Ad Valvas 1996-1997 - pagina 384

AD VALVAS 20 FEBRUARI 1997

PAGINA 8

Van handjevol milieupioniers tot internationaal onderzoeksinstitu u t IVM bestaat 25 jaar Het Instituut voor Milieu-vraagstukken (IVM) bestaat deze week 25 jaar. Het milieu-instituut is van een kleine groep geëngageerde milieupioniers veranderd in een internationaal onderzoekscentrum met zeventig medewerkers. De erkenning is niet uitgebleven. Martine Zuidweg

Vlak na de oprichting begin jaren zeventig bestudeerde het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) de chemische verontreiniging van rivie­ ren. Later kwam daar natuurbeheer bij. Zo is het idee om als vorm van natuurbeheer grote runderen in natuurgebieden te laten grazen, zoals dat nu bijvoorbeeld op de Veluwe gebeurt, afkomstig van het rvM. Directeur prof.ir. P. Vellinga noemt zijn instituut sinds de jaren tachtig dé pleitbezorger van een maatschap­ . pelijke benadering van het milieu. Het gaat er volgens die benadering niet om per stofje te bekijken of er sprake is van schade aan de natuur, maar om het leggen van grote ver­ banden. De kosten van het milieu worden in verband gebracht met economische ontwikkelingen en doorberekend aan de consument. Volgens het principe: de vervuiler betaalt. Daarom kregen de biologen en chemici gezelschap van steeds meer milieueconomen. Inmiddels heeft het IVM volgens zijn directeur de hoogste concentratie milieueco­ nomen ter wereld. "Op dit moment zijn we vooral bezig te kijken hoe we de mondiale welvaart kunnen vergroten en tegelijkertijd de milieu­ belastmg kurmen verlagen."

Pioniers Het rvM begon 25 jaar geleden met een handjevol mensen, nu telt het instituut bijna zeventig medewer­ kers, waaronder achttien promoven­ di. Tot m de jaren tachtig liepen er nog activisten rond, maar naarmate het aantal milieuadviesbureaus toe­ nam en de milieubewegmg groeide, werd het belangrijker de weten­ schappelijke poot van het instituut te profileren. Nu worden de onder­ zoekers volgens Vellinga nog steeds gedreven door him zorg om het milieu, maar de wetenschappelijke benadermg staat voorop. Het rvM is op dit moment aanvoer­ der van de onderzoeksschool Sense,

een samenwerkingsverband van de universiteiten van Wageningen, L ei­ den, Utrecht, de UVA en de vu, dat driehonderd medewerkers telt. Eind 1995 sprak een internationale visitatiecommissie haar waardering uit voor het werk van het IVM. De commissie was lovend over de kwa­ liteit en de relevantie van het onder­ zoek. Het rvM­onderzoek behoort tot de Europese top op het gebied van milieuonderzoek, zo conclu­ deerde de commissie. Zeker 70 procent van zijn inkom­ ,sten ontvangt het IVM uit handen van externe opdrachtgevers. Naast de eigen universiteit zijn de Europe­ se Unie en de nationale overheid belangrijke opdrachtgevers. Vorig jaar werd 90 procent van de aanvra­ gen voor onderzoek die het rvM bij de Europese Unie indiende gehono­ reerd, zegt Vellinga trots. Nietttemm kurmen de inkomsten van het IVM nogal eens wisselen. "Soms komt er heel veel geld bin­ nen, is iedereen heel hard bezig en dan opeens blijkt de stroom opge­ droogd en moeten we er alles aan doen om weer opdrachten binnen te krijgen." Dat laatste gebeurde vorig jaar: na jaren van wdnst kampte het mstituut onverwacht met een tekort van een half miljoen. "We hadden te veel ons best gedaan om wetenschappe­ lijk interessante opdrachten binnen te halen", zegt Vellinga. Terwijl het geven van adviezen aan bedrijven en overheden meer geld oplevert. "Je wilt toch ook wetenschappelijk je rol blijven spelen", verklaart Vellinga. Het IVM kan wel tegen een stootje. Volgens zijn directeur beschikt het instituut over voldoende reserves om een dergelijk tekort op te van­ gen. Voor de nabije toekomst wil het IVM bijdragen aan de discussie over de aanleg van vliegvelden en woonwij­ ken en andere nieuwbouwprojecten. "We kunnen als wetenschappers aangeven wat de milieueffecten zijn en we kunnen alternatieven sugge­ reren." Ook werkt het insituut aan

het idee om in plaats van inkom­ stenbelasting te heffen, belasting te heffen op natuurlijke hulpbrormen, zoals energie en water. En in het laboratorium van het instituut bestuderen wetenschappers chemi­ sche stoffen waarvan zij vermoeden dat ze de vruchtbaarheid van men­ sen beïnvloeden. Om het 25­jarig bestaan te vieren.

organiseert het instituut deze week onder de titel Substantial Sustamabihty een internationale conferentie op de vu. Prominente onderzoekers, beleidsmakers en mensen uit het bedrijfsleven geven dan hun mening over de milieuagenda voor de komende 25 jaar.

Prof.ir. P. Vellinga: 'We zijn bezig te kijken hoe we de mondiale welvaart ku nnen vergroten en tegelijkertijd de milieu belasting kunnen verlagen.' Peter woiters - AVC/VU

Uilenstede heeft geen betaalbare woning voor gehandicapte student In oktober 1994 schreef de gehandicapte student bewe­ gingswetenschappen Taco Nij­ hofif (23) zich in voor een woning op Uilenstede per 1 januari 1996. Bijna tweeëneen­ half jaar later heeft hij nog steeds geen Amsterdams dak boven zijn hoofd. Inmiddel s is er wel een woning beschikbaar, maar over de 18.000 gulden die hij moet bijdragen aan de noodzakelijke aanpassingen in het huis, beschikt hij niet. "In het begin was ik goedgelovig', zegt Taco Nijhoff, die op zijn vijf­ tiende door een ongeval vanaf borsthoogte verlamd raakte en smdsdien in een rolstoel rijdt. "Ik dacht dat meer dan een jaar van tevoren een aanvraag mdienen vroeg genoeg was. Als ik eerder geweten had dat het zo moeilijk was om woonruimte te vinden, had ik eerder actie ondernomen." Bijna anderhalf jaar na het indienen van zijn aanvraag, op 1 februari 1996, ontving Taco bencht van Inter­ mezzo. De stichting die de verhuur van woningen op Uilenstede

coördineert liet weten dat zij naar geschikte woonruimte zocht, maar dat het aanbod wegens een groots­ scheepse renovatie gering was. Op 1 juli kreeg de student een niet­ aangepaste twee­kamerwoning aan­ geboden, die ongeschikt bleek te zijn. In september kwam een geschiktere woning vrij, maar deze moet worden aangepast. De kosten daarvan bedragen bijna 63.000 gulden. De kans is groot dat de gemeente Amstelveen 45.000 gulden voor haar rekening wil nemen, het maxi­ mum dat zij mag toekennen, maar waar de resterende 18.000 gulden vandaan moeten komen, is niet duidelijk. Intermezzo heeft Taco gesuggereerd om hiervoor fondsen aan te schrijven. Hij vraagt zich af waarom hij moet opdraaien voor deze kosten, en niet Intermezzo of de vu. "Ik heb gehoord dat er op Uilenstede een duur muziekcen­ trum wordt gebouwd, waar de vu ook financieel aan bijdraagt. Waar­ om kunnen ze dan niet meebetalen aan de aanpassmg van een woning van een van hun studenten?" Op 8 januari heeft hij het ­college van

bestuur in een brief om hidp gevraagd. De secretaris van het college, drs. D. Schut, antwoordde op 4 februari dat hij de studenten­ decaan gevraagd heeft de mogelijk­ heden bij externe particuliere fond­ sen te onderzoeken. Het college zal "voor zover het in ons vermogen ligt" bevorderen dat de aanpassing van de aangeboden woning in de eerste helft van dit jaar gerealiseerd wordt, aldus de brief. Peter van Raamsdonk van Inter­ mezzo laat desgevraagd weten dat zijn stichting geen potje heeft waaruit aanpassingen kuimen wor­ den betaald. "Ik vmd het heel ver­ velend dat Taco nu fondsen moet gaan werven, maar daar kunnen we niets aan doen", aldus Van Raamsdonk. Net zo min als hij er iets aan kan doen dat twee wonin­ gen met aanpassingen voor min­ dervaliden zijn toegewezen aan niet­gehandicapten op een moment dat er geen gehandicapte studenten om woonruimte verlegen zaten. Het was destijds volgens het huur­ recht namelijk niet mogelijk om een bepaling m het huurcontract op te nemen dat niet­gehandicapte

bewoners hun huis uit moeten op het moment dat wel een gehandi­ capte een aanvraag doet, dus Taco is afhankelijk van hun welwillend­ heid. Een van de bewoners heeft al laten weten niet van plan te zijn om zijn royale woning in te ruilen voor de wat kleinere woning die nu leegstaat en geen aanpassingen voor gehandicapten heeft. Taco kan zich daar iets bij voorstellen, "maar het doet wel pijn", zegt hij. De andere woning grenst aan café Uilenstede, wat het vooruitzicht om daar te gaan wonen niet aan­ lokkelijk maakt. En dus staat Taco nog steeds dagelijks een uur in de file tussen Buitenveldert en zijn huidige woonplaats Leiderdorp. "Ik heb toevallig een auto in bruikleen kunnen krijgen en woon op reisaf­ stand van Amsterdam, maar een gehandicapte student uit Gronin­ gen of Limburg die aan de vu wil studeren, kan hier dus domweg niet terecht. Dat is een slechte zaak." (FP)

Bericht uit Zuid-Afrilia Veel docenten en studenten op de VU brengen een deel van hun werkof studietijd door in het buitenland. Elke twee weken doet een van hen verslag in Ad Valvas. Deze week: Stephen Turner. Hij werkt voor de Dienst Ontwikkelingssamenwerking van de VU in Zuid-Afrika. The main building of the Department of Land Affairs in Pretoria makes the vu­cam­ pus look like a triumph of architectural grace and elegance. Within this depressing structure work an interesting variety of people: unhappy veterans of the apartheid administration, looking for ways to leave, and others who worked for the previous government too, but are gradually building commitment and awareness as they decide to stay. Mostly at or near the summit are the newcomers, who supported or sympat­ hised with the ANC in its struggle and now work feverishly to implement at least some of its promises in the field of land reform. Through the Programme for Land and Agrarian Studies (PL AAS) I am coordinating a study of incorporating environmental concern and commitment into land reform programmes. Although it has an academic staff of only three, PL AAS plays a respected role in South African land and agrarian reform, through inputs to policy and a series of badly needed training program­ mes. I have spent many days over the last three months learning the intricacies of Acts on Development Facilitation, Provi­ sion of Certain L and for Settlement, and the Local Government Transition Act. Most mterestingly, all of this must be understood in the challenging context of South Africa's new constitution, which recently came into force. This includes a powerful clause on the environment, but poses major new tasks for South Africans with its creation of three coequal spheres of government ­ national, provincial and local. The office of the Environmental and Deve­ lopment Agency (EDA) in Matatiele, Kwa­ Zulu­Natal, stands far from this flood of policy and law at the central Pretoria level, and much closer to the realities of develop­ ment delivery at the local level. It is a small house on the main street of this littie country town, EDA has converted it into an office for its programme in the neighbouring districts of Maluti and Mount Fletcher. The inheritance of apartheid geography means that these dis­ tricts, formerly part of the Transkei home­ land, now lie in Eastern Cape province. EDA, a Johannesburg based non­gover­ nmental organisation, has worked for years to support the people of these districts in their struggle for freedom and development ­ first in the face of apartheid, and now in the face of the uncertainty and confusion that surround the transformation of South African government. The small and dedica­ ted HDA­team works hard from their little house to advise the rural poor on sustama­ ble land use, the development of communi­ ty organisations, and ways in which they can engage the structures and resources of the New South Africa to improve their lives. I visit EDA to review their environ­ mental strategies with them and suggest ways of linking them effectively to realistic development opportunities. Newly fluent in the Pretoria jargon, I can offer a few bits of insight and information as they try to ease the district planning grant forward. Decades ago, the office and retail premises of the Ncedisizwe (Help the Nation) Agn­ culture Project were a small rural bus. Now, the rusty shell of the passenger com­ partment sits at the comer of a green, pro­ ductive vegetable garden in Lower Mvenya­ ne, Maluti District. When I accompany EDA­staff on a visit from Matatiele, other members of the project quickly join Mr Kaka, proprietor of the garden and the 'building'. Within, we are shown a fine range of vegetables for sale, as well as meti­ culous accounts of the income and expen­ diture of the enterprise. From Matatiele, Lower Mvenyane is reached over moun­ tains and through forests along bad former Transkei roads made much worse by the heavy rains of this South African summer. It typifies the reality of impoverished for­ mer homeland areas, still far removed from most of the frenetic policy­ and law­making of Pretoria. We keep on wondering how the possible land reform on nearby former white­owned farms could be linked into a district development planning process that would make a real difference to people's lives.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen