Ad Valvas 1996-1997 - pagina 505

AD VALVAS 17 APRIL 1997

PAGINA 7

En nu dan een baan Als de afstudeerfestiviteiten achter de rug zijn, slaat de paniek bij veel doctorandi toe. Wat kunnen ze eigenlijk, en hoe vinden ze een baan? Hadewych Hazelzet, exstudente politicologie, doet verslag van haar bevindingen op de arbeidsmarkt. Deze week deel twaalf: Basta. Hadewych Hazelzet

Prof.dr. Nel Velthorst: i k was goed in de bètavakken en dat vonden de leraren leuk.'

Peter Wolters - AVC/VU

Het enige meisje in de zaal Hoogleraar scheikunde prof.dr. Velthorst vertrekt Komende maand gaat de enige vrouwelijke hoogleraar die Scheikunde rijk is met emeritaat. Hoogleraar algemene chemie prof.dr. Nel Velthorst heeft gestudeerd aan de VU, is gepromoveerd aan de VU en hield haar oratie aan de VU. "Ik heb op geen enkel moment tegenwerking gehad omdat ik een vrouw ben", blikt ze terug. Martine Zuidweg Vooraf had prof.dr. Nel Velthorst al gewaarschuwd: "Als u van mij allerlei feministische uitspraken verwacht, bent u aan het verkeerde adres." Velthorst (65) was de afgelopen zeventien jaar de enige vrouwelijke hoogleraar bij Scheikunde en ze zegt daar geen enkel moment problemen mee te hebben gehad. "Ik ben het van meet af aan zo gewend. Op de HBS-B waren we maar met twee meisjes in de klas. En ik begon mijn studie in 1951 ook als enig meisje. Drie jaar voor mij was er geen vrouwelijke student geweest in de scheikunde en drie )aar na mij kwam er ook geen." Velthorst vond het niet erg om alleen tussen mannen te studeren. Vrouwelijke studenten kwam ze toch wel tegen bij de Vereniging voor Vrouwelijke Studenten aan de vu, waarvan ze lid was. Maar ze viel wel enorm op tussen de scheikundigen. Dat was eigenlijk al zo geweest op de middelbare school. "Ik was goed in de bètavakken en dat vonden de leraren juist leuk." Als ze op de universiteit eens een college miste, dan ontging niemand dat. De keer dat ze niet kwam

opdagen tijdens een college van het vak 'fasenleer', waar ze toch al niet bijster goed in was, stapte de desbetreffende hoogleraar een paar dagen later op haar af. Wat jammer nou, begon hij, dat ze niet op college was. "Kom maar een keertje bij me langs", vervolgde hij, "dan zal ik je bijpraten." Nel Velthorst zat die zaterdagochtend bij de hoogleraar fasenleer aan tafel en kreeg vanaf die tijd elk weekend bijles. "Hij wilde heel graag dat ik een goed cijfer haalde", verklaart ze achteraf.

Boerderij Ze heeft m haar carrière nooit last gehad van discriminatie, zegt ze. "Ik heb op geen enkel moment tegenwerking gehad omdat ik een vrouw ben." Tegen de tijd dat ze haar studie voltooide, vroeg haar hoogleraar fysische chemie of ze bij hem wilde promoveren. Later vroeg zijn opvolger of ze na haar promotie - Velthorst was de eerste vrouwelijke bèta die aan de vu promoveerde - op de faculteit wilde blijven. In 1973 werd ze lector in de algemene chemie en in 1980 de derde vrouwelijke hoogleraar scheikunde van Nederland.

eens een beetje moe van, bekent En dat terwijl ze de boerderij van Velthorst, van al die betrokkenheid haar familie bij Arnhem had verlabij verenigingen, stichtingen en ten met de bedoeling later lerares scholen. Maar die moeheid verscheikunde te worden op een middwijnt meestal snel genoeg als ze delbare school. Toen ze werd weer op haar ski's staat of haar tengevraagd om te promoveren, kwam nisracket in handen heeft. daar de klad in, maar onderwijs Het onderwijs op de universiteit geven is haar passie gebleven. Of ze moet gevoed worden door ondernu voor 120 studenten staat, zoals in de jaren tachtig, of voor zo'n vijf- zoek, vindt Velthorst. Haar eigen onderzoeksterrein is de spectroscotig studenten, zoals tegenwoordig, Velthorst vindt het heerlijk om ken- pie, waarbij stoffen worden geïdentificeerd met behulp van licht, nis over te dragen. vooral met lasers. Velthorst localiZe doet veel op onderwijsgebied. seerde onder meer milieuvervuilenZo was ze de afgelopen tijd voorzitde stoffen in de grond en in het ter van een projectgroep die vooroppervlaktewater. stellen moest ontwikkelen om in Als voorzitter van de pr-commissie aanmerking te komen voor geld uit van de faculteit vecht ze al jaren het studeerbaarheidsfondsj ze was zo'n 25 jaar lang bestuurder van de ' tegen het vooroordeel dat scheikimde en milieuverontreiniging één en lerarenopleiding van de vu; ze was hetzelfde is. "Scheikunde is natuurbijna acht jaar vice-voorzitter van lijk veel meer. De fabricage van een landelijke vereniging voor laboratoriummedewerkers en een jaar of kunststoffen, waar iedereen zoveel profijt van heeft, is ook scheikunde. vijf was ze voorzitter van de StichEn medicijnen die gemaakt en ting postacademisch onderwijs voor getest worden, ook dat is scheikunnatuurwetenschappers. Het allerde. Ik vind het belangrijk dat menliefste gaf Velthorst bijscholingscursen dat beseffen." sussen aan leraren van middelbare scholen en docenten van hogeschoMet die voorlichting gaat ze voorlolen. "Dat zijn natuurlijk zeer gemopig door, ook nadat ze in mei offitiveerde studenten. Soms waren ze cieel afscheid van de faculteit heeft niet naar huis te slaan, bleven ze op genomen. Want zo makkelijk is vrijdagavond een uur langer dan de Velthorst niet weg te krijgen. Ze is bedoeling was." van plan om op haar kamer te blijven zitten totdat haar opvolger er Een paar jaar geleden maakte Veltdaadwerkelijk intrekt en vanaf dat horst deel uit van de visitatiecommoment kan ze gebruik maken van missie die het scheikundeonderwijs in Nederland moest beoordelen. En een kamer verderop in de gang. Die opvolger zal, zoals het er nu naar over een paar weken zit ze in Swauitziet, in ieder geval geen vrouw ziland, als supervisor van een prozijn. ject dat trainingen verzorgt voor leraren in de natuurwetenschappen. Soms wordt ze er inderdaad wel

Scheikundevrouwen Nel Velthorst werd in 1980 de derde vrouwelijke hoogleraar scheikunde van Nederland. In totaal zijn er tot nu toe vijf vrouwelijke hoogleraren scheikunde geweest. Nu Velthorst vertrekt, blijven er landelijk nog twee vrouwelijke hoogleraren scheikunde over, één in Nijmegen en één in Delft. Volgens Velthorst loopt er nog geen handvol vrouwelijke universitair hoofddocenten (UHD'S) in Nederland rond. "Het zit er dus niet in dat het aantal vrouwelijke hoogleraren op korte termijn zal toenemen. Of ze moeten uit het buitenland komen of uit

het bedrijfsleven, m a a r daar ken ik er ook niet veel." De scheikundefaculteit van de vu heeft op dit moment geen vrouwen tussen de UHD'S en welgeteld één vrouwelijke universitair docent. De functie van prof.dr. Velthorst is nog niet vervuld, m a a r volgens secretaris dr. P . Kwantes van Scheikunde hebben er geen vrouwen gesolliciteerd. E r lopen op dit moment echter nog meer sollicitatieprocedures bij de scheikundefaculteit. Voor de functie van hoogleraar biochemie zijn op dit moment vijf kandidaten, onder wie twee vrouwen. De proce-

dure voor de ftinctie van hoogleraar bioorganische chemie is nog in een te pril stadium om al iets over de kandidatuur te kunnen zeggen. "We gaan natuurlijk geen vrouw op zo'n positie zetten alleen m a a r omdat ze een vrouw is", verduidelijkt Kwantes. Van de huidige eerstejaars scheikunde is zo'n 40 procent vrouw, van de onderzoeksassistenten (aio's) 30 procent. "Maar waar ze na hun promotie bUjven? Als vrouwen niet op hoogleraarsposities solliciteren, kunnen wij ze natuurlijk niet uitnodigen", aldus Kwantes. (MZ)

Hoe vertel ik het m'n baas? Mijn geluk dat ik over drie dagen in Italië werd verwacht voor een sollicitatiegesprek werd al snel overschaduwd door deze vraag. Aan het begin van het jaar, toen ik nog een tijdelijk en parttime contract had, was ik redelijk fanatiek blijven doorsolliciteren. Nu begon ik daar de vruchten van te plukken. Opeens kwam alles tegelijk op me af Net nu mijn huidige baan een onverwacht hoge vlucht had genomen. De dag ervoor had ik, zoals altijd als er iets belangrijks te bespreken viel, in de auto met m'n baas onderweg van de ene klant naar de volgende gezeten. Een bos bloemen in de hand dit keer. De kruimels van m'n rokje vegend van het gebak dat m'n baas had laten bestellen ter ere van mijn verjaardag. Een stralende dag. De rest van de dag kreeg ik vrij. Het onderwerp van bespreking had ik handig gemanoeuvreerd van toegenomen verantwoordelijkheden en lange dagen naar de financiële beloning die hier tegenover stond. Dus als klap op de vuurpijl kreeg ik ook nog salarisverhoging. Hij filosofeerde nog even door over de plannen die hij met me had in de toekomst. Afslag Amsterdam. M'n huisje wachtte met post, visite, cadeautjes en een volgezongen antwoordapparaat. Én met een uitnodiging van het European University Institute in Florence om mijn onderzoeksvoorstel te komen verdedigen... Mijn hoofd liep om. Aanstaande maandag? Dan had ik drie afspraken met klanten en de maandelijkse bureaubijeenkomst. Zul je net zien. Net na zo'n gesprek. Maar ja, promoveren aan zo'n prestigieus instituut paste helemaal in de internationale loopbaan waar ik reeds lang over droomde. Internationale organisaties en adviesorganen nemen immers nauwelijks nog mensen aan zonder titel. Natuurlijk zou ik alles in het werk stellen om me op de afgesproken tijd te melden bij de sollicitatiecommissie. Ik moest mijn baas thuis bellen. M'n hart klopte in mijn keel. Het bleef even stil. Toen barstte de bom. "Begrijp ik het goed? Wat als je wordt aangenomen? Je gaat dus weg? Dan weet ik niet of ik nog wel in je wil investeren. Dit is funest voor mijn netwerk." That's it, dacht ik. Maar hoeveel loyaliteit verwachten werkgevers eigenlijk van jonge mensen met tijdelijke contracten en lage salarissen? Aan het eind van de dag was hij gelukkig iets bekoeld en belde hij grootmoedig terug om me succes te wensen. Anderhalve dag later zat ik in het vliegtuig. Ongelooflijk. Vier dagen betaald naar Florence! Toen ik de stad en de universiteit had gezien, wist ik het wel. The best of all possible worlds. Een oud klooster met fresco's op de muren op een heuvel in Toscane, uitzicht op een stad als een openluchtmuseum, een zonovergoten terras tussen de olijfbomen, een knooppunt van internationaal intellect en expertise. Amerikaanse gedrevenheid en competitie in een Europese setting. Een scheutje grappa door de dubbele espresso. Bij terugkomst had m'n baas al bedacht dat hij voortaan zijn reisjes naar Florence van de belasting kon aftrekken. Hij vond het eigenlijk wel stoer. Zou hetzelfde doen in mijn plaats. Wilde me zelfs sponsoren. Als ik dan af en toe wat inhoudelijke input kon leveren en stukken kon schrijven. Had ik me daar druk over lopen maken! M'n onderhandelingspositie werd met de dag sterker. Het is dus maar net hoe je het brengt. Een beetje consultant kan overal munt uit slaan. Ondertussen wist ik nog niet of ik was aangenomen. Ik zou maandag of dinsdag gebeld of gemaild worden als ik door de selectie was. Dinsdagavond. Trillend zette ik mijn computer aan. Ping. No new messages on server. Mama mia. Helaas. Het feest ging niet door. Basta. Ik had geen bericht gekregen. Dat betekende dat over enkele dagen een brief in mijn brievenbus zou rollen waarin me in beleefde doch niet mis te verstane bewoordingen verteld werd dat ik niet was aangenomen. O, wat baalde ik. Mijn scriptiebegeleider, destijds ook in Florence gepromoveerd, troostte me: "Wacht nou nog maar even af, het is Italië hoor." Nou ja, het zou heel jammer zijn maar niet het einde van de wereld betekenen. Bij thuiskomst had ik immers een brief gevonden met een uitnodiging voor de tweede ronde voor een positie die er ook niet om loog. Bovendien, ik kon me altijd nog omhoog werken bij het adviesbureau waar ik nu werkte. Ik greep naar de meegebrachte grappa en proostte op de nog onbekende toekomst voor me. Niets basta.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen