheert, dijkgraaf ir. J. van der Vlist, maakte het allemaal met zoveel uit. "Technisch gesproken heb ik weinig bezwaren tegen de meeste voorstellen. Het is best mogelijk om hier en daar een polder onder water te zetten. Maar dan zullen we eerst democratisch moeten besluiten dat we dat willen en wie het moet gaan betalen. Zo hebben we net meer dan vijftig miljoen gulden geïnvesteerd om mmder zout in het Ijsselmeer te lozen. Als men dan uit milieuoogpimt besluit daar juist weer gebieden met brak water te.creëren, is die investering weggegooid geld geweest." T. Maenhout, directeur van het toenstisch bureau Zeeuws Vlaanderen, prees de plannen. "Zon, zee en zand zijn niet meer voldoende voor de moderne recreant. We moeten meer aan te bieden hebben. Toegankelijke natuurgebieden kunnen zo'n attractie zijn." Maenhout is ongetwijfeld blij met de suggestie uit het rapport om "voormalige booreilanden in te richten als centra voor manene toeristen, compleet met exposities, vistaurants en de mogelijkheid om een scheepswrak te bezoeken". Tegen de plannen was boer C. Franzen van de Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland. "We gaan met meewerken aan onze eigen begrafenis", sprak hij stellig. Hij bestreed het idee dat in Nederland steeds minder landbouwgrond nodig is. "Het aantal boerenbedrijven neemt per jaar wel met 2 a 3 procent af, maar dat wil nog niet zeggen dat de overblijvers minder grond nodig hebben. Eerder meer." Bovendien deed hij de suggestie "om ook eens aan de directeur van Schiphol te vragen wat hij ervan vindt de Haarlemmermeer weer onder water te zetten". Maar wat zou er op tegen zijn om water naar Schiphol te brengen als de luchthaven zelf zegt de zee m te willen gaan?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen